در فقرهای جالب توجه از تفسیر مایستر اکهارت بر کتاب خروج اشارهی او هم به ابنمیمون، هم بهابنسینا، هم به بوئتیوس را میبینیم و نقلقول از آنها را؛ امری که سالیانی نهچندان دراز پیش از او، بهکلی ناممکن بود و آثار هرسهی این افراد (در مورد بوئتیوس، اندکتر) بهکلی خارج از دسترس لاتینیان:
«موسی روی خود را پوشانید...» (فقرهی ۶).
۱۰. ربی موسی [ابن میمون] در [دلالة الحائرین]، بخش اول، فصل ۵، این متن را پیش میکشد و میگوید این فراز به ما میآموزد که با امور الهی باید با حرمت و هیبتی شگرف و به دور از گستاخی برخورد کرد. از این رو در ادامه میآید: «او یارای نگریستن به خدا را نداشت.» نسخهای دیگر میگوید: «او از نگریستن به خدا میترسید.» ربی موسی میگوید که معلمانِ خردمندِ یهودی برآنند که آن رؤیتی که بعدها موسی از طریق آن خدا را دید (اعداد، ۱۲: ۸)، «پاداش او بود، بدان سبب که روی خویش را پوشاند تا به خدا ننگرد.» او در آغاز این فصل در این باره به ارسطو استناد میکند که میگوید:
«هنگامی که ارسطو، امیرِ فیلسوفان، بررسی امور بسیار ژرف را آغاز کرد، گفت... "کسی که کلمات مرا میخواند، نباید مرا متهم سازد که برای سخن گفتن از چیزهایی که نمیدانم، به قدرت عقل خویش غره گشتهام؛ بلکه باید داوری کند که من این کار را از سرِ اشتیاق و عشق به کسب معرفت و نیل به حکمت حقیقی تا سرحد توان انسان انجام میدهم."»
از این رو ربی موسی نتیجه میگیرد که «انسان نباید به خود جرئت دهد تا درباب خدا سخن بگوید، مگر آنکه نخست روحِ خود را در اعمال ادب کند، رفتار خود را چنان بپالاید که خالص گردد، شهواتِ خویش را خاموش سازد، و پیش از موعد نکوشد تا رازِ خدا را درک کند. بلکه باید شرمسار باشد و از نزدیک شدن به او پروا کند.» به همین سبب است که میگوید: «و موسی روی خود را پوشانید.»
[...]
در اینجا میتوانیم به فرازی از ابنسینا در الاهیاتِ شفا [Metaphysics] (مقاله نهم، فصل هفتم) استناد کنیم: «ما امور پنهانتر و الهی را نه تجربه میکنیم، نه مورد بررسی قرار میدهیم و نه مجذوب آنها میشویم، مگر آنکه پیشتر یوغِ لذت، غضب و همکیشان آنها را از گردن خویش افکنده باشیم.»
بوئتیوس در آخرین فصل از کتاب اول تسلای فلسفه میگوید:
گر میخواهی حقیقت را ببینی
در پرتوی روشن،...
شادیها را بران،
ترس را بران،
امید را دور بیفکن،
و از اندوه رها شو.
آنجا که اینان فرمان میرانند،
ذهن مهآلود است و به غل و زنجیر کشیده شده.
از تفسیر مایستر اکهارت بر کتاب خروج، در:
Bernard McGinn, Meister Eckhart: Teacher and Preacher (Classics of Western Sprituality), vol. 1
#مسیحیات #عرفان_مسیحی #مایستر_اکهارت
@m_stigmata