📌 چکیده
پیمان دفاع متقابل مکه بین عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه دو ماه پس از امضای آن در اوت فعال شد و هدفش تقویت دفاع عربستان در مقابل حملات حوثیهاست؛ ترکیه هنوز در حال ارزیابی نقش خود و مجلسش پیمان را تصویب نکرده، در حالی که پاکستان نقش رهبری را بر عهده گرفته و ژنرال بازنشسته نعمان محمود اولین دبیرکل جمعی دفاع شد. پاکستان رد گزارش نیویورک تایمز مبنی بر استفاده جتهای خود در حملات به حوثیها را «ساختگی» اعلام کرد و تاکید کرد حمایت نظامیاش از عربستان پیش از فعالسازی پیمان ادامه داشته است. ترکیه و پاکستان هر دو موضع دفاعی نسبت به عربستان حفظ میکنند و احتمالاً حمایت خود را در چارچوب روابط دوجانبه ادامه خواهند داد.
پیمان مکه فعال شد
چیزی که احتمالاً پاکستان و ترکیه در عربستان سعودی انجام میدهند (و میخواهند)
به گزارش وضعیت از نشریه سیاست خارجی خوشآمدید؛ من دوباره بهتنهایی مینویسم تا هفتهٔ آینده که جان به صندوقهای ایمیل ما بازگردد.
در برنامهٔ امروز: پیمان مکه پاکستان و ترکیه را به درگیری عربستان‑حوثیها میکشاند، چهرههای دنیای ترامپ تحت فشار قرار میگیرند و آلمان با رسوایی بزرگ جاسوسی دست و پنجه نرم میکند.
دفاع از پادشاهی
چه زمانی برای فعالسازی پیمان دفاع متقابل زود است؟ عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه این زمان را دو ماه تعیین کردند و دوشنبه توافقنامه دفاع مشترک مکه را به اجرا درآوردند؛ این توافقنامه در اوایل ماه اوت توسط این سه کشور امضا شده بود.
این اقدام تشدید تنش قابل توجهی در مسیر دفاع از عربستان سعودی در نبردش با گروه مسلح حوثیهاست که بهطور مستمر به پایتخت ریاض حمله میکنند و این هفته چند فرودگاه منطقهای را هدف قرار دادند. نیروهای ائتلاف تحت حمایت عربستان که به دولت یمن کمک میکنند، به این حملات پاسخ میدهند.
پس نقش پاکستان و ترکیه کجاست؟ تا کنون هر دو کشور دربارهٔ شکل و میزان حمایت نظامیشان از عربستان محتاط بودهاند. وزیر امور خارجه ترکیه، حاکان فیدان، روز پنجشنبه گفت ترکیه هنوز در حال ارزیابی بهترین راه برای کمک به عربستان است، اما بهصراحت مشارکت در عملیات تهاجمی را رد کرد. همچنین هنوز مجلس ترکیه پیمان مکه را بهصورت رسمی تصویب نکرده است؛ بنابراین هر گونه حمایت احتمالاً در چارچوب روابط دوجانبهٔ دیرین ترکیه و عربستان ادامه خواهد یافت.
«مقررات داخلی بهسختی توافق شدهاند، بنابراین مطمئنم این احتمالاً آزمونی زودتر از آنچه این کشورها برای این پیمان دفاع متقابل میخواستند، است»، گفت اپریل لانگلی الی، پژوهشگر ارشد مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک که پیش از این مشاور سیاسی ارشد نماینده ویژه سازمان ملل برای یمن بود. او افزود: «حوثیها تهدیدی وجودی برای عربستان سعودی هستند» و «رقیب بسیار قدرتمندتری نسبت به زمانی که جنگ آغاز شد». همچنین گفت: «پیشنهاد دولت عربستان برای فعالسازی این توافقنامه نشان میدهد که این تنها یک سند کاغذی نیست و معنای واقعی دارد».
دیدگاه پاکستانی
پاکستان نیز روابط دوجانبهٔ دیرین با عربستان دارد، اما در پیمان مکه نقش رهبری را بر عهده گرفته است. ژنرال بازنشستهٔ پاکستان، نعمان محمود، به عنوان اولین دبیرکل جمعی دفاع منصوب شد؛ این خبر در بیانیهٔ مشترکی که توسط وزارت امور خارجهٔ پاکستان منتشر شد، آمده است. همان بیانیه اقدامات لازم برای فراهمسازی نیروها و توانمندیهای نظامی توافقشده و اطمینان از استقرار سریع آنها در پادشاهی عربستان را اعلام کرد.
دولت پاکستان در برابر گزارشی از نیویورک تایمز که ادعا میکرد جتهای جنگی نیروی هوایی پاکستان در حملات به حوثیها به کار رفتهاند، واکنش نشان داد و این گزارش را «ساختگی و تقلبی» توصیف کرد. گزارش نیویورک تایمز منبع خود را یک مقام ارشد نظامی نامگذاری نشدهٔ پاکستانی اعلام کرده بود.
مانند ترکیه، موضع پاکستان این است که «دفاع از پادشاهی، چه با پیمان مکه و چه بدون آن، انجام خواهد شد»، اوزیر یونوس، شریک The Asia Group، شرکت مشاوره ژئوپولیتیک مستقر در واشنگتن دی.سی. گفت. یونوس بر اساس گفتگوهایش با منابعی در اسلامآباد اظهار داشت که پاکستان پیش از فعال شدن پیمان مکه، نیروی هوایی، نیروی دریایی و پشتیبانی زمینی خود را برای عربستان در یمن تقویت کرده بود.