‏🟠 ۴/۴

اما خروج خودبه‌خود صلح را تضمین نمی‌کند. رهبران حوثی‌ها ممکن است پیروزی خود را اعلام کنند و موشک‌ها و پهپادهایشان را به‌عنوان ابزارهای دفاعی و فشارآور برای آینده حفظ کنند. نیروهای تحت حمایت عربستان سعودی می‌توانند تکه‌تکه شوند یا سرزمین از دست بدهند و بی‌ثباتی بیشتری در مرز جنوبی پادشاهی ایجاد شود. شرکای رهاشده این تصمیم را به یاد خواهند داشت و ممکن است اعتبار عربستان را در سایر عرصه‌ها تضعیف کنند. خروج عجولانه می‌تواند ریاض را در مواجهه با رقیبی قوی‌تر و با ابزارهای چانه‌زنی کمتر قرار دهد.

از این رو تمایز بین خروج یک‌جانبه و جدایی مذاکره‌شده اهمیت دارد. عربستان سعودی باید ترتیبی بیابد که نقش هجومی‌اش را پایان دهد در حالی که توان دفاعی و حمایت‌های غیرنظامی برای فرایند سیاسی فراگیر یمن حفظ شود. جدایی باید با تعهدات عدم تجاوز، ترتیبات مرزی و حفاظت از ترافیک دریایی همراه باشد. کمک‌های اقتصادی برای یمن تحت کنترل حوثی‌ها می‌تواند با قابل‌پذیرتر کردن توافق برای حوثی‌ها، آن را پایدار سازد.

ریاض باید از شرط‌گذاری صلح بر قطع تمام ارتباطات حوثی‌ها با ایران خودداری کند؛ چنین شرطی توافق را غیرقابل دستیابی می‌سازد. آزمون عملی‌تر رفتار است: آیا این جنبش حملات به سرزمین سعودی، تهدید به کشتی‌ها و استفاده از مذاکرات برای آماده‌سازی حمله‌ای دیگر را متوقف می‌کند؟ می‌توان ایران را به حمایت از کاهش تنش فشار داد، اما نمی‌توان جایگزین مذاکره مستقیم با حوثی‌ها شد، چرا که اهداف آن‌ها مستقل از دغدغه‌های ایرانی است.

ریاض باید درس نهایی را نیز بیاموزد. آخرین آتش‌بس که چهار سال ادامه داشت، توسط نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان در ۱۳ ژوئیه، با هدف جلوگیری از فرود پرواز ایرانی به فرودگاه صنعا، شکسته شد. حوثی‌ها عربستان را مقصر این اقدام دانستند و کارزار انتقامی را آغاز کردند که به تقابل جدی تبدیل شد. ریاض نباید اجازه دهد این اتفاق دوباره رخ دهد و برای حوثی‌ها بهانه‌ای برای از سرگیری حملات به تأسیسات حیاتی در پادشاهی فراهم کند.

قوی‌ترین مسیر ترکیبی از خودداری مسلحانه فوری و جدایی مذاکره‌شده است. عربستان سعودی باید توانایی خنثی‌سازی حملات و اعمال هزینه‌های متناسب را حفظ کند، در حالی که انتظار یک کارزار گسترده دیگر برای به دست آوردن یمنی مطیع را رها می‌کند. جنگ تمام‌عیار خطر تکرار شکست پرهزینه را دارد، در حالی که خروج بدون قید و شرط می‌تواند فشارهای حوثی‌ها را تقویت کند.

مشکل پادشاهی زمانی کم می‌شود که تعهداتش با توان واقعی‌اش هم‌راستا شود. دفاع از عربستان سعودی امری اساسی است. وابستگی آینده سیاسی یمن به قدرت نظامی سعودی ثابت کرده است که به‌دلیل دینامیک‌های داخلی که در اصل یک درگیری محلی را شکل می‌دهند، پایدار نیست. ریاض باید این توهم را برای همیشه رها کند.

همچنین ایالات متحده نیز از این مسیر سود می‌برد، چرا که تشدید تنش عربستان‑حوثی می‌تواند پیامدهای ناخواسته‌ای داشته باشد؛ از جمله درگیر شدن واشنگتن در «جنگ ابدی» دیگری در خاورمیانه که فشارهای نظامی و مالی آمریکا را افزون می‌کند و به‌طور نامحدود جریان نفت و سایر کالاهای اساسی از طریق تنگه باب‌الماندب را به خطر می‌اندازد.

درباره نویسنده: محمد ایوب

محمد ایوب (Mohammed Ayoob) استاد ممتاز بازنشستهٔ روابط بین‌الملل در دانشگاه ایالتی میشیگان (Michigan State University) است. کتاب‌های او شامل «چهره‌های متعدد اسلام سیاسی» (نسخهٔ دوم، ۲۰۲۰)، «آیا خاورمیانه فرو می‌ریزد؟» (۲۰۱۴) و «از امنیت منطقه‌ای تا روابط بین‌الملل جهانی: سفری فکری» (۲۰۲۴) می‌شود. او همچنین ویراستار کتاب «ارزیابی جنگ بر ضد تروریسم» (۲۰۱۳) بود.