‏🟠 ۴/۶

خبر ناخوشایند دربارهٔ شن‌های معدنی سنگین نیز وجود دارد. جیمز کندی، مشاور شرکت ThREE Consulting مستقر در میسوری، گفت: «مشکل این است که این مواد معمولاً مقدار زیادی توریم دارند»، که ماده‌ای ضعیف رادیواکتیو است. او افزود: «از آنجا که بازاری برای توریم وجود ندارد، باید آن را ذخیره کرد». بر اساس قوانین کمیسیون تنظیم مقررات هسته‌ای ایالات متحده و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، هر ماده رادیواکتیو ذخیره‌شده‌ای که برنامهٔ استفاده یا مسیر دفعی نداشته باشد، به‌عنوان زبالهٔ هسته‌ای شناخته می‌شود.

زبالهٔ هسته‌ای معمولاً به‌عنوان بدهی محسوب می‌شود؛ زیرا جابجایی، حمل و نقل و ذخیره‌سازی آن—که ممکن است صدها یا حتی هزاران سال ادامه یابد—به‌صورت سفت و سخت توسط نهادهای هسته‌ای تنظیم می‌شود.

اگر بازگشت تولید عناصر نادر خارج از چین به احیای مونازیت وابسته باشد، برخی ناظران به‌دقت به این مقررات سخت‌گیرانه که تولید توریم و سایر محصولات فرعی فرآیند مونازیت را در ایالات متحده و سایر نقاط کنترل می‌کند، می‌نگرند. جیمز کندی می‌گوید شدت این مقررات می‌تواند جاه‌طلبی‌های جهانی در زمینهٔ عناصر نادر را خارج از چین محدود کند، مگر این که دولت‌ها هم‌اکنون اقدام کنند.

او می‌گوید: «اگر مقررات مربوط به توریم را منطقی کنید، بحران عناصر نادر در آمریکا پایان می‌یابد. شما عناصر نادر را از کالایی همیشه کمبود به کالایی تبدیل می‌کنید که به‌طور طبیعی از سایر معادن به‌دست می‌آید.»

نمونهٔ بارزی از این دیدگاه در شرکت Energy Fuels وجود دارد؛ این شرکت تنها کارخانهٔ فعال پردازش اورانیوم در ایالات متحده را اداره می‌کند. این شرکت تنها شرکت تجاری کشور است که مجوز پردازش، جابجایی و ذخیره ترکیبات توریم و اورانیوم را دارد و از معدود شرکت‌هایی است که مجوز ذخیرهٔ آکتینیدها را نیز دریافت کرده‌اند. این مجوزها به Energy Fuels—که کسب‌وکار اصلی‌اش تولید اورانیوم است—امکان پردازش قانونی سنگ معدن مونازیت برای استخراج عناصر نادر را می‌دهد و آن را به‌تنهایی موجودیت آمریکایی توانمند در این زمینه تبدیل می‌کند.

شرکت هم‌اکنون به‌صورت فعال برای بهره‌برداری از این تمایز پیش می‌رود. کسب‌وکار اصلی Energy Fuels هنوز اورانیوم است؛ سال گذشته ۱٫۷۲ میلیون پوند اکسید اورانیوم تولید کرد. اما پس از سرمایه‌گذاری حدود ۲۲ میلیون دلار در یک واحد کوچک فرآوری عناصر نادر در کارخانهٔ White Mesa Mill در یوتا—همان مکانی که اورانیوم را پردازش می‌کند—فروش اکسیدهای عناصر نادر را نیز آغاز کرده است.

آمالهای Energy Fuels در زمینهٔ عناصر نادر در ماه ژوئن با اعلام دولت ترامپ تقویت شد؛ این دولت اعلام کرد که تعهد وام مشروط ۷۲۵ میلیون دلاری با این شرکت امضا کرده است. در اطلاع‌رسانی این توافق، دفتر سرمایه‌گذاری استراتژیک وزارت دفاع گفت این معامله به Energy Fuels کمک می‌کند تا تولید اکسیدهای عناصر نادر را گسترش دهد و همچنین برنامهٔ تبدیل این اکسیدها به فلزات را پیش ببرد؛ گامی اساسی پیش از ساخت آهنرباها.

بیشتر بار رادیواکتیوی ناشی از پردازش سنگ معدن مونازیت، از دسته‌ای از موادی است که در حین فرآیند تولید می‌شوند. در یکی از مراحل اولیه، توریم و رادیوم معمولاً به‌صورت زباله تولید می‌گردند.

تقریباً تمام نمونه‌های تصادفی توریم، ایزوتوپ توریم‑۲۳۲ است که تنها به‌صورت ضعیفی تابش می‌کند. تابش آن از ذرات آلفا تشکیل می‌شود که قادر به نفوذ پوست انسان نیستند. با این حال، ذخیره‌سازی نادرست این ایزوتوپ، به‌همراه سایر محصولات جانبی پردازش مونازیت، می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد، به‌ویژه اگر به‌نوعی وارد بدن شود.

در سال ۱۹۷۹، یک شرکت زیرمجموعه میتسوبیشی کمیکال (Mitsubishi Chemical) برای استخراج یتریوم از سنگ معدن مونازیت در پراک، مالزی تأسیس شد. اندکی پس از آغاز عملیات استخراج، حدود سال ۱۹۸۲، ساکنان محلی شروع به شکایت از بیماری‌های مختلف کردند. با موافقت دولت مالزی، این شرکت یک کانال دفع زباله به محل دفن نزدیک ساخت؛ زباله‌ها در بشکه‌های فولادی باز و در یک حوضچه بدون روکوب ذخیره می‌شدند. هر زمان باران سنگین می‌بارید، حوضچه سرریز می‌شد و مواد به خاک و جویبارهای اطراف می‌ریخت. در سال ۱۹۸۴، یک پروفسور ژاپنی سطوح تابش را در حوضچه و اطراف آن اندازه‌گیری کرد و دریافت که در شدیدترین موارد، مقدار تابش صدها برابر بیشینه‌های پذیرفته‌شده بین‌المللی بود. تحقیقات بعدی سطوح غیرعادی بالای نقص‌های تولدی و هشت مورد لوسمی را در جامعه کوچک نزدیک محل دفن نشان داد.