📌شناسایی ژن های جدید دخیل در بیماری آلزایمر

بر اساس مطالعه‌ی منتشر شده در ژورنال Alzheimer’s and Dementia.، ژن اینوزیتول پلی فسفات-5-فسفاتازD با التهاب که به عنوان یک مکانیسم کلیدی در ابتلا به بیماری آلزایمر شناخته می‌شود مرتبط است.
میکروگلیاها سلول‌های ایمنی در مغز هستند که مسئولیت حذف سلول‌های در حال مرگ و پلاک‌های آمیلوئیدی مرتبط با زوال عقل ناشی از آلزایمر را برعهده دارند. مطالعات قبلی INPP5D را با خطر ابتلا به بیماری آلزایمر مرتبط دانسته بود و سطوح بالایی از این ژن در بافت مغزی بیماران فوت شده در اثر آلزایمر یافت شده‌بود، اما نقش این ژن در وقوع این بیماری ناشناخته باقی مانده بود.
از آنجایی که بیان INPP5D در مغز در سلول های میکروگلیا متمرکز شده است، محققان از موش های مهندسی شده ای استفاده کردند که بیان این ژن در آن ها کاهش یافته بود (knock down) و بعد از سه ماه، تجمع پلا‌ک‌ها و رفتار میکروگلیال‌ها را بررسی کردند.
دانشمندان انتظار داشتند که در موش‌هایی که این ژن غیرفعال شده است میزان پلاک‌های آمیلوئیدی کاهش یابد. اما مشاهدات حاکی از آن بود که موش‌های فاقد INPP5D ، پلاک‌های بیشتری نسبت به موش‌های طبیعی داشتند. در موش های عادی میکروگلیا اغلب روی لبه‌های پلاک‌ها می‌نشیند، اما وقتی INPP5D از بین رفت، پلاک‌ها کاملاً با میکروگلیا ها پوشانده شده بودند.
برای بررسی علت جایگیری متفاوت سلول‌های میکروگلیا در مغز، از روش های ترانسکریپتومیکس فضایی (Spatial transcriptomics) و آنالیز کمی بیان ژن استفاده شد. نتایج مطالعات بیانگر دامنه بالای تغییرات بیان ژن‌ها در میکروگلیاها بود.
سلول‌های میکروگلیاها در نزدیکی پلاک‌های آمیلوئید، ژن‌هایی موسوم به ژن‌های القاشده توسط پلاک (PIGs) را بیان میکنند. موش‌های مهندسی شده با INPP5D کاهش یافته، افزایش بیان PIG را نشان دادند که در تحقیقات قبلی نیز مشاهده شده بود، اما این مطالعه PIG های جدیدی را نیز شناسایی کرد. PIG جدید با بیشترین افزایش بیان ژن CST7 بود که پروتئین سیستاتین F را کد می کند و مشخص شده‌بود که در آلزایمر نقش دارد و با بیماری های پریونی مرتبط است.
این یافته ها نشان می دهد که هم INPP5D و هم سیستاتین F می‌توانند به عنوان اهدافی برای توسعه مداخلات جدید با هدف کاهش التهاب در مغز بیماران آلزایمر در نظر گرفته شوند.

🔗منبع: https://doi.org/10.1002/alz.12821

✒️به قلم آیلار شاهسوندی

🧬با ژنتیک تودی همراه باشید | @geneticstoday