Коҳиши пиряхҳои ҳавзаи Зарафшон метавонад ба амнияти зистмуҳитии Осиёи Марказӣ таъсир расонад
Ҳавзаи дарёи Зарафшон яке аз минтақаҳои асосии пиряхҳо дар Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Коҳиши назарраси масоҳати пиряхҳо дар ин ҳавза метавонад боиси кам шудани захираи оби ошомиданӣ гардида, барои аҳолӣ, кишоварзӣ ва экосистемаҳои қаламравҳои ҳамшафати Узбекистону Тоҷикистон хатари эҳтимолӣ эҷод намояд.
Таҳқиқоте, ки аз ҷониби пиряхшиносони Тоҷикистон, Узбекистон, Қазоқистон ва дигар кишварҳо гузаронида шуд, ба омӯзиши вазъи пиряхҳо дар минтақаҳои алоҳидаи Тоҷикистон ва умуман Осиёи Марказӣ бахшида шудаанд. Сабабҳои асосии ҳолати таназзули доимии онҳоро ба бад шудани шароити ғизогирӣ ва тағйирёбии омилҳои иқлимӣ, пеш аз ҳама, баланд шудани ҳарорати ҳаво ва тағйирёбии миқдори бориш нисбат медиҳанд.
Тибқи таҳқиқоти гузаронида, соли 2025 шумораи кӯлҳои пиряхии ҳавзаи таҳқиқотӣ ба 130 адад мерасад, ки дар баландиҳои 2300-3600 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир шудаанд. Аз ҷумла, 96 ададашон дар минтақаи забонаи пиряхи Зарафшон ва 34-тои дигараш дар атрофи пиряхҳои Толстов ва Скачков ҷойгиранд.
Дар айни замон дар ҳавзаи дарёи Зарафшон аксари пиряхҳо нисбат ба Помир ва минтақаҳои дигари Тоҷикистон зудтар коҳиш меёбанд. Бо назардошти ин мулоҳизаҳо метавон хулоса кард, ки барои ҳифзи пиряхҳо таҳия намудани барномаҳои илмии миллӣ ва минтақавии муштараку умедбахш ҷиҳати омӯзиши муфассали ҳолати онҳо дар ҳавзаҳои асосии дарёҳои мамлакат, аз ҷумла ҳавзаи дарёи Зарафшон метавонад дар рушди кишоварзӣ, гидроэнергетика ва дигар бахшҳои иқтисодиёти Тоҷикистон ва дигар давлатҳои ҳамсоя нақши ҳалкунанда бозида, таъсири мусбат расонад.
📱 Обуна шавед — Ҳамдастӣ
📱Ба Тик Токи мо обуна шавед
Post #21984
330
