انجمن علمی ریاضی خیام دانشگاه ملایر

یک فیزیکدان از نظر ریاضی ثابت کرد که سفر در زمان بدون ایجاد پارادوکس، ممکن است!

https://www.1pezeshk.com/archives/2022/12/a-physicist-came-up-with-math-that-shows-paradox-free-time-travel-is-plausible.html

اشتباه‌های عظیم در ریاضیات

مسأله این است که آیا ریاضیدانان بزرگ هم دچار خطا شده‌اند؟ پاسخ، عجیب‌تر از آن است که فکرش را بکنید: بله! حتی در حدی که موجب کشته شدن فردی گردیده است!

پیروان فیثاغورس، به اشتباه معتقد بودند که دنیا بر اساس اعداد طبیعی و نسبت‌های آنها درست شده است و چیزی غیر از آن وجود ندارد. این موضوع از طرز فکر فیثاغورس نشأت گرفته بود.

آنگونه که اسناد معتبر تاریخی نشان می‌دهد ریاضیدانان بابلی و مصری، قرن‌ها پیش از فیثاغورس، حداقل در حالات خاص، با قضیه منسوب به وی آشنا بوده‌اند. حتی روایت می‌شود که همین شکل فعلی قضیه را پیروان فیثاغورس اثبات کرده‌اند و به خاطر احترامی که برای استاد خود قائل بوده‌اند نام وی را بر آن نهاده‌اند.

با این حال هیپاسوس که از فیلسوفان مکتب فیثاغورسی بود، متوجه شد که اعداد گنگ یا اصم هم وجود دارند. مثلاً می‌توانید به وتر یک مثلث قائم‌الزاویه متساوی‌الساقین با ساق یک توجه کنید.

او این خبر را به اطلاع بقیه پیروان فیثاغورس رساند. آنها نمی‌توانستند این ایراد بر اعتقادات خود را بپذیرند. از این رو هیپاسوس را به دریا افکندند. گفته می‌شود که سنگی نیز به پای او بستند تا جنازه‌اش هرگز پیدا نشود.

ریاضیدانانی که به اصل موضوعی کردن ریاضیات پرداختند و دستگاه‌های اصل موضوعی را به وجود آوردند، با تردید در بدیهی‌ترین گزاره‌های مورد قبول در ریاضیات، سعی داشته‌اند تا از ایجاد چنین خطاهایی در ریاضی جلوگیری کنند و شالوده‌های ریاضیات را استحکام بخشند.

گرچه هیپاسوس به دریا افکنده شد، امروزه می‌دانیم که اعداد گویا (که ظاهراً حرف‌های زیادی برای گفتن دارند) و اعداد گنگ (که لال تلقی می‌شوند) هر دو وجود دارند و گرچه هیچ اشتراکی با هم ندارند، با این حال در کنار هم باعث به وجود آمدن حقیقتی به نام مجموعه اعداد حقیقی می‌شوند.

تلاش همه دانشمندان باید بر این باشد که پایه‌های خرد را چنان مستحکم سازند تا از تکرار اشتباه‌های عظیمِ برگشت‌ناپذیر جلوگیری شود.

مجید میرزاوزیری
۲۶ آذر ۰۱

پی‌نوشت. برای اطلاعات بیشتر، کتاب
Magnificent Mistakes in Mathematics
را در اینجا ببینید و فصل اول آن را مطالعه کنید:
https://books.google.com/books/about/Magnificent_Mistakes_in_Mathematics.html?id=27RvDwAAQBAJ&source=kp_book_description

اتحاد رویای دبیرستانی

همه ما با اتحادهایی مثل
(a+b)^2 = a^2+2ab+b^2
(a+b)^3 = a^3+3a^2b+3ab^2+b^3
آشنا هستیم ولی در اولین برخورد در دبیرستان، این اتحادها به نظرمان عجیب می‌آمد. بیشتر دوست داشتیم این اتحادها چیزی شبیه
(a+b)^2 = a^2+b^2
(a+b)^3 = a^3+b^3
می‌بودند و آن جمله‌های اضافیِ ملال‌آور را دوست نداشتیم.

ریاضیدان‌ها متوجه این آرزوی جوانان شده بودند و علی‌رغم همه سختگیری‌هایی که داشتند به این نتیجه رسیدند که باید هر طور شده این آرزو را جامه عمل بپوشانند. آنها سرانجام موفق به اثبات قضیه زیر شدند.

قضیه. فرض کنیم p عددی اول و نیز a و b اعدادی دلخواه باشند. در این صورت اتحاد
(a+b)^p = a^p+b^p
در ℤ_p برقرار است.

