🗞️ اثر «قدرت خلق پول» بر نابرابری و شکاف طبقاتی

✍️محمد قائدامینی
قائم مقام اندیشکده اقتصادمقاومتی

اندیشکده دینا - محمد قائدامینی، نقش برجسته نظام پولی در ایجاد نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی بررسی کرده است.

💬وجود نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی امروزه به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های جوامع تبدیل شده است که نظام پولی نقشی ویژه و برجسته در این میان دارد؛ چرا که خلق پول همواره در بطن خود توزیع درآمد و ثروت را به همراه دارد. خلق پول بی‌ضابطه از طریق مکانیسم «اثر آبشاری»، فقرا را فقیرتر و اغنیا را غنی‌تر می‌کند که این شکاف طبقاتی خود منشأ ده‌ها مشکل اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و امنیتی دیگر می‌شود

🔹رابطه‌ی میان خلق پول، تورم و توزیع درآمد
اگرچه در رابطه با علیت میان حجم پول و تورم اختلاف‌نظرهایی میان اقتصاددانان وجود دارد، اما وجود یک رابطه‌ی بلندمدت میان این دو تقریباً قطعی تلقی می‌‌شود؛ بنابراین اگرچه تأثیر عوامل دیگر نفی نمی‌شود اما عامل اصلی و بلندمدت تورم، رشد سریع‌تر نقدینگی (خلق پول) نسبت به رشد تولید یا رشد مبادلات است. بنابراین از طرف دیگر اگر تورم بر توزیع درآمد اثر داشته باشد، می‌توان علت اصلی این تأثیرات توزیعی را به ریشه‌ی اصلی تورم، یعنی خلق پول، نسبت داد.

🔹پیشینه‌ی تاریخی ارتباط خلق پول با توزیع درآمد
از نظر تاریخی، شاید بتوان «ریچارد کانتیلون» (1734-1680) اقتصاددان «ایرلندی ـ فرانسوی» را به‌عنوان اولین کسی شناخت که در خصوص تغییرات عرضه‌ی پول بحث کرده است. او می‌گوید افزایش حجم پول بر همه‌ی قیمت‌ها به یک اندازه و در یک زمان تأثیر نمی‌گذارد و به رفتار هزینه‌ایِ دارندگان پول در طول مسیرِ جریان پولی بستگی دارد. این اندیشه بعدها توسط دیگر اقتصاددانان «اثر کانتیلون» نامیده و بسط داده شد.

🔹افزایش شکاف طبقاتی، نتیجه‌ی خلق پول بدون ضابطه
خلق پول از چند جنبه، مکانیسمی جهت انتقال منافع بین گروه‌ها و دهک‌هاست: اولاً انتقال «از فقرا به ثروتمندان»؛ زیرا افراد صاحب درآمد متوسط به پایین، افرادی هستند که زنجیره‌ی بدهی به آن‌ها ختم می‌شود و در عمل آن‌ها بهره را می‌پردازند. ثانیاً «از بخش حقیقی به بخش مالی»؛ چون بخش مالی به جهت نیاز بخش حقیقی به اعتبار، قسمتی از عایدی حقیقی ایجادشده توسط آن‌ها را از آن خود می‌کند. ثالثاً «از شهرهای کوچک و روستاها به کلان‌شهرها»: زیرا بهره‌ی پرداختی توسط تمامی فعالان اقتصادی به بخش بانکی، درنهایت نصیب فعالان بخش مالی می‌شود که در کلان‌شهرها تمرکز دارند.

🔗 متن کامل مقاله

♨️ انتشار پرونده معمای پول به‌زودی...

#نشریات
#مسئله /٦
#پرونده_معمای_پول

📩 جامعه اندیشکده‌ها | مرجع تخصصی اندیشکده‌ها