📌 چکیده
در جلسه‌ای اوایل سال، مقامات ارشد وزارت خارجهٔ چندین کشور اروپایی تأیید کردند که دیگر نمی‌توانند به تعهد ایالات متحده برای دفاع از اروپا، به‌ویژه در زمینهٔ بازدارندگی هسته‌ای، اعتماد کنند؛ به‌همین دلیل مذاکراتی در ناتو برای تقویت دفاع معمولی قاره و بررسی گزینه‌های جدید بازدارندگی هسته‌ای آغاز شده است. پس از پنج‌دههٔ معاملهٔ «هسته‌ای» که اروپا در ازای عدم توسعه سلاح‌های هسته‌ای، مشارکت بیشتری در تصمیم‌گیری‌های هسته‌ای آمریکا می‌گرفت، امروز واشنگتن می‌خواهد مسئولیت دفاع معمولی را به اروپا واگذار کند ولی همچنان تعهد هسته‌ای خود را مشروط می‌داند. در نتیجه، برخی دولت‌های اروپایی به‌صورت ساکت به دستیابی به سلاح‌های هسته‌ای خود فکر می‌کنند، فرانسه طرح «بازدارندگی پیشرو» را برای مشارکت هسته‌ای مستقیم با متحدان ارائه داده و گزینهٔ سوم پیشنهاد می‌شود: تجدید معاملهٔ هسته‌ای ایالات متحده‑اروپا با نقش بزرگ‌تر هسته‌ای فرانسه و بریتانیا و بازسازی پیوند دفاعی اقیانوس‌آتلانتیک.
در جلسه‌ای که اوایل امسال برگزار شد، مقامات ارشد وزارت خارجهٔ چندین کشور اروپایی از آنان پرسیده شد که چه کسی هنوز بر این باور است که ایالات متحده در صورت حمله از آن‌ها دفاع خواهد کرد. هیچ‌کس دستش را بالا نگرفت. این نشان واضحی بود بر این که دولت‌های اروپایی به این نتیجه رسیده‌اند که ایالات متحده — که سال‌ها ستون اصلی امنیت اروپا و NATO بوده — دیگر هم‌پیمان قابل اعتمادی نیست. در هشتاد و هشت روز گذشته، مذاکرات در بروکسل و دیگر پایتخت‌های NATO حول این می‌چرخید که چگونه می‌توان دفاع معمولی قارهٔ اروپا را تقویت کرد تا جبران کاهش حضور واشنگتن شود. اما گفت‌وگوی دیگری، کم‌صدا اما اضطراری، درباره وضعیت بازدارندگی نهایی یعنی تضمین هسته‌ای ایالات متحده نیز در حال شکل‌گیری است.
بیش از نیم قرن پیش، آنچه استراتژیست فرانسوی ریمون آرون «بحث بزرگ» نامید، میان کشورهای اروپایی و ایالات متحده درباره چگونگی حفظ بازدارندگی هسته‌ای اروپا در برابر گسترش توانمندی‌های هسته‌ای اتحاد جماهیر شوروی شعله‌ور شد. در آن زمان، رهبران اروپایی نگران بودند که تأکید روزافزون واشنگتن بر دفاع معمولی قارهٔ اروپا، نشانه‌ای از کاهش تمایل به حفاظت از اروپا با سلاح‌های هسته‌ای باشد — به‌ویژه چون مسکو موشکی توسعه می‌داد که می‌توانست به سرزمین اصلی ایالات متحده برسد. آیا ایالات متحده حاضر بود برای دفاع از برلین، خطر بوستون را بپذیرد؟ این مناظره در نهایت از طریق یک معامله بزرگ جدید حل شد: در عوض تعهد کشورهای اروپایی به عدم توسعه سلاح‌های هسته‌ای، ایالات متحده مشارکت بیشتر اروپا در تصمیم‌گیری‌های هسته‌ای را می‌پذیرفت. این معامله اساسی به مدت شصت سال پایدار ماند و هم ایالات متحده و هم اروپا را ایمن نگه داشت و از گسترش سلاح‌های هسته‌ای جلوگیری کرد.
اما امروز این معامله منقلب شده است. واشنگتن می‌گوید می‌خواهد تقسیم کار جدیدی برقرار شود: اروپاییان باید مسئولیت اصلی دفاع معمولی خود را بر عهده گیرند، در حالی که ایالات متحده همچنان دفاع هسته‌ای آن‌ها را تضمین می‌کند. اما این راه‌حل به‌خوبی مشکل را حل نمی‌کند. یکی از مقامات حاضر در جلسه به من گفت: «اگر به تعهد ماده ۵ ایالات متحده ایمان ندارید، بازدارندگی گسترده عملاً مرده است». در حال حاضر گزینه‌های جایگزین در دست بررسی‌اند. در برخی پایتخت‌های اروپایی، مقامات به‌صورت ساکت امکان دستیابی به سلاح هسته‌ای خود را مطرح می‌کنند. در همین حین، فرانسه اعلام کرده است که سیاست هسته‌ای خود را برای کمک به دفاع از متحدان اروپایی‌اش تنظیم می‌کند.
هر یک از این گزینه‌ها منطق خاص خود را دارند. اما هیچ‌کدام به‌طور کافی مسأله تضمین امنیت اروپا را بدون خطر گسترش بیشتر هسته‌ای حل نمی‌کند. رویکرد بهتر می‌تواند گزینهٔ چهارم باشد: تجدید معاملهٔ هسته‌ای ایالات متحده‑اروپا، این بار با هسته‌ای واقعی اروپایی. به رهبری فرانسه و بریتانیا، اعضای اروپایی NATO باید نقش بزرگ‌تری در بازدارندگی هسته‌ای خود ایفا کنند و همزمان پیوند دفاعی اقیانوس‌آتلانتیک را که پایهٔ امنیت ایالات متحده و اروپا بوده، بازسازی نمایند.
پایهٔ صلح