چرا ایرانِ ما در شاخص ادراک فساد، در میان ۱۸۳ کشور جهان رتبه ای بهتر از ۱۵۳ ندارد؟ (گفت و گو با خبر آنلاین در مورد کتاب "حکمرانی بد و فساد")

بخشهایی از مصاحبه:

■ بشر از اعتماد به فرشته ها، رسیده است به اعتماد به سازوکارها. در واقع، ما زمانی که به نیتِ خیرخواهانه حاکمان اعتماد کنیم، هنوز در عهد قدیمِ فکری هستیم... هنوز هم جوامعی وجود دارند که دنبال فرشته ها هستند اما خبر بد برای آنها اینکه، شکست های بزرگی پیش روی آنهاست. دوران جستجو برای یافتن فرشته ها، تمام شده است.

■ دولت بر حسب تعریفش، مسئول جمع آوری درآمد از منابع عمومی جامعه برای هزینه کردن برای همان جامعه است. وقتی قسمت دوم، ضعیف باشد و در قسمت اول نیز سازوکارها، موقعیتِ استفاده از منابع عمومی را برای منافع شخصی ایجاد کند، حاصل آن چیزی جز فساد نخواهد بود.

■ فساد در سطح نظام سیاسی، محصول درهم آمیختن مکانیزم هایی است که مُهر سیاستِ خصوصی شده را در قلب دولت حک می کند. سیاست، حوزه ای است عمومی و به همین دلیل، متعلق است به عموم. خصوصی کردن سیاست یعنی تبدیل امر عمومی به امر خصوصی؛ یعنی تبدیل آنچه متعلق به همگان است به دارایی عده ای خاص... وقتی دولت، روحی است خصوصی در کالبدی عمومی، دامنه فساد از بالا به پائین جامعه رسوخ می کند و فساد، پهنه همگانی پیدا می کند چرا که همه از خودشان می پرسند که در این بریز و بپاش ها و حیف و میل کردن منابع عمومی، چرا ما چنین نکنیم. مبارزه با فساد، باید مبارزه پایدار و موثری باشد با هر تلاشی برای خصوصی کردن دولت. من این مسیر را مدرن شدن دولت می دانم... مبارزه با فساد، مبارزه ای است نهادی و نیازمند گذار از دولت خودمانی به دولت ملی.

■ اگر فیلم collective را ببینید که در واقع نوعی مستند اجتماعی از کشور رومانی (۲۰۱۹) است و در سال ۲۰۲۱ نامزد بهترین مستند و فیلم خارجی در جشواره اسکار بود، متوجه می شوید که ۳۰ سال بعد از سقوط نظام کمونیستی رومانی، هنوز هم سیستم بهداشت این کشور درگیر میراث شوم و پرفساد آن دوران است.

■ نظام های سیاسی می آیند و می روند اما با هر رفتنی، مردم آن کشور ناگهان متحول نمی شوند. دهه ها طول می کشد تا میراث شوم فساد در ذهن و عادت های مردم کمرنگ شود؛ تازه اگر فرصت های بهتر رفتار کردن در آینده، آنقدر پرتکرار باشد که مردم، فرصت تغییر داشته باشند. غالبا فساد در قالبی جدید بازسازی می شود و مردم، به عادت های شان بر می گردند.

■ بین المللی کردن، کشور را در مدار منضبط بودن و پاک دستی قرار می دهد... هرچقدر کشوری بیشتر در مدارهای جهانی قرار گیرد، به احتمال زیاد آن کشور به سمت کاهش فساد حرکت خواهد کرد.

برای مطالعه تمام مصاحبه، اینجا را کلیک کنید.

✏سعید عطار/ققنوس
https://t.me/iransaeedattar