#پوست
سیلیکون موضعی به شکل ژل یا شیت یکی از روش‌های غیرتهاجمی رایج برای پیشگیری و کنترل اسکار هیپرتروفیک و کلوئید است. شواهد نشان می‌دهد اثر آن احتمالاً بیشتر از طریق ایجاد یک لایه نیمه‌اکلوژن، افزایش هیدراتاسیون لایه شاخی و کاهش فعالیت فیبروبلاست‌ها و تولید بیش‌ازحد کلاژن است.
⁉️چه زمانی شروع کنیم؟ فقط پس از اپی‌تلیالیزاسیون کامل زخم. روی زخم باز، ترشح‌دار یا عفونی استفاده نشود. در زخم بخیه‌شده، معمولاً پس از برداشت بخیه و اطمینان از بسته‌شدن کامل زخم شروع می‌شود.
✔️ نحوه مصرف ژل سیلیکون لایه‌ای بسیار نازک، معمولاً روزی ۲ بار روی اسکار. اجازه دهید کاملاً خشک شود. درمان معمولاً حداقل ۸–۱۲ هفته ادامه می‌یابد و در افراد پرخطر می‌توان تا چند ماه ادامه داد.
✔️ شیت سیلیکونی پس از ترمیم کامل پوست روی اسکار قرار می‌گیرد و به‌صورت تدریجی مدت تماس افزایش می‌یابد؛ بسیاری از پروتکل‌ها استفاده بیش از ۱۲ ساعت در روز را توصیه می‌کنند. شیت‌ها در پیشگیری از اسکار برجسته، به‌ویژه در افراد پرخطر، گزینه مناسبی هستند.
✔️ژل یا شیت؟ هر دو قابل استفاده‌اند؛ شیت ممکن است اثربخشی بیشتری داشته باشد، اما تحریک پوستی و مشکلات چسبندگی در آن بیشتر است. ژل برای نواحی متحرک، صورت و پوست ظریف کودک معمولاً عملی‌تر است.
🔺عوارض: شایع‌ترین مشکل، تحریک پوستی، خارش، راش و درماتیت تماسی است. در صورت بروز تحریک قابل‌توجه، مصرف قطع و پوست ارزیابی شود.
📌 نکته: سیلیکون بیشتر برای پیشگیری از اسکار هیپرتروفیک در افراد پرخطر مطرح است؛ شواهد قطعی برای جلوگیری از تمام انواع اسکار یا کلوئید وجود ندارد. کیفیت بخشی از مطالعات نیز محدود است.
در کودکان نیز راهنمای بالینی جدید، استفاده از فرآورده‌های سیلیکونی پس از اپی‌تلیالیزاسیون را برای پیشگیری از اسکار هیپرتروفیک توصیه می‌کند.
منابع:
UpToDate؛ American Academy of Dermatology؛ Cochrane Database of Systematic Reviews؛ Clinical Practice Guideline for Pediatric Scar Prevention and Treatment (2025).
@MEDJUU