📌 چکیده
حملهٔ موشکی به فرودگاه ملکخالد در ریاض باعث کشته شدن دوازده نفر، از جمله یک آمریکایی، شد و استراتژی دیپلماتیک رئیسجمهور آمریکا را که قصد داشت با سرزنش زلنسکی و تأکید بر شکستن محاصرهٔ هرمز، فشارهای سیاسی پیش از انتخابات میانی را کاهش دهد، بهچالش کشید. ترامپ ادعا کرد که محاصرهٔ ایرانیان در تنگه هرمز شکسته شده و مذاکرات با ایران بهدلیل عدم وجود رهبری واحد در تهران غیرممکن است، اما حملهٔ حوثیها نشان داد که دفاعهای سعودی ضعفهای اساسی دارد. آمریکا از سال ۲۰۲۵ آتشبس یکجانبهای با حوثیها داشته و درخواستهای کمک عربستان را دو بار رد کرده بود؛ فشارهای همپیمانان برای مداخلهٔ نظامی در حال افزایش است. در این شرایط، گزینههای ترامپ شامل ادامهٔ آتشبس، بازگشت به جنگ یا مذاکرات مخفیانه با تهران میشود که هر کدام پیامدهای سیاسی و هزینهبر دارند.
حملهٔ بیپروای موشکی به فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض، روز شنبه، نه تنها مرگ و رنجهای یمن را به عربستان منتقل کرد، بلکه ترامپ را وادار کرد تا استراتژی دیپلماتیک و سیاسیاش را که برای انتخابات میانی ماه آینده برنامهریزی کرده بود، بازنگری کند.
طرح رئیسجمهور آمریکا روز شنبه رونمایی شد. او میخواست مشکل جهانی که توصیف میکرد — افزایش بیسابقهٔ قیمت دیزل — را به زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، نسبت دهد و بگوید حملات او به پالایشگاههای روسیه منبع این مشکل است. هدف او این بود که تا پس از انتخابات میانی، تنشهای سیاسی پیرامون جنگ انتخابیاش در ایران و سرایت آن به یمن را کاهش دهد.
در چارچوب این استراتژی، او ادعا کرد که محاصرهٔ ایرانیان در تنگه هرمز عملاً شکسته شده و اعداد روزانهٔ صادرات بشکهٔ نفت را ارائه داد تا بازارها را آرام کند. او همچنین گفت مذاکرات با ایرانیان غیرممکن است چون در تهران رهبری واحدی وجود ندارد.
عربستان سعودی، به همراه ترکیه و پاکستان، عمدتاً مسئول حل مسألهٔ حوثیها در دریای سرخ بودند. سرنوشت یمن — که بهنظر صندوق بینالمللی پول فقیرترین کشور جهان است — قرار نبود بر نتایج رأیگیری در کانزاس یا آلاسکا تأثیر بگذارد.
اکنون، پس از حمله به فرودگاه ریاض، به دلایل متعددی مشکوک است که این استراتژی نازک و عمدتاً ناشی از ناامیدی بتواند پابرجا بماند.
با وجود همهٔ حرفها دربارهٔ اینکه خلیج باید امنیت خود را تأمین کند، مشکوک است که عربستان سعودی پس از خونریزی در ریاض به تنهایی رها شود. از دوازده کشتهٔ این حمله، یکی آمریکایی است و ممکن است میان مجروحان شدیدتر نیز چند نفر دیگر باشند. واضح است که دفاعهای سعودی دچار نقصی اساسی شدهاند؛ حوثیها موشکهای خود را از فاصلهٔ ۵۰۰ مایل شلیک میکنند و به هدف میرسند.
آمریکا از سال ۲۰۲۵ آتشبس یکجانبهای با حوثیها داشته و وقتی در تابستان درگیریهای بین عربستان سعودی و حوثیها از سر گرفته شد، این پیمان بهصورت ساکت تجدید شد. ترامپ دو بار درخواستهای کمک عربستان را رد کرده است. آیا میتواند برای بار سوم نیز این درخواستها را نادیده بگیرد؟ انتظار میرود فشار برای اقدام به عنوان همپیمانان بهطور قابلتوجهی سنگین باشد.
اما استراتژی «سرزنش زلنسکی، تجارت با روسیه» بههر حال بعید است مؤثر باشد. مقدار دیزل اضافی که پوتین به بازار میافزاید، برای کاهش قیمتها در پمپ بنزین کافی نیست. روسیه حدود ۱۲ ٪ دیزل جهانی حملشده توسط دریا را تأمین میکرد. برآوردهای مرکز پژوهش انرژی و هوای پاک نشان میدهد صادرات حدود یکسوم کاهش یافته است.
این توافق همچنین بدترین ترسهای اروپا از رابطهٔ ترامپ با روسیه را دوباره زنده کرد؛ تنها چند هفته پس از آنکه کنگره بستهٔ تحریمی علیه مسکو تصویب کرد که به ترامپ اجازه میدهد خریداران انرژی روسیه را مجازات کند.