این ویدیو از کانال Bplus رو می‌دیدم، درباره‌ی این‌که چرا کشورهای اسکاندیناوی همیشه صدرِ «گزارش جهانی شادی» هستن. این‌جا چند نکته‌ی جالبش رو می‌نویسم.
🔽 اصلا این گزارش چیه؟
از سال ۲۰۱۲ هر سال «گزارش جهانی شادی» منتشر می‌شه که ۱۵۶ کشور رو بر اساس شادیِ شهروندهاشون رتبه‌بندی می‌کنه. فنلاند ۵ سال پیاپی شادترین کشور دنیا بوده و دانمارک، نروژ و سوئد هم همیشه بالای جدولن. نکته‌ی مهم این‌که قبلِ ۲۰۱۲ معیارِ اصلیِ توسعه GDP بود، ولی GDP شاخصِ کاملی نیست. مثلا جنگ و فروش سلاح می‌تونه GDP رو بالا ببره در حالی که مردم در رنجن. همین گزارش باعث شد کشورها به فکر شادی مردم بیفتن؛ امارات «وزارت شادی» ساخت و نیوزیلند تو ۲۰۱۸ بودجه‌ش رو بر اساسِ رفاه عمومی تنظیم کرد.
🗂 دلایل فرهنگی و سبک زندگی
با وجود زمستون‌های سرد و تاریک و طولانی، مردم این مناطق برای بقا به هم نزدیک‌تر شدن و شبکه‌های حمایتی قوی‌تری ساختن. سه مفهومِ فرهنگیِ مهم هست که این مسئله رو نشون می‌ده:
۱. هیگه (Hygge) در دانمارک: هنرِ لذت بردن از لحظه‌های ساده، روشن کردن شومینه و نشستن کنارِ عزیزان تو نورِ شمع.
۲. سیسو (Sisu) در فنلاند: ریشه در مقاومتِ فنلاند مقابلِ روسیه تو جنگ جهانی دوم داره، یعنی سرسختی و تسلیم‌نشدن در شرایطِ سخت.
۳. فریلوفتسلیو (Friluftsliv) در نروژ: یعنی وقت‌گذرونی تو طبیعت، پیاده‌روی، کوهنوردی، اسکی و ماهیگیری، حتی تو هوای خشن.
💬 دولت رفاه و اعتماد اجتماعی
این کشورها سیستمِ «دولت رفاه» دارن، اگه کسی شغلش رو از دست بده، بیمه‌ی بیکاری و برنامه‌های حمایتی نمی‌ذارن زیرِ خط فقر سقوط کنه و همین احساس امنیت، نگرانی رو کم و شادی رو زیاد می‌کنه. علاوه بر این، تو گزارش ۲۰۲۰ مشخص شد «فوت کوزه‌گری» شادیِ این کشورها، سطحِ بالای اعتماد اجتماعیه، اعتماد به هم، به نهادها و به دولت. همین باعث می‌شه تو بحران‌ها (زلزله، کرونا، بحران اقتصادی) جامعه سریع سراغِ راه‌حل‌های مشارکتی بره.
📊 برابری و قانونِ «یانته»
گزارش ۲۰۱۸ نشون داد آمریکا رتبه ۱۸ و چین رتبه ۸۴ هستن، یعنی GDP بالا لزوما شادی نمیاره و نابرابریِ طبقاتی رضایت رو کم می‌کنه. تو شمالِ اروپا یک کدِ اجتماعیِ نانوشته‌ی ۱۰ ماده‌ای به اسمِ قانون یانته (Jante Lov) هست که می‌گه «هیچ‌کس نباید فکر کنه از بقیه بهتره یا موفقیت و ثروتش رو به رخ بکشه». مثالِ جالبش ارلینگ هالند بود که به خاطرِ استفاده از جتِ شخصی برای رفتن به تمرینِ تیم ملی، شدید موردِ انتقادِ رسانه‌ها قرار گرفت. مزیتش اینه که نابرابری رشد نمی‌کنه، ولی منتقدها می‌گن تو کارهای رقابتی مثل ورزشِ قهرمانی یا کارآفرینی، انگیزه‌ی اول‌شدن رو کم می‌کنه.
و خلاصه که شادیِ اسکاندیناوی به یک عامل برنمی‌گرده، ترکیبیه از فرهنگِ سازگاری با سختی، دولتِ رفاه، اعتماد عمیقِ اجتماعی و تاکیدِ شدید بر برابری و پرهیز از فخرفروشی. هرچند این مدل‌ها منتقد هم دارن و هر کشوری باید ببینه در ازای این برابری، چی ممکنه از دست بده.
🔗 https://www.youtube.com/watch?v=B1pb8Cog_ZQ
✈️ @Mirage_Notes