‏🔴 ۲/۷

‏📌 چکیده

یک سال پس از انتشار «نقشه راه آمادگی دفاعی ۲۰۳۰» توسط اتحادیهٔ اروپا، پانزده نقطه عطف از ۴۵ مورد تعیین‌شده تکمیل یا در مسیر تکمیل هستند، در حالی که هفده هدف دیگر عقب‌افتاده یا آغاز نشده‌اند و وضعیت سیزده مورد باقی‌مانده نامشخص است. پیشرفت‌ها شامل تصویب برنامهٔ صنعت دفاعی اروپا (EDIP) و بستهٔ تحرک نظامی و اتمام پروژهٔ «Brave Tech EU» می‌شود، اما شورای اروپا هنوز هیچ‌یک از چهار پروژهٔ پرچمدار (Eastern Flank Watch، European Drone Defence Initiative، European Air Shield، European Space Shield) را تأیید نکرده و ائتلاف‌های توانمندی و برنامه‌های مرتبط همچنان مبهم‌اند. تأمین مالی این ابتکارات به‌صورت عمده از بودجهٔ هفت‌سالهٔ اتحادیه (MFF) و صندوق رقابت‌پذیری اروپا انتظار می‌رود، اما منابع پیشنهادی حتی با افزایش ۷۸ درصدی کافی نیست و برای پر کردن خلأهای توانمندی به سرمایه‌گذاری خصوصی و مشارکت دولت‌های عضو نیاز دارد.

نکات کلیدی در ابتدا
• یک سال از انتشار «نقشه راه آمادگی دفاعی 2030» توسط اتحادیهٔ اروپا می‌گذرد؛ این برنامهٔ تفصیلی برای شناسایی و پر کردن خلأهای توانمندی اروپا تدوین شده است.
• پانزده مورد از نقاط عطف این نقشه راه در مسیر تکمیل یا تکمیل شده‌اند؛ هفده مورد دیگر به‌دست نیامده‌اند؛ وضعیت سیزده مورد باقی‌مانده نامشخص است.
• به‌جای تلاش برای جایگزینی کامل ایالات متحده، اروپا باید بر توانمندی‌های کلیدی‌ای که در حال حاضر قادر به تولید آن نیست و ایالات متحده اعلام کرده قصد کاهش آن را دارد، تمرکز کند.

فهرست مطالب

مقدمه

امنیت اروپا به‌تدریج به مسأله‌ای برای اتحادیهٔ اروپا تبدیل شده است. نقشی که این بلوک امروز در امنیت ایفا می‌کند، تنها یک دهه پیش قابل تصور نبود. نگرانی‌های فوری نسبت به تهدید روسیه برای اروپا و افزایش عدم قطعیت دربارهٔ تعهد واشنگتن به این قاره، کشورهای عضو را وادار کرده تا به اتحادیه اجازه دهند اقدامات بی‌سابقه‌ای در حوزهٔ امنیت و دفاع انجام دهد. برگزاری «بررسی موضع‌گیری نیروهای اروپا» توسط پنتاگون در ۲۹ ژوئیه، تازه‌ترین یادآوری است که موضع ایالات متحده در این قاره همچنان در حال تغییر است.

کشورهای عضو هنوز در صندلی رانندهٔ مسائل امنیتی می‌نشینند، اما اتحادیهٔ اروپا راه‌هایی برای ایفای نقش پیدا کرده است؛ به‌ویژه برای تجمیع منابع به‌منظور مقابلهٔ بهتر با تهدیدها به‌صورت مشترک و حمایت از پروژه‌های دفاعی برجستهٔ اروپایی. استراتژی‌های پیشین، مانند «سفید‌نامهٔ دفاع اروپا»، سازوکار وام‌دهی SAFE و طرح «تجدید سلاح اروپا/آمادگی 2030» هر یک سعی در افزایش سرمایه‌گذاری عمومی و خصوصی در دفاع و فراهم کردن انعطاف مالی بیشتر برای کشورهای عضو به‌منظور تقویت تولید و آمادگی داشته‌اند. نقد فوری که می‌توان به این برنامه‌ها و استراتژی‌های متعدد اتحادیه وارد کرد، کمبود پیگیری پس از اعلام اهداف است. اتحادیه در طرح‌های کلی برتری دارد اما در گام‌های تاکتیکی برای رسیدن به آرمان‌هایش دچار مشکل می‌شود.

به همین دلیل «نقشه راه تفصیلی آمادگی دفاعی ۲۰۳۰» اتحادیهٔ اروپا برجسته می‌شود. این سند که در اکتبر ۲۰۲۵ منتشر شد، به‌عنوان معیاری عمل می‌کند؛ اهداف قابل‌اندازه‌گیری، معیارهای عینی و تحویل‌های مشخصی را برای ایده‌های پیشین، از جمله آنچه در سفید‌نامه آمده بود، ارائه می‌دهد. این نقشه راه به‌ویژه بر چهار پروژهٔ برجسته و نه شاخص توانمندی متمرکز است که پیشرفت اروپا به سوی آمادگی کامل دفاعی را می‌توان بر پایهٔ آن‌ها ارزیابی کرد.

یک سال پس از انتشار، اتحادیهٔ اروپا تاکنون پانزده نقطه عطف تعیین‌شده در این نقشه راه را تکمیل کرده یا در مسیر تکمیل آن قرار دارد؛ اما هفده مورد دیگر را از دست داده یا در مسیر دستیابی به آن نیست. وضعیت سیزده مورد باقی‌مانده نامشخص است. اگرچه نقشه راه به‌وضوح توانمندی‌های مورد نیاز اروپا برای آینده را ترسیم می‌کند، ضروری است که تعداد محدودی از خلأهای بحرانی در حال حاضر اولویت‌بندی شوند تا منابع محدود به‌صورت مؤثر مدیریت شوند و امنیت اروپا هم در کوتاه‌مدت و هم در بلندمدت تضمین گردد. این گزارش پیشرفت اتحادیهٔ اروپا در رسیدن به اهداف تعیین‌شده در نقشه راه را ارزیابی می‌کند و راهکارهایی برای حفظ آمادگی دفاعی اتحادیه پیشنهاد می‌دهد.

مقصد، نقشه راه و چهل‌وپنج نقطه عطف