پاراکلینیک در بارداری باید بر اساس سن بارداری، عوامل خطر مادر و یافته‌های بالینی انجام شود؛ انجام روتین تمام آزمایش‌ها برای همه بیماران ضروری نیست.
🔹 قبل از بارداری در صورت دسترسی و بر اساس شرایط فرد:
• بررسی کم‌خونی و CBC
• قند خون در افراد دارای ریسک دیابت
• بررسی وضعیت ایمنی Rubella و در صورت نیاز Varicella
• HIV، HBsAg، HCV و Syphilis بر اساس ریسک/گایدلاین
• بررسی تالاسمی و سایر هموگلوبینوپاتی‌ها بر اساس سابقه، قومیت و CBC
• بررسی TSH در افراد دارای علائم یا ریسک بیماری تیروئید
• Carrier screening بر اساس سابقه خانوادگی، قومیت و ترجیح بیمار
🔹 اولین ویزیت بارداری آزمایش‌های پایه معمولاً شامل:
• CBC
• ABO/Rh و Antibody screen
• Urinalysis و Urine culture
• HIV
• HBsAg
• HCV
• Syphilis
• Rubella immunity
کشت ادرار برای باکتریوری بدون علامت در بارداری توصیه می‌شود و معمولاً در اولین ویزیت یا هفته ۱۲–۱۶ انجام می‌شود.
🔹 غربالگری ژنتیکی: به همه زنان باردار باید گزینه‌های غربالگری آنئوپلوئیدی و در صورت اندیکاسیون تست تشخیصی ارائه شود.
• cfDNA/NIPT:
از حدود هفته ۱۰ قابل انجام است و حساس‌ترین و اختصاصی‌ترین روش غربالگری T21، T18 و T13 محسوب می‌شود؛ اما تست تشخیصی نیست.
• NT/First-trimester screening:
معمولاً در محدوده ۱۱–۱۳+۶ هفته انجام می‌شود.
• سونوگرافی آنومالی: برای تمام بارداری‌ها، معمولاً در ۱۸–۲۲ هفته توصیه می‌شود.
نتیجه مثبت cfDNA باید با مشاوره ژنتیک، سونوگرافی دقیق و در صورت تمایل بیمار تست تشخیصی مانند CVS یا آمنیوسنتز پیگیری شود.
🔹 سه‌ماهه دوم در ۲۴–۲۸ هفتگی:
• غربالگری دیابت بارداری با روش مورد استفاده مرکز
• ارزیابی مجدد CBC برای کم‌خونی، بر اساس پروتکل مراقبت بارداری
• در Rh منفی‌ها، بررسی مجدد وضعیت آنتی‌بادی طبق پروتکل
غربالگری دیابت بارداری از ۲۴ هفتگی به بعد برای افراد بدون دیابت شناخته‌شده توصیه می‌شود.
🔹 سه‌ماهه سوم بر اساس شرایط بیمار:
• تکرار HIV و Syphilis در صورت ریسک/طبق پروتکل
• بررسی HBsAg طبق پروتکل مراقبت
• GBS screening در ۳۶+۰ تا ۳۷+۶ هفته
• سونوگرافی رشد، Doppler، NST یا BPP فقط در صورت اندیکاسیون بالینی و عوامل خطر
گایدلاین ACOG غربالگری Syphilis را در ویزیت اول و مجدداً در سه‌ماهه سوم و زمان زایمان توصیه می‌کند.
نکته مهم:
فولات، TSH، Ferritin، ویتامین D، B12، ، HbA1c، LFT، RFT، Coagulation profile و سایر آزمایش‌ها برای تمام زنان باردار به‌صورت روتین الزامی نیستند و باید بر اساس شرح‌حال، معاینه، بیماری زمینه‌ای یا یافته‌های غیرطبیعی درخواست شوند. همچنین در مورد غربالگری کمبود آهن، USPSTF در توصیه ۲۰۲۴ شواهد کافی برای تعیین سود و زیان غربالگری روتین در زنان باردار بدون علامت پیدا نکرده است؛ بنابراین تصمیم‌گیری باید با توجه به شرایط بالینی و گایدلاین محلی انجام شود.
منابع:
ACOG. Routine Tests During Pregnancy.
ACOG. Screening for Fetal Chromosomal Abnormalities. 2026.
ACOG. Ultrasound Exams.
USPSTF. Gestational Diabetes: Screening. 2021.
USPSTF. Asymptomatic Bacteriuria in Adults: Screening. 2019.
USPSTF. Syphilis Infection During Pregnancy: Screening. 2025.
USPSTF. Iron Deficiency and Iron Deficiency Anemia During Pregnancy: Screening and Supplementation. 2024.
#زنان
@MEDJUU