‏🟢 ۷/۸

خط اصلی تلاش روسیه، بهره‌برداری از شکاف‌های اجتماعی است، از جمله تنش‌های قومی و دینی. کانال‌های اطلاعاتی روسی و طرفدار کرملین مدت‌هاست که به جوامع روسی‌زبان در لتونی و استونی ادعاهای نادرست دربارهٔ تبعیض ساختاری، «روسی‌هراسی» و حتی پاکسازی قومی می‌پردازند. پس از حملهٔ تمام‌عیار روسیه به اوکراین، کارزارهای مشابه در لهستان و رومانی پناهندگان اوکراینی را به‌عنوان جنایتکار، گروهی با امتیاز ناعادلانه یا باری بر منابع عمومی نشان می‌دهند تا تقسیم‌های اجتماعی عمیق‌تر شود و حمایت عمومی از اوکراین تضعیف گردد. تم‌های ضدسامی که در تحلیل‌های اخیر از جنگ شناختی کرملین در بالتیک و رومانی مستند شده‌اند، در این ترکیب تنیده شده‌اند؛ مفسران طرفدار کرملین روایت‌های انکار هولوکاست و نظریه‌های توطئه‌ای که نخبگان غربی و به‌ویژه نخبگان بالتیک و لهستان را «نازی» یا همکاران نازی می‌نامند، پیش می‌برند. هدف کمتر قانع کردن است تا قطبی‌سازی؛ تبدیل نارضایتی‌های موجود دربارهٔ زبان، تاریخ، مهاجرت، حقوق اقلیت یا هویت به ابزارهای نفوذ روسیه. سازمان‌های اطلاعاتی روسیه و بلاروس نیز پناهندگان فرارکننده از سرکوب و جوامع دیاسپورایی از بلاروس و روسیه که در لیتوانی، لهستان و سایر مکان‌ها ساکن شده‌اند هدف می‌گیرند؛ با تهدید، نفوذ، آزار آنلاین و تلاش برای ترور، سعی در ایجاد بی‌اعتمادی و شکاف در شبکه‌های تبعیدی دارند که از جنبش‌های مخالف دموکراسی حمایت می‌کنند.

سازمان‌های وابسته به کرملین و مسیرهای دیپلماتیک به‌طور مداوم روایت‌هایی را بازتولید می‌کنند که دولت‌های بالتیک و لهستان را «روسی‌ستیز»، فاشیست یا غیرقانونی می‌نامند، در حالی که اشغال شوروی و میراث پیمان مولوتوف‑ریبنتروپ را نادیده می‌گیرند. این روند پارلمان اروپا در سال ۲۰۲۵ به‌صورت رسمی محکوم شد و به‌عنوان تهدیدی ویژه برای حاکمیت لهستان و کشورهای بالتیک شناخته شد. در همان سال مؤسسه MGIMO تحت نظارت وزارت امور خارجه روسیه، تاریخچه‌ای ۴۰۰ صفحه‌ای از لیتوانی منتشر کرد؛ پیش‌گفتاری از وزیر امور خارجه، سرگئی لاوروف، دارد و توسط صندوق دیاسپورای دولتی تأمین مالی شده است. این کتاب به‌صراحت وجود زبان و دولت لیتوانی را زیر سؤال می‌برد و لیتوانی را به‌عنوان خلقتی بالتیک‑اسلاوی (و در نهایت روسی) می‌نگارد؛ این نشان می‌دهد کرملین آماده است از تاریخ‌نویسی شبه‌آکادمیک برای انکار دولت‌داری لیتوانی و توجیه فشارهای آینده استفاده کند.

نتیجهٔ اصلی افزایش ترس در میان مردم و کاهش اعتماد به نهادهای دولتی برای حفاظت از شهروندان و مدیریت بحران‌هاست. این وضعیت بر اقتصاد نیز اثر می‌گذارد؛ عدم قطعیت و ترس از تهدیدات روسیه سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی را کاهش می‌دهد. ترکیب جنگ روایت‌ها با تهدیدات نظامی و سایبری، جوامع مرزی را در فشار روانی مداوم نگه می‌دارد.

جاسوسی و عملیات‌های مخفی

روسیه، که اغلب با بلاروس هماهنگ می‌شود، جاسوسی، تخریب و عملیات مخفی نفوذی مداومی علیه جبهۀ شرقی ناتو انجام می‌دهد. این فعالیت‌ها جمع‌آوری اطلاعات سنتی را با شناسایی زیرساخت‌های نظامی و حیاتی، آمادگی برای تخریب و تلاش برای مختل‌کردن شبکه‌های لجستیکی که اوکراین را پشتیبانی می‌کنند، ترکیب می‌کند. لهستان چندین شبکهٔ جاسوسی و تخریبی مرتبط با روسیه را از بین برده است. در اکتبر ۲۰۲۵ مقامات لهستان اعلام کردند که پنجاه و پنج نفر در ماه‌های اخیر به‌دلیل مظنون به همکاری با اطلاعات روسیه بازداشت شده‌اند؛ اتهامات شامل شناسایی تأسیسات نظامی و زیرساخت‌های حیاتی، آمادگی برای تخریب و حملات مستقیم بوده است. تحقیقی مشترک لهستان‑رومانی دربارهٔ طرحی ادعایی برای انتقال بسته‌های خودسوز یا انفجاری از طریق لهستان و رومانی به اوکراین نیز در دست است.

لتونی و لیتوانی موارد جداگانه‌ای از جاسوسی و عملیات مخفی را گزارش کرده‌اند. لتونی یک شهروند را بازداشت کرد که مظنون به جمع‌آوری اطلاعات برای اطلاعات نظامی روسیه دربارهٔ نیروهای ناتو، زیرساخت‌های دفاعی و تسهیلات هوانوردی بود. در آوریل ۲۰۲۶ مقامات لیتوانی سیزده مظنون از چندین کشور را به‌دلیل طرح ادعایی تحت رهبری GRU برای قتل یک فعال لیتوانی‑پرو‑اوکراین و یک تبعیدی سیاسی روسی در ویلنیوس متهم کردند.