🩸 پوریم؛ جشنی بر خونِ هزاران ایرانی:
در سرود هفدهم «برزخ» در میانِ رؤیاهای خشم که برایِ پالایشِ این گناه بر دانته آشکار می‌شود، تصویری هولناک پدیدار می‌گردد: مردی بر دار آویخته و در اطرافش خشایارشا، استر و مردخای ایستاده‌اند. مفسرانِ «کمدی الهی» در پانوشت‌های خود این تصویر را به داستانِ هامان، وزیرِ ایرانیِ خشایارشا، پیوند می‌دهند؛ اما آنچه در این پانوشت‌ها با سکوت و گزینش همراه شده است، روایتِ «صدایِ مغلوب» است که در آن، هامان نه آن «شریرِ افسانه‌ای» کتابِ مقدس، که وزیری ایرانی و وفادار است که در دامِ دسیسه‌ای از سویِ دو یهودیِ نفوذی، گرفتار شد و به دار آویخته گشت.

هامان؛ وزیری وفادار در بندِ دسیسه:
هامان که در اوجِ اقتدارِ خشایارشا به مقامِ وزیرِ اعظم رسیده بود، ایرانی‌تبار و وفادار به تخت و تاج، با هوشیاریِ سیاست‌مداری کهنه‌کار دریافت که یهودیانِ پراکنده در سراسرِ شاهنشاهی، با پایبندیِ سخت‌گیرانه به قوانینِ خود و شبکه‌ای از نفوذ در قلبِ دربار (با ظهورِ استر در مقامِ ملکه و قدرت‌یابیِ مردخای) یکپارچگیِ امپراتوری را به مخاطره انداخته‌اند. او در قامتِ نگهبانی دلسوز، برایِ حفظِ کیانِ سرزمینِ خویش، به چاره‌ای روی آورد تا از تسلطِ اقلیتی بیگانه بر امورِ مملکت، جلوگیری کند.
اما استر و مردخای با دسیسه‌ای حساب‌شده و فریبنده، هامان را از نظرِ شاه ساقط کردند. آن‌ها با بهره‌گیری از نفوذِ استر بر خشایارشا، وزیرِ وفادار را به «توطئه علیه یهودیان» و «خیانت و خیالِ تجاوز به ملکه»متهم کردند و شاه را به صدورِ فرمانِ اعدامِ او واداشتند. بدین‌سان، هامان بر همان داری که برایِ اعدامِ مردخای ساخته بود به دار آویخته شد.

🩸 «پوریم»؛ جشنی بر ویرانه‌های ایران:
پایانِ ماجرا، اما به مرگِ وزیر ختم نشد. استر و مردخای پس از سقوطِ هامان، از شاه فرمانی گرفتند که به یهودیان اجازه می‌داد تا «همهٔ کسانی را که برای نابودیِ آنان مسلح شده‌اند» نابود کنند. آنچه از «دفاع مشروع» آغاز شده بود، به کشتاری سازمان‌یافته بدل گشت که در آن هزاران تن از ایرانیانِ بی‌گناه به خاک و خون غلتیدند. بر اساس گزارشِ خودِ کتابِ «استر» در پایتخت، سه‌هزار تن از ایرانیان کشته شدند و در سراسرِ امپراتوری شمارِ قربانیان تا هفتاد و هفت‌هزار تن برآورد شده است. برخی روایت‌ها این شمار را تا پانصد هزار نیز رسانده‌اند.
جشنِ #پوریم که هر ساله با شادی و پایکوبیِ یهودیان برگزار می‌شود در حقیقت سالگردِ همین کشتار است؛ جشنی که بر خونِ هزاران ایرانیِ بی‌گناه برپا شد و یادبودِ سیاه‌ترین فاجعه‌ی تاریخِ ایرانِ باستان است.

هامان؛ وزیری که تاریخ، وارونه جلوه‌اش داد:
هامانِ واقعی، «شریرِ افسانه‌ای» کتابِ مقدس نیست. او وزیری ایرانی، وفادار و آگاه است که در نبردی نابرابر با جناحِ نفوذی، شکست خورد و در تاریخ، مغلوبِ روایتِ بازماندگانِ آن نبرد شد. او در دفاع از یکپارچگیِ سرزمینِ خویش، هزینه‌ای سنگین پرداخت و نامش تا ابد، در متونی مقدس، چونان نمادِ «شر» حک شد؛ در حالی که اگر تاریخ از زبانِ او روایت می‌شد، شاید او را «نگهبانی دلسوز» می‌نامیدیم که برایِ حفظِ کیانِ ایران به مقابله با آنچه تهدیدی راهبردی می‌پنداشت، برخاست؛ اما تاریخ، همیشه از زبانِ پیروزمندان نوشته می‌شود.


#کمدی‌الهی؛ دانته، مترجم: شجاع‌الدین‌شفا، جلددوم، برزخ، پی نوشت: سرود هفدهم، صص۷۹۴-۷۹۳.

💎 ادمین #زهرا_م

https://t.me/hezar_khom/13401