کتاب از گلستان تا ترکمانچای، مشتمل بر یادداشت‌های یکی از سرسخت‌ترین دشمنان ایران در خلال جنگ‌های ایران و روس است. ژنرال یرمولوف پس از دوره اول جنگ‌ها، به عنوان سفیر عازم دربار ایران می‌‌شود تا مذاکرات برای صلح را دنبال کند. او از بدو ورود به ارزیابی دقیق از توان ایران پرداخته و خود را برای رویارویی دوباره با ارتش ایران مهیا می‌سازد:
«عباس میرزا که ولیعهد اعلام شده، تحوّلاتی چشمگیر را با موفّقیت دنبال می‌کند. نیروهای منظّم به خوبی سازماندهی می‌شوند؛ توپخانه از نظم عالی برخوردار است و به وضوح در حال افزایش است. یک کارخانۀ ذوب و ریخته‌گری مطلوب و یک کارخانۀ اسلحه‌سازی وجود دارد. قلعه‌ها براساس الگوی قلعه‌های اروپایی تأسیس می‌شوند. تأسیس کارخانه‌های ماهوت‌سازی و کارخانه‌های تصفیۀ قند و شکر برای جلوگیری از انحصار ظالمانه کمپانی هند شرقی تأسیس شده است.
به‌دستور وی، اکنون تعداد زیادی نیرو و توپ جنگی وجود دارد که تعداد آن‌ها به راحتی قابل افزایش است، حتّی ایل‌ها بی‌آنکه ناراضی باشند، خود شروع به دادن این نیروها به عباس‌میرزا می‌کنند. جهالت ریشه‌دار اشراف سرشناس، می‌تواند در این امر مانع‌تراشی کند.»
نگارستان اندیشه
Post #11216
858