📗طرف گِرمانت
👤مارسل پروست
📝تحلیل شخصیت‌ها
در جلد سوم پروست شخصیت‌ها را وارد مرحله‌ای می‌کند که دیگر هیچ شباهتی به فضای کومبره و بال‌بک ندارد. این جلد جلد «تماشای جامعه» و «فروپاشی خیال» است. شخصیت‌ها در نگاه راوی کاملاً دگرگون می‌شوند: نیروهایی که ذهن راوی را متحول می‌سازند پرده از توهم‌ها برمی‌دارند و حقیقت جهان اجتماعی را آشکار می‌کنند. شخصیت‌های این جلد به گونه‌ای پرداخته شده‌اند که راوی را به مرحله‌ای تازه از شناخت رهنمون می‌سازند. در جلد اول، او درمی‌یابد که عشق ساخته ذهن است. در جلد دوم، می‌فهمد که زیبایی ساخته نگاه است. و در جلد سوم، درمی‌یابد که طبقه اجتماعی، شخصیت‌ها و حتی اسطوره‌ها نیز ساخته خیال هستند.
راوی برای نخستین بار با جهانی روبرو می‌شود که با حساسیت‌های کودکانه جلد اول و لطافت‌های نوجوانی جلد دوم کاملاً متفاوت است. اکنون او وارد عرصه قدرت، مناسبات اجتماعی، زبان ظاهرسازی و روابط پیچیده انسانی شده است. او هنوز همان حساسیت شدید را در خود حفظ کرده، هنوز جهان را از پشت پرده فرآیندهای ذهنی‌اش می‌نگرد، اما اینک این نگاه در برخورد با واقعیت اجتماعی قرار گرفته است. او درمی‌یابد که جهان، برخلاف خیال‌پردازی‌های نوجوانانه، فاقد نظم اخلاقی یا زیبایی‌شناسانه منسجمی است. برجسته‌ترین جنبه شخصیت راوی در این جلد، لحظه‌هایی است که در آن احساس می‌کند به زیبایی نزدیک شده، اما همزمان دچار تردید می‌شود: «آیا زیبایی گرمانت‌ها واقعی است، یا تنها تصویری است که سال‌ها در ذهنم ساخته‌ام؟» راوی از مرحله «خواستن زیبایی» به مرحله «فهمیدن زیبایی» گذر می‌کند و این همان لحظه تولد نویسنده در وجود اوست.
مادربزرگ تنها شخصیت این جلد است که پروست او را بدون هیچ نقابی به تصویر می‌کشد؛ انسانی که زیبایی‌اش نیازی به فاصله و خیال‌پردازی ندارد. مرگ او لحظه‌ی فروپاشی یکی از ستون‌های اصلی عاطفی و بلوغ واقعی راوی است. #پروست با مرگ او نشان می‌دهد که تجربه درد واقعی، از درخشش ظاهری اشرافیت زیباتر و صادقانه‌تر است. حضور مادربزرگ، با همه مهربانی، سکوت و خستگی‌اش، در تضاد کامل با جهان بی‌رحم و نمایشی سالن‌های اشرافی قرار دارد. این شخصیت نماد تنها عشقی است که راوی در آن احساس امنیت می‌کند و مرگ او، راوی را از جهان خیال بیرون کشیده و با حقیقت زندگی روبرو می‌سازد.
گرمانت‌ها بزرگ‌ترین فریب این جلد به شمار می‌روند. از دور، دوک و دوشس گرمانت تجسم زیبایی، نجابت، فرهنگ و شکوه به نظر می‌رسند. اما زمانی که راوی به محافل آنان راه می‌یابد، پوسته درخشان طبقه اشراف ترک برمی‌دارد. پروست، برای اشرافیت، اصالت قائل نیست و آن را محصول وافق جمعی می‌داند: همه باور دارند که آنان زیبا و برتر هستند، بنابراین زیبا و برتر به نظر می‌رسند. دوشس گرمانت - که سال‌ها برای راوی اسطوره‌ای دست‌نیافتنی بود - به تدریج به زنی تندخو، سطحی و گاه زورگو تبدیل می‌شود. دوک گرمانت نیز در زیر ظاهر باوقار اشرافی‌اش، شخصیتی چاپلوس، متکبر و اسیر قواعد اجتماعی است. نکته مهم در مورد این شخصیت‌ها، «دگرگونی خود آنان» نیست، دگرگونی نگاه راوی است. پروست، از زبان راوی، جهان را همان‌گونه نشان می‌دهد که ما همیشه تجربه‌اش می‌کنیم: زیبا از دور، واقعی از نزدیک.
سوان، دیگر آن مرد عاشق پیشه جلد اول نیست؛ او اکنون انسانی است بیمار، خسته و آگاه. اما این آگاهی برایش تلخ است، نه رهایی‌بخش. وقتی راوی پس از مدتی او را می‌بیند، درمی‌یابد که عشق گذشته سوان چیزی جز یک توهم شکننده نبوده، و اکنون، با بیماری و پیری، حقیقت زندگی او آشکار شده است. سوان در این جلد نقش «آینه آینده» را برای راوی ایفا می‌کند: نمادی از این واقعیت که حساسیت افراطی و میل بیمارگونه به تفسیر جهان، اگر در مسیر درست قرار نگیرد، به نابودی انسان می‌انجامد.
سن‌لو، دوست قدیمی راوی، لایه‌های تازه‌ای از شخصیت خود را آشکار می‌سازد. او زیباست، پرجاذبه است، خوش‌لباس است، و رفتارش ساده و دلنشین به نظر می‌رسداما شخصیت او مملو از شکاف‌های پنهان است سن‌لو برای آنکه دیده شودبه هر چیزی تبدیل می‌شود؛ برای آنکه مورد تحسین قرار گیرد، دروغ می‌گوید؛ برای آنکه به چشم بیاید، احساسات خود را پنهان یا اغراق می‌کند. او نمونه پارادوکس اشرافیت است: زیبا در ظاهر، متزلزل در باطن. با وجود همه‌ی جذابیت‌هایش، شخصیتی است که از درون تهی است و این تهی‌بودن، او را در مسیر تراژدی‌های بعدی قرار می‌دهد.
اُدت دیگر آن معشوقه مرموز نیست. او با چهره‌ای کاملاً متفاوت ظاهر می‌شود؛ زن جاافتاده‌ای که با بهره‌گیری از ظاهر، لباس، رفتار و ظاهرسازی اجتماعی، موقعیتی قدرتمند برای خود ساخته است. اما این ظاهر، به محض آنکه راوی از نزدیک به او می‌نگرد، فرو می‌ریزد. همان درون‌مایه اصلی پروست: آنچه ما از دور می‌پرستیم، از نزدیک چیزی جز انسانی معمولی نیست.
#ادمین‌پیج
https://t.me/hezar_khom/10261?single
Post #10270
564