📚تبیین خطاهای مهم در سیاستگذاری بازچرخانی آب از منظر بیلان آب
♨️ مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی ضمن تبیین پیامدهای منفی انتقال بین حوضه ای پساب بر بیلان آب، بحران فرونشست زمین، تضعیف آبخوان ها، چارچوب قانونی و سیاستی برای مدیریت پایدار منابع آب کشور ارائه کرده است.
🔹سیاستگذاری آب در ایران طی دهه‌های اخیر عمدتاً بر افزایش عرضه و اجرای راهکارهای سازه‌ای استوار بوده و کنترل تقاضا و حفظ بیلان آب در اولویت پایین‌تری قرار گرفته است. در این چارچوب، پساب تصفیه‌خانه‌ها به‌عنوان «منبع جدید آب» تلقی شده، در حالی که از منظر هیدرولوژیکی بخشی از جریان طبیعی چرخه آب محسوب می‌شود. در برنامه هفتم پیشرفت، تأمین ۱/۷۷ میلیارد مترمکعب آب از منابع نامتعارف تا پایان برنامه هدفگذاری شده است. همچنین تا پایان سال ۱۴۰۱، در قالب ۴۱ قرارداد بیع متقابل، بیش از ۱۶۲ هزار میلیارد ریال سرمایه‌گذاری برای پروژه‌های بازچرخانی پساب منعقد شده است.
🔹بررسی ۶۰۹ محدوده مطالعاتی کشور نشان می‌دهد بیش از ۴۲۰ دشت در وضعیت ممنوعه یا ممنوعه بحرانی قرار گرفته‌اند و دست‌کم ۱۳۴ دشت با فرونشست زمین مواجه هستند. در چنین شرایطی، انتقال پساب از حوضه مبدأ می‌تواند به کاهش تغذیه آبخوان و تشدید کسری بیلان منجر شود. از سوی دیگر، در صورت جایگزین نشدن برداشت آب متعارف با پساب، امکان شکل‌گیری «تخصیص مضاعف» فراهم می‌شود؛ به این معنا که آب صرفه‌جویی‌شده مجدداً به مصارف جدید اختصاص یافته و فشار بر منابع زیرزمینی کاهش نمی‌یابد. نبود ضوابط صریح درباره مرزهای هیدرولوژیکی و انتقال بین‌حوضه‌ای پساب نیز از گلوگاه‌های مهم اجرایی محسوب می‌شود.
🔹در رویکرد فعلی، بازچرخانی پساب لزوماً به معنای صرفه‌جویی واقعی در منابع آب نیست؛ زیرا صرفه‌جویی زمانی محقق می‌شود که مصرف نهایی و تلفات تبخیری کاهش یابد و آب آزادشده در چرخه طبیعی حفظ شود. همچنین انگیزه اقتصادی شرکت‌های آب و فاضلاب برای فروش پساب می‌تواند با الزامات حفاظت از آبخوان‌ها و تأمین جریان‌های زیست‌محیطی در تعارض قرار گیرد. بنابراین، نادیده گرفتن نقش پساب در تغذیه آبخوان‌ها و جریان پایه رودخانه‌ها می‌تواند اهداف بازچرخانی را از مسیر اصلی خود منحرف کند.
🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش
#پژوهش
#عارضه‌یابی_مساله‌یابی
#کشاورزی_محیط‌زیست
🏷 جامعه اندیشکده‌ها در وب I بله I تلگرام
Post #7307
163
