‏🔵 ۳/۳

خط لوله از هر دو طرف تحت فشار است. در سمت دریای سرخ، انصار الله (Ansar Allah) جزایر در دهانه دریای سرخ، از جمله پرم (Perim) در داخل باب‌الماندب را به‌دست گرفته و در ژوئیه ممنوعیت دریایی برای کشتی‌های سعودی اعلام کرده است. تانکرهای محصول که از یانبوی و ربیغ (Rabigh) به سمت آسیا و شرق آفریقا می‌روند، اکنون مجبورند از طریق سوئز (Suez) به شمال بپیچند؛ این مسیر تقریباً یک ماه به سفرشان اضافه می‌کند. بنابراین حتی بشکه‌هایی که به یانبوی می‌رسند، به‌سختی و با هزینه بیشتری به فروش می‌رسند.

کاری که ایران انجام داد

آسیب به سامانهٔ گستردهٔ عربستان سعودی در دو کارزار جداگانه رخ داده است و تمایز بین آن‌ها ارزش دارد. حملات ایران در هفته‌های نخست جنگ، در مارس و آوریل، به سواحل خلیج و مسیرهای صادراتی هدف گرفت. پالایشگاه راس‌تنورا با ظرفیت 550 000 بشکه در روز حدود یک هفته بسته شد؛ بارگیری‌های یانبوی برای مدت کوتاهی متوقف شد و یک پهپاد در پالایشگاه سامرف یانبوی سقوط کرد. در آوریل، پالایشگاه و مجتمع پتروشیمی ساتورپ در جبیل با ظرفیت 460 000 بشکه در روز واحدهایی را متوقف کرد، پالایشگاه ریاض مورد ضربه قرار گرفت، آتش‌سوزی در پالایشگاه گاز جوئیمه صادرات LPG و مایعات گازی طبیعی را مختل کرد و ظرفیت تولید در هر یک از مانیفا و خورایس حدود 300 000 بشکه در روز کاهش یافت. شایبه به‌طور مکرر هدف قرار گرفت. گزارش‌های عمومی همیشه برای هر حمله بهاری، مهاجم را نام نمی‌بردند، اما این حملات در چارچوب کارزار ایران انجام شد و الگوی آن را دنبال می‌کردند: سواحل، مراکز پردازش، خروجی‌ها.

آنچه انصار الله انجام داده است

کارزار انصار الله دیرتر آغاز شد، طولانی‌تر ادامه دارد و به سمت شمال پیش می‌رود. در اوت، این گروه به پالایشگاه آرامکو در جیزان حمله کرد؛ این پالایشگاه در 9 اوت به آتش گرفت و ادعای حمله‌ای در نجران کرد. در 7 و 8 سپتامبر، سایت‌های آرامکو در جیزان، نجران و ابها را هدف گرفت، عملیات‌ها را متوقف کرد و 73 نفر را مجروح کرد. در 3 اکتبر، این گروه ادعای ضربه به یک تسهیلات آرامکو در جنوب ریاض کرد. سپس در 10 اکتبر، غوار، بزرگ‌ترین میدان نفتی متعارف جهان، را هدف گرفت. من به‌طور مستقل تأیید کرده‌ام که غوار مورد اصابت قرار گرفته است. ریاض درباره خساراتی اظهار نظری نکرده است. حرکتی که این جنگ را با هدف‌گیری نقاط نزدیک مرز یمن آغاز کرد، اکنون به منبع نفتی که خط لوله را تغذیه می‌کند، بیش از 1 000 کیلومتر دورتر، رسیده است.

اگر دو کارزار را کنار هم بگذاریم، تصویر واضح‌تری می‌شود. ایران پالایشگاه‌ها و کارخانجات پردازش سواحل خلیج را تخریب کرده؛ انصار الله میادین داخلی را هدف می‌گیرد و مسیر دریایی در انتهای راه‌راه را در اختیار دارد؛ و خط لولهٔ میانی چهار ایستگاه از سیزده ایستگاه خود را از دست داده است. عربستان سعودی خروجی خلیجی، خروجی دریای سرخ و خطی که این دو را به هم وصل می‌کند از دست می‌دهد.

آسیب اقتصادی

هزینه‌ها در حال حاضر مشهود است. در سه‌ماهه دوم، فعالیت نفتی عربستان سعودی ۲۴٫۷ ٪ نسبت به سال قبل کاهش یافت و اقتصاد ۴٫۸ ٪ منقبض شد؛ این بدترین سه‌ماهه پس از همه‌گیری بوده است. صادرات نفت در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۱۲ میلیارد دلار ارزش داشت که تقریباً ۱۷ ٪ تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌داد و درآمد نفتی هزینه‌های دولت عربستان و بخش عمده‌ای از اقتصاد غیرنفتی را پوشش می‌دهد.

برآوردهای درآمدی بر پایهٔ محاسبات من است. ظرفیت‌های میادین و خط لوله به‌صورت تقریبی بیان شده‌اند.

ارزیابی اخیر میلر هزینه بازسازی سامانهٔ انرژی خلیج آسیب‌دیده را بین ۵۵۰ میلیارد تا ۲٫۲۸ تریلیون دلار در بازهٔ زمانی هفت تا ده سال تخمین می‌زند. این رقم کل منطقه را در بر می‌گیرد، اما عربستان سعودی با قطر، کویت، امارات و عراق برای همان تولیدکنندگان، مهندسان و تیم‌های کاری رقابت خواهد کرد. ایستگاه‌های پمپاژ با قطعات یدکی از انبار تعمیر نمی‌شوند.

برای بقیهٔ جهان، خط لولهٔ شرق‑غرب یک بیمه‌نامهٔ امنیتی بود. تا زمانی که این خط کار می‌کرد، نفت خام عربستان می‌توانست به بازار برسد، صرف‌نظر از آنچه در هرمز می‌افتاد. با از کار افتادن چهار ایستگاه از سیزده ایستگاه، اصابت به غوار و به‌وجود آمدن منازعه در دریای سرخ، این بیمه منقضی شده است. کمبود جهانی دیزل و سوخت جت عمیق‌تر خواهد شد و عربستان سعودی، تأمین‌کنندهٔ آخرین راه، اکنون برای حفظ اقتصاد خود می‌جنگد نه برای نجات اقتصاد دیگران.