قضیه اخیر به اتحاد رویای مبتدی‌ها یا اتحاد رویای دبیرستانی معروف است. این قضیه از این نظر آموزنده است که حتی گزاره‌ای غیرممکن می‌تواند در فضایی جدید، ممکن و قابل اثبات باشد.

مجید میرزاوزیری
۲۴ آذر ۰۱

پی‌نوشت. توضیحات در مورد این اتحاد را اینجا ببینید:
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Freshman%27s_dream

معرفی سخنران:
آقای مهندس احسان معماری، دانشجوی دکترای علوم کامپيوتر در دانشگاه Delware آمريکا هستند. کارشناسی خود را از
دانشگاه بيرجند در رشته برق )گرايش مخابرات( و فوق ليسانس خود را از دانشگاه علم و صنعت ايران در رشته مخابرات امن
دريافت کرده اند. حوزه های علاقه مندی ايشان، امنيت، رمزنگاری و زنجيره قالب ها ) Blockchain ( هستند.

🌀 «سی و سومین وبینار انجمن رمز ایران»

🔷 در ادامه برگزاری وبینارهای تخصصی انجمن رمز ایران، بدینوسیله به آگاهی می‌رساند که سی‌وسومین وبینار با موضوع «طراحی یک سیستم امن برای مدیریت اعتماد در شبکه‌های ارتباطات خودرویی بر پایه زنجیره قالب‌ها (Blockchain)» توسط آقای مهندس احسان معماری دانشجوی دکتری علوم کامپیوتر دانشگاه Delware آمریکا در تاریخ چهارشنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۱ ساعت ۱۷ الی ۱۸:۳۰ برگزار خواهد شد.

🔷 جهت آگاهی شما عزیزان، چکیده این وبینار به پیوست ارسال شده است. لطفاً آن را ملاحظه فرمائید.

🔶 علاقه‌مندان می‌توانند از طریق نشانی زیر و با انتخاب گزینه میهمان در این وبینار شرکت نمایند:
https://vc.sharif.edu/ch/isc

🟣 ضمناً به اطلاع می‌رساند ویدئوهای وبینارهای قبلی در نشانی زیر قابل مشاهده‌اند:
https://www.aparat.com/Irancrypt

کار ناتمام پوآنکاره

یکصد و یازده سال پیش، دقیقاً در همین امروز، پوآنکاره نامه‌ای به سردبیر یک نشریه ریاضی نوشت و از او پرسید آیا می‌تواند کاری ناتمام را برای آن نشریه ارسال کند، چون فکر می‌کند ممکن است اجل به او مهلت ندهد که کار را به پایان برساند ولی کارش می‌تواند ایده‌هایی را برای دیگران فراهم آورد. مقاله ناتمام وی منتشر شد، اندکی بعد جورج بیرخوف آن را به پایان رساند و پوآنکاره یک سال بعد مرد.

اثبات حکمی جدید در ریاضیات مستلزم برداشتن یک گام اولیه است: باید بتوانید صورت حکم را حدس بزنید! برداشتن این گام بیشتر به پارادکس می‌ماند و باعث می‌شود غیرممکن به نظر رسد؛ چرا که اگر اثباتی برای حکم ندارید چگونه به درستی آن ایمان دارید و اگر اثبات را از قبل بدانید که دیگر حکم جدیدی نگفته‌اید. اما این ظاهر امر است. هر لحظه حقایق جدیدی با احکامی به ظاهر پرابهت و شکست‌ناپذیر به ریاضیات اضافه می‌شوند. تردید نکنید.

نکته بعدی این است که چگونه می‌توانید حکم را اثبات کنید. در مواردی شاید لازم باشد حکم را به تمامی تقدیم کنید. به تعبیر هاردی، تقدیم کل بازی در هنگام به کار بستن برهان خلف، بسیار شرافتمندانه‌تر از تقدیم یک مهره پیاده با هدف برنده شدن در بازی شطرنج است.

آنچه مهم است پایان کار است: بالاخره حقیقت اثبات می‌شود. درست مثل خورشید که آبستن نور است و آفتاب می‌زاید.

تاریخ ریاضیات نشان می‌دهد که گرچه پوآنکاره نتوانست کار اثبات قضیه‌اش را به پایان برساند، با این حال حقیقت همیشه اثبات‌شدنی است؛ درست مثل شکوفه‌های درختان خودرو که حتی بدون نیاز به باغبان، در بهار شکفته خواهند شد.

مجید میرزاوزیری
۱۸ آذر ۰۱

@mirzavaziribooks

پی‌نوشت؛ جریان نامه پوآنکاره را اینجا ببینید:
https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/OfTheDay/today/

اولین شخصی که نماد پی را بدای عدد پی به کار برد، ویلیام جونز در ۳۱۶ سال پیش بود.
@harmoniclib

🌐 بالاخره تلگرام قابلیت ترجمه متون رو به تلگرام دسکتاپ اضافه کرد.

