‏🟡 ۳/۴

هدف اعلام‌شده واشنگتن تغییر کرده است. مقامات آمریکایی کمتر دربارهٔ متوقف کردن توسعه هوش مصنوعی چین صحبت می‌کنند و بیشتر بر حفظ برتری ایالات متحده در لبهٔ پیشرفت تأکید می‌نمایند. آن‌ها به فهرست رو به رشد راه‌حل‌های دور زدن اشاره می‌کنند: پردازنده‌های سطح بالای B200 و B300 شرکت Nvidia که از صادرات ممنوع شده‌اند، همچنان در چین ظاهر می‌شوند؛ Anthropic و OpenAI ادعا می‌کنند DeepSeek و سایر آزمایشگاه‌های چینی مدل‌های آمریکایی را «تقلیل» می‌کنند (یعنی با آموزش بر خروجی رقیب، فاصله را به‌صورت ارزان پر می‌کنند).

کومار قانع نشده است. او می‌گوید: «این را در بحث‌های سیاست‌گذاری می‌بینم. آن‌ها دائماً معیارهای هدف را جابجا می‌کنند.»

استخراج بیشتر از آنچه در اختیار دارند.

اگر هدف استراتژیک یا نظامی باشد — جایی که واقعاً باید پیشرفته‌ترین مدل‌ها را داشته باشید و در زمینهٔ هوش مصنوعی برابر باشید — به نظر من راه‌های مختلفی برای دستیابی به آن هدف وجود دارد، کومار توضیح می‌دهد.

چین می‌تواند کمبود تجهیزات پیشرفته ساخت تراشه را با تکنیک‌های الگوریتمی، منبع‌باز کردن و بسته‌بندی پیشرفته جبران کند. «ممکن است این کار هزینه بیشتری داشته باشد، اما اگر این برای کشور مهم باشد، مایل به تحمل آن هستید»، او می‌گوید.

سازندگان تراشه‌های چینی هرگز نتوانستند دستگاه‌های لیتوگرافی فرابنفش شدید (EUV) ساخته‌شده توسط غول هلندی تجهیزات نیمه‌رسانا ASML را وارد کنند — این ابزارها ریزترین ویژگی‌ها را روی پیشرفته‌ترین تراشه‌ها می‌نقشند — زیرا دولت هلند، تحت فشار ایالات متحده، از سال ۲۰۱۹ مجوز صادرات را نگه داشته است. این امر کارخانه‌هایی مانند Semiconductor Manufacturing International Corp. (SMIC)، بزرگ‌ترین سازندهٔ تراشهٔ چین، را مجبور کرده تا به دستگاه‌های فرابنفش عمیق (DUV) کم‌پیشرفته‌تر تکیه کنند و با استخراج عملکرد بهتر از ماشین‌های قدیمی، سعی در جبران کنند.

«این چقدر مقیاس‌پذیر است؟ چه میزان بازده می‌توانید از آن به دست آورید؟ این‌ها سؤال‌هایی هستند که هنوز پاسخشان را نمی‌دانیم»، کومار می‌گوید.

به‌جای فشردن تعداد بیشتری ترانزیستور روی یک لایهٔ سیلیکون، هوآوی تراشه‌ها را به صورت سه‌بعدی می‌چینند. در ماه مه، هه تینگ‌بو، رئیس واحد نیمه‌رساناهای هوآوی، پاسخ شرکت به قانون مور را معرفی کرد: «قانون مقیاس‌گذاری تاو». این قانون بر سرعت انتقال سیگنال‌ها در یک سامانهٔ محاسباتی تمرکز دارد نه بر کوچک بودن ترانزیستورها و هدف آن دستیابی به چگالی تراشهٔ معادل ۱٫۴ نانومتر تا سال ۲۰۳۱ است.

استراتژیک در مقابل تجاری

اما در حالی که خودکفایی تراشه‌ای چین یک موفقیت استراتژیک است، لزوماً موفقیت تجاری محسوب نمی‌شود.

«آیا شرکت‌های چینی می‌توانند در مقابل ارائه‌دهندگان استنتاج غربی رقابت کنند؟ احتمالاً پاسخ منفی است، حداقل در کوتاه‌مدت»، کومار می‌پذیرد.

این ممکن است خلاف انتظار به نظر برسد، چرا که مدل‌های منبع‌باز چینی به‌دلیل هزینه پایینشان در سرتاسر جهان تحسین شده‌اند و چین برق ارزان دارد. اما بزرگ‌ترین ارائه‌دهندگان استنتاج هنوز چینی نیستند، او اشاره می‌کند. «این مدل‌ها در چین توسعه می‌یابند، اما سپس روی تراشه‌های آمریکایی و در آمریکا سرو می‌شوند».

«اگر چین بتواند این توکن‌ها را ارزان‌تر از آمریکایی‌ها ارائه دهد، به سادگی این توکن‌ها را از چین سرو می‌کرد»، او اضافه می‌کند. «همه می‌توانستند از این مدل‌ها روی زیرساخت‌های چینی استفاده کنند. اما این‌گونه نیست».

تلاش‌های هوآوی و سایر سازندگان تراشهٔ چینی برای استخراج عملکرد بیشتر از سخت‌افزارهای کم‌پیشرفته چشمگیر است — اما نتایج همچنان راه‌حل‌های موقتی نسبت به آزادی‌ای که انویدیا یا ای‌ام‌دی دارند، باقی می‌مانند. «سرعتی که از مقیاس‌گذاری تراشه‌ها صرفاً به‌دست می‌آید و باعث کارآمدی هزینه و بهره‌وری می‌شود، معمولاً بسیار بالاتر از سایر عوامل مؤثر بر هزینه و عملکرد کلی سیستم‌ها است»، کومار توضیح می‌دهد.

«هوش مصنوعی، به نوعی، صنعت تراشه را نجات می‌دهد».

عصر تراشه عمدتاً داستانی است دربارهٔ تبدیل نیمه‌رساناها به یکی از مهم‌ترین کالاهای جهان؛ اما این داستان هشداری نیز به همراه دارد.

به گفتهٔ کومار، هزینه ساخت هر ترانزیستور جدید در حال افزایش است و کسب‌وکار کارخانه‌های ساخت تراشه تا حدی متمرکز شده که یک شرکت، Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC)، بر تولید پیشرفتهٔ تراشه‌ها تسلط دارد.