#نکته (۱)

داشتم با یکی از دوستان، که به تازگی از رسالۀ دکتری‌اش در علوم اجتماعی دفاع کرده، صحبت می‌کردم. می‌گفت که داده‌ها و تحلیل در پژوهش کیفی «من‌درآوردی» است. در پاسخ لبخندی زدم و گفتم که احتمالاً منظورت از «من‌درآوردی»، «خلاقانه» است. جالب اینجاست که این دوست عزیز رساله‌اش را نیز با روش کیفی انجام داده، اما همچنان بر اساس کلیشه‌های موجود در مباحث روش‌‌شناختی، به طور ناخودآگاه این صفت را برای پژوهش کیفی بیان می‌کند. این پیش‌فرض همچنان پابرجاست که بر اساس آن، اصالت و اعتبار و عینیت در پژوهش کیفی در مقایسه با پژوهش کمّی کمتر پنداشته می‌شود. در حالی‌که اصالت و اعتبار یک پژوهش به ذات رویکرد روشی آن برنمی‌گردد، بلکه به فرآیند پژوهش، چه کمّی و چه کیفی، مربوط است. اگر فرآیند تحقیق درست و علمی نباشد، پژوهش نیز معتبر نخواهد بود. به طور مثال، در یک پژوهش کمّی اگر پرسشنامه‌ها به درستی پر نشوند و یا داده‌ها به صورت غیرواقعی و دستکاری‌شده در نرم‌افزار‌ تحلیل داده‌ها وارد شوند، نتیجه چیزی جز «من‌درآوردی» بودن تحقیق نخواهد بود.

✍️ مسعود زمانی مقدم

🔴🟡🔵 پژوهش کیفی
@Qualitative_Methodology