برای استفاده از این قابلیت بعد از اپدیت کردن به نسخه 4.3.2، فقط کافیه به تنظیمات بخش Language برین و در اونجا تنظیمات رو مطابق تصویر قرار بدین.

بعد از اون با راست کلیک کردن روی هر متن و انتخاب گزینه Translate میتونید متن ترجمه شده اون رو به زبان دلخواهتون از طریق دکمه Language مشاهده کنید.

》TechTube《

@OfficialPersianTwitter

معرفی نظریه ی متروید و کاربرد های آن
@harmoniclib

در نشست ترویج علوم پایه و توسعه پایدار اعلام شد

خالی ماندن ۳۸ درصد صندلی‌ها در مقطع دکتری علوم‌پایه/پیشنهاداتی برای بهبود وضعیت "علوم‌پایه"

بر اساس مطالعات انجام شده در سال ۹۸ میزان صندلی خالی در دوره دکتری ۱۴ درصد بوده که این میزان برای علوم پایه ۳۸ درصد اعلام شده است.

به گزارش ایسنا، دکتر سعید سمنانیان، عضو هیات علمی دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس در نشست ترویج علوم پایه و توسعه پایدار که به مناسبت هفته جهانی ترویج علم به صورت وبینار در مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور برگزار شد به وضعیت ورود دانشجویان به علوم پایه در کشور اشاره کرد و یادآور شد: در مطالعاتی که انجام شده، نشان از عدم اقبال دانش‌آموزان به رشته‌های علوم پایه دارد، به گونه‌ای که تعداد داوطلبین کنکور ریاضی از ۳۲۰ هزار و ۳۶۲ نفر در سال ۸۹ به ۱۶۴ هزار و ۲۷۸ نفر در سال ۹۸ رسیده است.

این عضو هیات علمی دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس، چالش‌های موجود در دانشگاه فرهنگیان را یکی از این عدم تمایل به رشته‌های علوم پایه دانست و در این باره توضیح داد: در حال حاضر با معلمان علوم پایه در کشور مواجه هستیم و تنها مسیر جذب معلم، دانشگاه فرهنگیان است و این دانشگاه برای جذب اساتید خود هرگز از میان دانش‌آموختگان دانشگاه‌هایی چون "تهران" و "شریف" و "امیرکبیر" انتخاب نمی‌کند.

وی معتقد است معلم و استاد نمونه می‌تواند دانش‌آموزان و دانشجویان ماهر تربیت کند.

سمنانیان، فقدان استاندارد دروس مدرسه‌ای، همه‌گیر شدن غیر معقول رؤیای قبولی در رشته‌های علوم پزشکی، بی‌توجهی به آموزش علوم پایه معلمان ابتدایی، عدم توجه به کیفیت و آموزش‌های ضمن خدمت معلمان و فقدان عدالت آموزشی را از دیگر عوامل افت علوم پایه در کشور ذکر کرد.

میزان اشتغال دانش‌آموختگان علوم پایه

این عضو هیات علمی دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس به بیان وضعیت اشتغال دانش آموختگان علوم پایه پرداخت و خاطر نشان کرد: در مطالعه‌ای که در سال ۹۳-۹۲ انجام شد، حاکی از آن بود که ۴۹ درصد از دانش آموختگان مقطع کاردانی مشغول به کار شدند که این میزان در مقطع کارشناسی ۵۱ درصد، مقطع کارشناسی ارشد ۶۰ درصد و دکتری ۷۲ درصد است.

وی اضافه کرد: از سوی دیگر در برنامه ششم توسعه به دلیل اولویت و اهمیتی که علوم پایه در حوزه علم و پژوهش داشت، تنها گروهی که برای آن هدف‌گذاری کمّی آن هم در جهت افزایش تعداد دانشجویان صورت گرفت، گروه علوم پایه بود که در این زمینه نیز موفق عمل نشده است.

به گفته وی در برنامه ششم توسعه در سال ۹۶ به میزان ۷۶ درصد هدف‌گذاری کمّی در علوم پایه و در سال ۹۸، ۵۸ درصد محقق شده است.

وی افزود: این عدد به این معنا است که از ۳۶۲ هزار دانشجویی که برای گروه علوم پایه پیش‌بینی شده بود، تنها ۲۱۰ هزار دانشجو محقق شده است. میزان تحقق تعداد دانشجویان در سطوح تحصیلات تکمیلی علوم پایه نیز از حدود ۷۲ درصد در سال ۹۶ به حدود ۴۹ درصد در سال ۹۸ کاهش یافته است.

