‏🔴 ۷/۷

آیندهٔ غزه نمی‌تواند از آیندهٔ کرانه باختری جدا شود. تثبیت نوار در خلأ خود به‌تنهایی دشوار است و با گسترش شهرک‌ها و خشونت مستوطنان در کرانه باختری به‌مراتب سخت‌تر می‌شود. فلسطینیان به‌وضوح می‌گویند که هر راه‌حل کوتاه‌مدتی باید مسیر قابل اعتمادی به سوی دولت مستقل را در بر گیرد؛ دولت فلسطینی نباید به‌عنوان پاداشی احتمالی در پایان مسیر طولانی و نامطمئن تلقی شود. وقتی به فلسطینیان نیز حق تعیین سرنوشت داده شود، احتمال پذیرش نقش اسرائیل در منطقه — که از طریق عادی‌سازی روابط با سایر کشورهای عربی نشان داده می‌شود — بسیار بیشتر می‌شود. سؤال دولت‌سازی فلسطینیان نمی‌تواند به انتهای فرآیند صلح موکول شود و چشم‌انداز آن باید قابل اعتماد باشد تا مشارکت فلسطینیان در تجدید سیاسی تضمین شود.

یک شریک برای فلسطینیان

فلسطینیان، به‌ویژه ساکنان غزه، به‌طور عمیقی دچار آسیب‌های روانی شده‌اند. ناامیدی در دل آن‌ها ریشه دارد و بازسازی سال‌ها، شاید دهه‌ها، زمان می‌برد. اما نتایج «آراب بارومتر» به‌صراحت هرگونه تصور از سیاست فلسطینیان به‌عنوان ایدئولوژی سفت و سخت، متمرکز بر انتقام‌جویی و حمایت از خشونت را رد می‌کند. برعکس، فلسطینیان به‌ویژه در غزه که انتظار رادیکالیزه شدن می‌رود، به‌طور قابل‌توجهی عملگرا هستند. آن‌ها ایدهٔ حل مسالمت‌آمیز با اسرائیل را رد نکرده‌اند. علیرغم ناامیدی از PA، به حماس یا مقاومت مسلحانه روی نمی‌آورند. اگرچه مخالفان فلسطینی نسبت به راه‌حل دو‌دولتی وجود دارد، اما نسبت رو به رشدی — که هم‌اکنون اکثریت است — آن را می‌خواهد و به دنبال رهبری توانمندتر و مسئول‌تری است که نیازهایشان را رفع کند و امنیت فراهم سازد.

سخت‌ترین مانع برای رسیدن به توافق، هم‌اکنون اسرائیل است و نه تنها جناح راست این کشور. بر اساس نظرسنجی اکتبر ۲۰۲۵ مؤسسه مطالعات امنیت ملی دانشگاه تل‌آویو، نزدیک به ۷۰ درصد یهودیان اسرائیلی «به هر شرایطی» از تصور ایجاد یک دولت فلسطینی امتناع می‌کنند. علاوه بر این، بخش گسترده‌ای از عموم اسرائیلیان معتقدند فلسطینیان به توافق یا صلح علاقه ندارند. نظرسنجی دیگری که در ماه‌های ژوئن‑ژوئیه توسط خود INSS انجام شد، نشان داد که ۵۲ درصد از فلسطینیان کرانه باختری معتقدند مذاکرات، بهترین راه برای پایان دادن به درگیری با اسرائیل است؛ این درصد، بسیار بالاتر از هر گزینهٔ دیگری مانند مقاومت مسلحانه است.

زمان برای بهبود وضعیت فلسطینیان در میادین زمینی، حساس است. در غزه، سوءتغذیه، فقر، بیماری‌های واگیردار، کمبود آب شرب و انباشت زباله و آوار، همه این نوار را به‌تدریج خفه می‌کنند؛ در عین حال، فلسطینیان ساکن کرانه باختری به‌طور مداوم توسط مستوطنان اسرائیلی و گاهی با همکاری ارتش اسرائیل از خانه‌ها و زمین‌هایشان بیرون رانده می‌شوند. یک واقعیت دیگر نیز وجود دارد: همزیستی. شایان ذکر و شاید شگفت‌آور است که فلسطینیان تحت این شرایط همچنان به راه‌حل دو‌دولتی پایبندند. آمادگی عمومی فلسطینیان برای سازش سرزمینی و صلح، نوین نیست؛ اما مهم این است که این آمادگی، علیرغم رنج‌هایشان در سه سال گذشته، زنده مانده و حتی تقویت شده است.

آنچه فلسطینیان ارائه می‌دهند، تمایل و آمادگی برای پایان واقعی درگیری است. اکنون توپ تصمیم‌گیری در دست اسرائیل، ایالات متحده و سایر اعضای Board of Peace است؛ این بازیگران باید اقدامات مؤثری برای پیشبرد صلح انجام دهند. اسرائیلی‌ها نیز به‌سختی رنج برده‌اند. اما سؤال اصلی این نیست که آیا اسرائیل شریک صلح دارد؛ بلکه این است که آیا فلسطینیان چنین شریکی دارند یا نه. نتایج انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر می‌تواند تا حدی به پاسخ این سؤال نزدیک شود.

شما در حال خواندن یک مقالهٔ رایگان هستید
• دسترسی بدون دیوار پرداخت به مقالات جدید و بیش از یک قرن آرشیو
• شش شماره در سال به‌صورت چاپی و آنلاین، به‌همراه مقالات صوتی
• باز کردن دسترسی به برنامهٔ Foreign Affairs برای مطالعه در حرکت