از فصل "مفتش اعظم" در رمان "برادران کارامازوف" نوشته ی "فئودور داستایوسکی" به درستی با عنوان "شاهکاری در دل شاهکار دیگر" یاد می کنند.
در این فصل از زبان یکی از شخصیت ها داستانی عمیق می شنویم:
در قرن شانزدهم و در اوج دوران تفتیش عقاید، حضرت مسیح دیگر بار بر مردم سویل اسپانیا ظاهر می شود و مردم بر گرد او حلقه می زنند.
کاردینال، مفتش اعظم، دستور می دهد مسیح را به جرم ارتداد، زندانی کنند. او مسیح را بخاطر بازگشت مجدد و ظهور دوباره و دخالت در امور کلیسا سرزنش می کند.
حالا بخش هایی از سخنان مفتش خطاب به مسیح در زندان(ترجمه ی صالح حسینی، صص۳۴۷ تا ۳۷۲)

نمیدانم کیستی. اهمیتی هم نمی دهم که خودت هستی یا فقط شبیه خودت؛ اما فردا محکومت خواهم کرد و همچون بدترین رافضی بر دار خواهمت سوزاند. و همان مردمی که امروز بر پایت بوسه می زدند، فردا به یک اشاره از من، خواهند شتافت تا خیمه های آتشت را تلنبار کنند.

همه چیز به دست تو به پاپ اعطا شده است و بنابراین همه چیز هم چنان در دست پاپ است و نیازی به ظهور تو نیست. دست کم تا مدتی نباید مداخله کنی.

ما تیمار ضعفا را هم داریم. آنان گناهکار و سرکش اند؛ اما آنان هم سرانجام فرمانبردار خواهند شد... خواهیمشان گفت که ما خدمتگزار شماییم و به نام تو بر آنان فرمان خواهیم راند. باز هم فریبشان خواهیم داد؛ چون به تو اجازه نخواهیم داد دوباره به نزد ما بیایی.

آیا ما انسان ها را دوست نداشتیم که چنین حلیمانه ضعفشان را تصدیق کردیم و از راه محبت بارشان را سبک گردانیدیم و حتی گناه را با فتوای خودمان برای فطرت ضعیفشان جایز شمردیم؟ چرا اکنون آمده ای سد راهمان شوی؟ ... حتی اجازه ی معصیت خواهیمشان داد که ضعیف و درمانده اند و مانند کودکان ما را دوست خواهند داشت؛ چون به آنان اجازه ی معصیت کاری می دهیم. به آنان خواهیم گفت که گناه، اگر با فتوای ما صورت گرفته باشد، کفاره اش پرداخته می شود و کیفر این گناهان را خود به گردن می گیریم. داشتن همسر و معشوقه و فرزند را بر آنان -حسب اینکه فرمانبردار بوده اند یا عاصی- حلال یا حرام خواهیم کرد و آنان از سر شادی و سرور، مُنقاد ما خواهند شد.

در پایان داستان، مفتش به سوی در می رود، آن را می گشاید و به او می گوید: برو و دیگر بازمگرد... ابداً بازمگرد. هرگز. هرگز...
زندانی راهش را می گیرد و می رود.


https://t.me/hezar_khom
🔃مفتش‌اعظم(۳۷۲-۳۴۷)