صندلی‌های خالی علوم پایه

سمنانیان گفت: کل ظرفیت پذیرفته شده دکتری در سال ۹۸، به میزان ۱۶۳ هزار و ۳۲۲ نفر بوده که این ظرفیت پذیرش برای علوم پایه ۱۹ هزار و ۵۸۷ نفر بوده است.

وی افزود: در سال ۹۸ میزان صندلی خالی در دوره دکتری، ۱۴ درصد بوده که این میزان برای علوم پایه ۳۸ درصد اعلام شده است.

پیشنهاداتی برای بهبود حال "علوم پایه"

این استاد دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه در برنامه ششم توسعه درد به خوبی تشخیص داده شد، ولی بد عمل شده است، اظهار کرد: برای بهبود وضعیت علوم پایه می‌توان چاره اندیشی کرد که در این زمینه می‌توان این پیشنهادات را ارائه داد:

* اعطای بورسیه (حقوق ماهانه در سال اول و ادامه آن در صورت حفظ سرآمدی) به رتبه‌های زیر ۲۰۰ کنکور سراسری و برندگان المپیادهایی که وارد رشته‌های علوم پایه می‌شوند،

* اعزام هدفمند سالانه حداقل ۲۰ بورسیه دکتری علوم پایه به ۲۰ دانشگاه اول دنیا در علوم پایه،

* افزایش ۵۰ درصد به وام تحصیلی دانشجویان دکتری علوم پایه از محل منابع صندوق رفاه دانشجویی،

* اولویت دادن به تامین هزینه اعزام دانشجویان دکتری به دوره‌های ۶ تا ۱۲ ماهه فرصت مطالعاتی خارجی (حداقل ۳۰ درصد اعزام‌ها)،

* اولویت دادن به اعزام دانشجویان دکتری به همایش‌های معتبر خارجی.
@harmoniclib

📢دانشکده علوم ریاضی و انجمن علمی ریاضی دانشگاه یزد
به مناسبت دهه ریاضیات برگزار می کنند :

✅شروع جلسه
سخنرانی دکتر علیخانی
ریاست محترم دانشکده علوم ریاضی

💻 مهندس محمد رضا صباغیه
مدیرشتابدهی و سرمایه گزاری شتاب دهنده پیشگامان
📝عنوان سخنرانی : آشنایی با شتاب دهنده پیشگامان و حمایت های شتاب دهنده برای استارتاپ ها

📊دکتر مسعود میرزایی
استاد تمام دانشکده علوم پزشکی شهید صدوقی یزد
📝عنوان سخنرانی : نقش ریاضی و آمار در توسعه فناوری های سلامت

📰دکتر عرفان صلواتی
استادیار دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی امیرکبیر
📝عنوان سخنرانی : مدل سازی ریاضی در اکسل

⏳زمان : شنبه ۷ آبان ماه ۱۴۰۱
🕰ساعت : ۱۵:۴۵ الی ۱۸:۱۵
🖥مکان برگزاری : ادوبی کانکت
🌐لینک : meeting.yazd.ac.ir/appliedmathematicssession1

@harmoniclib

می‌دونم خیلی از آنهایی که منتظر این شماره آدم‌ها و ریاضی بودند، الان امکان دیدن آنرا ندارند و خیلی از آنها که امکان دیدن آنرا دادند، دل و دماغ دیدن آنرا ندارند. آنرا منتشر می‌کنم چون قول داده بودم آنرا در اول مهر منتشر کنم. همین.
آدم‌ها و ریاضی. شماره ۵: سیاوش شهشهانی
https://youtu.be/yFh_RjBQnY0

پاییز🐣

پاییز🍂
دست آویز
دل انگیز
رنگ هاست

پاییز🍁
پاکیزه
پا نهادن در
پاگرد
پالایش دلهاست

پاییز🧡
پیوسته
پرهیز نمودن از
پُرگویی سبز تیره ست

پاییز🌼
پُلی به
پهن دشت
پهناور
پی ریزی تغییرات ست

پاییز🌻
پیروز
پیکار
پلشتی های
پیری ست

پاییز🍇
نیمه عمر
سال ست

پاییز🍋
نشستن
زردی
بر چهره ی
درخت
ایستاده ست

پاییز🍅
سقوط
رنگارنگ
برگ ها ست

پاییز⭐
وزیدن
باد
شاخسارها ست

پاییز🌞
کج شدن
بار
مهر ست

پاییز💐
پرواز
پر
پیر
پرندگان ست

پاییز🏵
فصل
گریستن
ابر
داغدار ست

پاییز🐤
هم
فصل
خوب
خدای
خوب ست.

پروفسور حمید نادری یگانه، محقق ایرانی در دانشکده ریاضی دانشگاه UCL لندن موفق به رسم هزارپا با یک تابع ریاضی شد.

eorc_uiazmoon_manual1401.pdf