⭕️ آدام اؤز دیلداشێنی تحقیر ائتمز!
 
✍️ یازان: #منصور_فتوحی
 
اوْ زامان، اوْرتا مکتبده بیرینجی یاخود ایکینجی صینیفین شاگیردی‌ایدیم (پایه اوّل یا دوّم – دبیرستان دکتر بهشتی گرمی) و دیڲر هم‌محلّه‌لریمیزله بیرلیکده صینیفین سوْنونجو سێراسیندا اوْتوروردوم.
اوْ گۆن ده انگلیسی درسیمیز واریدی.  رحمتلیک رسول بهشتی‌، انگلیس دیلی معلّمی‌میز، Honey Bees)  بال آرێ‌لاری) عنوانلی درسین ایچینده‌کی  شعری اوْخوماقلا مشغول‌ایدی. بو شعری:
Work will be light when hands are together.
Life will be bright when hearts are together
We work we sing and my days are bright.
… … …
تأسفله معلّمین درس دئدیڲی واخت، منیم کۆره‌ڲیم ائله قاشێـنیردی کی، نه ائده‌جـڲیمی بیلمیردیم. هم ده ال چاتمایان یئرده ایدی. بو اۆزدن معلّم منه باخمایاندا بیر آز چیڲین‌لریمی سَیریتدیم.
سوْل طرفیمده‌کی صنیفداشیم، «بایرام محمّدی»،  «نییه سَیریییرسن؟» - دئدی.
- «کۆره‌ڲیم بَتـر قاشێنیر، الیمده چاتمێر قاشێیام» دئیه، جواب وئردیم.
شینییه – شینییه «بیزیم ائوده پلاستیکی ال وار. بئل قاشێماق اۆچوندور.  ال کیمی‌ دؤرد بارماغێ دا وار، گلرسن بیزه اوْنو وئررم  قاشێیارسان» - دئدی.
- «ایت جهنّمه ائ، سن ده سؤز تاپدێن دا دانێشماغا!!» دئیه‌رک، اوْنا آجێقلاندیم. آما بیزیم دانێشیغیمیزی بایرام‌ێن سوْل طرفینده اوْتوران «شَکور» ده ائشیتدی.
شَکور، اوزون اڲری بیر اوْغلان ایدی. چوْخ دا دیللی – باشلی ایدی. اوْنو – بونو لاغ ائتمکده ده کیمسه اوْنون توْزونا چاتا بیلمزدی. اوزون سؤزۆن قێساسی «یئته‌نه یئتردی، یئتمه‌یه‌نه ده بیر داش آتاردێ.» ائولری ده تخمیناً ایکی یۆز متر بیزیم ائودن آشاغێدایدی. آما هم‌محلّه اوْلدوغوموزا باخمایاراق مدرسه‌نین حیطینده‌کی آغاجێ پنجره‌دن گؤستریب، «آقادان اجازه آل، گئد کۆره‌ڲینی اوْ آغاجا سۆرت» - دئدی.
اوْنون بو سؤزۆیله سوْن سێرادا اوْتوران اوشاقلارێن هامێسینی گۆلمک توتدو. رحمتلیک آقای بهشتی ده اوْنلارێن گۆلدۆڲونو گؤرۆب، «سیز اوْردا نه تاپێـبسوز؟» - دئدی.
- «آقا بیلمیرم بونلار نه‌یه گۆلورلر، آما منیم بئلیم آغریێیر. کلاسدا اوْتورا بیلمیرم. اجازه وئرسن حیطه چێخیم. او حیطده‌کی آغاجدان ساللاشێـب، بیر – ایکی دفعه بارفیکس گئتسم توْختار.» دئیه، جواب وئردیم.
- «نه بیلیرسن آغاجدان ساللاشسان توْختار؟» دئیه، سوْروشدو.
