​Oʻrtamiyona – “oʻrtaoʻrta” degani

Davomi. Boshlanishi bu yerda.

Gʻalati mashhur tushunchasini tahrir ilmining ustasi, rahmatli Mahmud Saʼdiy domla oʻrtamiyona soʻzi yordamida tushuntirib bergandi. Oʻzbekchadagi oʻrta soʻzi forschada miyona boʻladi. Lekin biz ikkalasini qoʻshib ishlatamiz. Soʻzma-soʻz oʻrtaoʻrta degani. Bu xato-ku, bitta soʻzni ikki marta takrorlab nima hojat, deb baqir-chaqir qilgandan esa foyda yoʻq.

Oʻrtamiyona oʻrta darajadagi; oʻrtacha maʼnosida ishlatiladi. Baʼzi oʻrinlarda bu soʻzdagi maʼno noziklikliklarini uning maʼnodoshlari ifodalay olmaydi. Masalan:

Oʻrtamiyona asar – oʻrtacha darajadagi, eʼtiborga uncha arzimaydigan, iliq-miliq asar. Bu oʻrinda oʻrtamiyona soʻzida biroz nazarga ilmaslik, mensimaslik yoki tavsiya etmaslik mazmuni ham yashiringan. Uning oʻrniga oʻrtacha yoki oʻrta darajadagi soʻzlarini qoʻyish bu maʼno qirralarini aks ettirmaydi.

Oʻrtamiyona uy – bunda yuqoridagi kabi maʼnolar yoʻq. Uyning hajmi, koʻrinishi, jihozlanishi oʻrtacha darajadaligi anglashilyapti.

Ayrim gʻalati mashhurlar bor, toʻgʻrisini ishlatsangiz, xato qilgan boʻlasiz. Ikkita misol keltiraman.

@oriftolib | Sahifalarimiz