من مخالفِ صریحِ علی خامنهای هستم؛ نه فقط بهعنوان یک فرد، بلکه بهعنوان پدرخواندهی یک ساختار مافیاییِ ایدئولوژیک که دهههاست بر ایران حاکم است.
اما درست به همین دلیل، باید با یک سادهسازی خطرناک مرزبندی کرد:
اینکه با رفتن خامنهای، این سیستم خودبهخود فرو میریزد.
تجربهی جهان—بهویژه تجربهی کارتلها—چنین خوشبینیای را تأیید نمیکند.
«قطع سر»: درس الچاپو
پروندهی خواکین گوزمن، رهبر مخوف کارتل مواد مخدر در آمریکای جنوبی، نمونهی کلاسیک استراتژی «قطع سر» است.الچاپو دستگیر شد، محاکمه شد و به زندان فوقامنیتی رفت.
اما نتیجه چه بود؟
کارتل سینالوآ از بین نرفت شبکهی جنایت فرو نپاشید خشونت کاهش نیافت برعکس، با حذف پدرخوانده:
شبکه تکهتکه شد جنگ قدرت درونی شدت گرفت چهرههای جدید—گاه خشنتر—جای قبلیها را گرفتند پیام روشن است:در سیستمهای مافیایی، رأس قابل جایگزینی است؛ شبکه نه.
چرا این تجربه برای ایران حیاتی است؟ چون حکومت ایران، بیش از آنکه یک دولت کلاسیک باشد، یک شبکهی مافیاییِ سازمانیافته با پوشش ایدئولوژیک است.
در این ساختار:
اقتصاد رانتی، امنیت، قضا و رسانه درهمتنیدهاندوفاداری با ترس، رانت، فساد و پروندهسازی حفظ میشود خشونت فقط ابزار بقا نیست؛ توجیه شرعی هم دارد بنابراین، گفتنِ این جمله ضروری است:خامنهای باید برود. اما اگر تحلیل به این ختم شود که «او برود، همهچیز حل میشود»، خطر تکرار سناریوی الچاپو جدی است:
پدرخوانده میرود،اما مافیا میماند.
مثال لاریجانی: وقتی سرکوب «قابل واگذاری» است اینجا مثال لاریجانی تعیینکننده میشود.
گزارشی که ایرانوایر منتشر کرد—مبنی بر اینکه احتمالاً علی لاریجانی در طراحی یا هدایت استراتژی سرکوب اعتراضات دیماه نقش داشته—اگر درست باشد، یک واقعیت بنیادین را عریان میکند:
سرکوب در ایران، تصمیم لحظهای یک نفر نیست؛یک دانش، مهارت و سازوکارِ قابل انتقال درون شبکه است.
این یعنی چه؟ یعنی حتی اگر خامنهای برود:
چهرههایی مثل لاریجانی میتوانند منطق سرکوب را ادامه دهندبدون آنکه خودشان لزوماً در رأس نمادین قدرت باشند چون به شبکه، تجربه و اتاقهای تصمیمگیری وصلانداین همان جایی است که تصور «سقوط رأس = پایان سرکوب» فرو میریزد.
سناریوی خطرناک اما محتمل در یک سیستم مافیاییِ عملگرا، کاملاً ممکن است:
خامنهای کنار برود یا حذف شود یک چهرهی «معقول»، «دیپلماتیک» یا «قابل مذاکره» جلو بیاید با غرب یا حتی دونالد ترامپ معامله کند بخشی از تحریمها برداشته شودو مشروعیت بینالمللی بازسازی شود
اما در همان حال:
سازوکار سرکوب حفظ شود. زندان، پروندهسازی و حذف ادامه پیدا کند. فقط زبان نرمتر شود و روایت عوض شود. این دقیقاً همان درسی است که تجربهی کارتلها میدهد:
وقتی شبکه دستنخورده بماند،تغییر رأس میتواند حتی خطرناکتر از تداوم وضع موجود باشد.
Post #43
12.6K
- 👍 78
- ❤ 24
- 👎 11
- 💩 2
- 💔 2
- 🐳 1