- «آقا دۆنن بیز فرش یویوردوق، یوواندان سوْنرا سویو آخا – آخا گؤتۆروب، دیوارین اۆستونه سَردیک. اوْ واختدان بویانا بئلیم آغریێـیر. ظنّ ائدیرم بئلیمین مهره‌سی ترپه‌نیب، آغاجدان ساللاشسام یئرینه قایێدار توْختار.» دئدیم.
اوْ دا «گئت دا، نه دئییرم، گئت ساللاش!» - دئدی.
من ده آیاغا قالخێب، عیناً «شَکور»ون دده‌سی کیمی بئلیمی اڲدیم و عینی اوْنون کیمی یئریییب، قاپێ‌یا طرف گئتدیم. کلاس‌دا «شکور»ون آتاسێنی تانێـیان هر کسی گۆلمک توتدو. چۆنکی بیلیردیلر کیمی یانسێلاییرام. حتی بعضی‌لری ده اڲیلیب، «شکور»ون اۆزونه باخێردی. آرا – سێرا من ده دؤنۆب، شکورا باخێردیم.
حتی بیر کره‌ده آقای بهشتی‌‌نین نه ائتدیڲینی گؤرمک اۆچون اوْنا طرف اۆزومو چئویریب، «آقا بلکه ده قێـمیج اوْلموشام!» - دئدیم. اوْ دا «یاخشێ، تئز ترپن» – دئییب، پنجره‌یه طرف دؤندۆ و حیطه باخماق بهانه‌سیله، گۆلومسه‌دیڲینی بیزدن گیزله‌مـڲه چالێشدی. آخێ، اوْ دا بیلیردی کیمی یانسێلاییرام.
من ده قاپێ‌دان چێخاندا شکورا بیر گؤز قێـرپیب، «بئلیمی آغاجا سۆرتمه‌ڲه گئدیرم!» - دئدیم. آرتێـق کۆره‌ڲیمین قاشێنماسیندان دا خبر یوْخیدی.
قاچا – قاچا گئدیب، سالوْندان ائشیڲه چێخدیم، آما آغاجا یاخێنلاشاندا یئنه‌ ده اوْمباسێ اڲری آدام کیمی یئریییردیم.
و حقیقتاً بئلی آغرێیان آدام کیمی، چتینلیکله اؤزۆمو آغاجا یئتیریب، کلاسین پنجره‌سینه باخا – باخا آغاجێن بیر بوداغێندان یاپێـشیب، ساللاشدێم. بئش – آلتێ دفعه ده بارفیکس گئتدیم. سوْنرا آیاقلارێمی یئره قوْیوب، بیر – ایکی کره ده اڲیلیب، دۆزلدیم. سوْنوندا دا دۆز – دۆز یئریییب، کلاسا گلدیم.
اوْ گۆندن سوْنرا شکور بیر – ایکی هفته منیمله دانێشمادی. آما خرداد امتحانێنا یاخێن، بایرام بیزی بارێشدیردی.
آخێ بیز اوْ جاهیل چاغێمیزدا، اؤن سێـرالاردا اوْتوران اوْ دیلسیز – آغێزسیز کند اوشاقلارێـنی سریێـیب، گۆلردیلر. اؤزۆموزو یوْخ!
شکور حدّینی آشمێشدی.
هم ده ملّی دۆشونجه‌دن ده چوْخ کاسیب ایدیک. اؤز کندلی‌لریمیزین لهجه‌سینی لاغ ائدیردیک. آنلامێردیق کی، انسان اؤز ملّتینی، اؤز کندلی‌لرینی، اؤز دیلداشلارێـنی مسخره ائتمز. هم ده بۆتون شهرلر و کندلریمیزین لهجه‌سی، ائله بیزیم دیلین لهجه‌سی‌دیر. و چوْخ دا گؤزلدیر.
جاهیل ایدیک دَه. جاهیل!
آما «شکور»ون حقّی ایدی.
 
۱۴۰۴/۲/۱۹
 
@SancaqDergisi
https://t.me/Sancaq_media/8472