بحران معنا با نگاهی به كتاب «يافتن معنای زندگی»

زندگی معنادار فقط زندگی بدون شكست و فقدان نيست


✍ مسعود تقی‌آبادی، دکترای علوم ارتباطات، مدیر گروه #مطالعات_ورزشی_و_ارتباطات انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات

روزنامه اعتماد | پنجشنبه، ۹ مهر ۱۴۰۵

پرسش از معنای زندگی شايد قديمی‌ترين پرسشی باشد كه انسان در خلوت خود با آن مواجه شده است، اما در هر دوره تاريخی صورت تازه‌ای پيدا می‌كند و در روزگار ما، در ميان انبوه صفحه‌های روشن، اعلان‌های بی‌پايان و فشار دايمی برای موفق‌تر شدن، بيش از گذشته به مساله‌ای ملموس تبديل شده است. آرتور سی.بروكس، پژوهشگر علوم اجتماعی و استاد دانشگاه هاروارد كه بخش مهمی از آثارش را به خوشبختی، رضايت از زندگی، كار و شكوفاي انسانی اختصاص داده، در كتاب «يافتن معنای زندگی» اين پرسش را به مركز بحث خود آورده است. او كه پيش‌تر با آثاری همچون «از قدرت تا قدرت» و «ساختن زندگی‌ای كه می‌خواهيد» در ميان نويسندگان حوزه خوشبختی و زندگی خوب شناخته شده، در تازه‌ترين اثرش از مساله رضايت فردی فراتر و سراغ «چرايی» زندگی می‌رود. نسخه اصلی كتاب در سال ۲۰۲۶ از سوی انتشارات پورتفوليو منتشر شده و ترجمه فارسی آن با برگردان ساره‌سادات علوی و انتشار ميلكان در سال ۱۴۰۵ در دسترس خوانندگان ايرانی قرار گرفته است.

ادعای محوری بروكس اين است كه بحران معنای انسان معاصر را نمی‌توان جدا از دگرگونی‌های فرهنگی و فناورانه زمانه فهميد. او معتقد است زندگی‌ای كه مدام با معيار موفقيت، بهره‌وری، لذت و عملكرد سنجيده شود، ممكن است امكانات فراوانی فراهم كند، اما پاسخ روشنی به پرسش «برای چه؟» ندهد. از نگاه او معنا در سه تجربه به هم پيوسته شكل می‌گيرد: انسجام، هدف و اهميت؛ يعنی اينكه انسان بتواند داستان زندگی خود را بفهمد، برای آينده جهتی داشته باشد و احساس كند بودن او برای چيزی يا كسی اهميت دارد.

اهميت كتاب برای خواننده امروز نيز دقيقا در همين نقطه آشكار می‌شود: در جهانی كه حتی خلوت و توجه انسان به كالاهايی قابل مصرف تبديل شده‌اند، كتاب دوباره پرسشی را پيش می‌كشد كه هيچ موتور جست‌وجو يا فناوری هوشمندی نمی‌تواند به جای انسان به آن پاسخ نهايی بدهد.


چرا زندگی پرامكانات می‌تواند تهی به نظر برسد؟

بحث بروكس از تناقضی آغاز می‌شود كه تجربه بسياری از انسان‌های معاصر را توضيح می‌دهد؛ فرد ممكن است تحصيلكرده باشد، شغلی مطلوب داشته باشد، از امكانات ارتباطی گسترده استفاده كند و همچنان در خلوت خود احساس كند چيزی در زندگی گم شده است. مساله در چنين وضعيتی كمبود اطلاعات نيست. انسان امروز بيش از هر دوره‌ای به اطلاعات دسترسی دارد و تقريبا برای هر پرسش عملی می‌تواند در چند لحظه پاسخی پيدا كند، اما پرسش‌های مربوط به غايت، ارزش و معنای زندگی از جنس ديگری هستند. خود بروكس نيز تاكيد می‌كند كه معنای زندگی مساله‌ای نيست كه بتوان آن را يك‌بار برای هميشه حل كرد؛ معنا بيشتر به يك جست‌وجوی مستمر شبيه است.
اين تمايز، كتاب را از بسياری از آثار رايج درباره خوشبختی جدا می‌كند.
...
ادامه مطلب را اینجا بخوانید


#پایگاه_دانش_انجمن_ایرانی_مطالعات_فرهنگی_و_ارتباطات
#کتاب


🇮🇷
🆔 @irancscahub