📚 ابتکار حکمرانی جهانی چین و دلالت های راهبردی آن برای جمهوری اسلامی ایران

♨️ مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی به تحلیل جامع گذار پکن از قاعده پذیری به قاعده سازی و تدوین نقشه راه کنشگری راهبردی، متوازن و پروژه محور جمهوری اسلامی ایران در نظم نوظهور بین المللی پرداخته است.

🔹با تشدید فرسایش کارکردی نهادهای برتون وودز و بروز بحران مشروعیت در نظم لیبرال پس از جنگ جهانی دوم، چارچوب کلان «ابتکار حکمرانی جهانی» در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین رونمایی شد. این کلان‌روایت که بر پایه یک دهه نظریه‌پردازی هدفمند و ادغام ۳ برنامه محوری—«ابتکار توسعه (۲۰۲۱)»، «ابتکار امنیت (۲۰۲۲)» و «ابتکار تمدن جهانی (۲۰۲۳)»—پیکربندی شده، بر مفاهیمی چون بهبود همگانی، چندجانبه‌گرایی و دلارزدایی تمرکز یافته است. به‌کارگیری سازوکارهایی نظیر بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیایی، پلتفرم بریکس پلاس و کلان‌پروژه «کمربند و راه» با هدف گذار از ساختارهای سنتی و شکل‌دهی به پیوندهای غیرقابل‌بازگشت در حوزه زیرساخت و فناوری نسل پنجم مخابرات ارزیابی می‌شود.

🔹تحقق این معماری نوظهور با موانع ساختاری عمیق، از جمله کند شدن رشد اقتصادی داخلی چین، بحران مسکن و تعدیل ظرفیت‌های تأمین مالی پروژه‌ها مواجه شده است. در لایه امنیت و ریسک سرمایه‌گذاری، هشدارهایی پیرامون تله بدهی در کشورهای میزبان، عدم قطعیت‌های ناشی از شکاف گفتار-رفتار در آب‌های پیرامونی و سیاست‌های مهار فناورانه غرب (رویکرد حیاط کوچک و حصار بلند بر زنجیره نیمه‌رساناها) احصا شده است. از منظر آسیب‌‌شناسی تخصصی، ریسک غالب شامل شکل‌گیری یک نظام سلسله‌مراتبی جدید، وابستگی یکسویه پیرامون و انفعال کشورهای همکار در غیاب سازوکارهای تضمین سرمایه‌گذاری و پیوندهای قاعده‌مند ارزیابی می‌گردد.

🔹در پاسخ به این تحولات و ناامنی گلوگاه‌های دریایی، تدوین نقشه راه سه‌لایه برای انتفاع از ظرفیت‌های ترانزیتی شرق-غرب و شمال-جنوب پیشنهاد شده است؛ در افق کوتاه‌مدت، استقرار نهاد متمرکز راهبری پرونده، تدوین سند موضع ملی و تحدید همکاری‌ها به حوزه‌های کم‌ریسک انرژی و مالی در دستور کار قرار می‌گیرد. در افق میان‌مدت و بلندمدت، طراحی بسته‌های تخصصی اتصال کریدوری، استقرار سازوکار امنیت منطقه-پایه در تنگه هرمز و گذار از «مشارکت پروژه‌ای» به «مشارکت قاعده‌ساز» برای تبدیل تجارب ضدتحریمی به هنجارهای بین‌المللی پیش‌بینی شده است تا استقلال ملی و موازنه هوشمند ژئوپلیتیکی از طریق هم‌پوندی انتخابی تثبیت گردد.

🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش

#پژوهش
#بررسی_تحلیل
#امنیت_سیاست‌خارجی

📩 جامعه اندیشکده‌ها | مرجع تخصصی اندیشکده‌ها