📖 كِتَابُ التَّوْحِيدِ
🚪بَابُ مَعَانِي الْأَسْمَاءِ وَ اشْتِقَاقِهَا
أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَلْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيَی‌ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ عُثْمَانَ عَنِ اِبْنِ أَبِي يَعْفُورٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «هُوَ اَلْأَوَّلُ وَ اَلْآخِرُ» وَ قُلْتُ أَمَّا اَلْأَوَّلُ فَقَدْ عَرَفْنَاهُ وَ أَمَّا اَلْآخِرُ فَبَيِّنْ لَنَا تَفْسِيرَهُ فَقَالَ إِنَّهُ لَيْسَ شَيْءٌ إِلاَّ يَبِيدُ أَوْ يَتَغَيَّرُ أَوْ يَدْخُلُهُ اَلتَّغَيُّرُ وَ اَلزَّوَالُ أَوْ يَنْتَقِلُ مِنْ لَوْنٍ إِلَی‌ لَوْنٍ وَ مِنْ هَيْئَةٍ إِلَی‌ هَيْئَةٍ وَ مِنْ صِفَةٍ إِلَی‌ صِفَةٍ وَ مِنْ زِيَادَةٍ إِلَی‌ نُقْصَانٍ وَ مِنْ نُقْصَانٍ إِلَی‌ زِيَادَةٍ إِلاَّ رَبَّ اَلْعَالَمِينَ فَإِنَّهُ لَمْ يَزَلْ وَ لاَ يَزَالُ بِحَالَةٍ وَاحِدَةٍ هُوَ اَلْأَوَّلُ قَبْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَ هُوَ اَلْآخِرُ عَلَی‌ مَا لَمْ يَزَلْ وَ لاَ تَخْتَلِفُ عَلَيْهِ اَلصِّفَاتُ وَ اَلْأَسْمَاءُ كَمَا تَخْتَلِفُ عَلَی‌ غَيْرِهِ مِثْلُ اَلْإِنْسَانِ اَلَّذِي يَكُونُ تُرَاباً مَرَّةً وَ مَرَّةً لَحْماً وَ دَماً وَ مَرَّةً رُفَاتاً وَ رَمِيماً وَ كَالْبُسْرِ اَلَّذِي يَكُونُ مَرَّةً بَلَحاً وَ مَرَّةً بُسْراً وَ مَرَّةً رُطَباً وَ مَرَّةً تَمْراً فَتَتَبَدَّلُ عَلَيْهِ اَلْأَسْمَاءُ وَ اَلصِّفَاتُ وَ اَللَّهُ جَلَّ وَ عَزَّ بِخِلاَفِ ذَلِكَ.

ابن ابی یغفور گوید: از امام صادق (علیه السلام) در مورد (تفسیر) ایه هُوَ الْأَوْلُ وَ الْآخِرُ (او (خدا) اول و اخر است) پرسیدم و عرض کردم معنی اول را فهمیدم ولی معنی و تفسیر اخر را برایم بیان بفرمایید. پس فرمود: هیچ چیزی نیست جز انکه نابود می شود یا تغییر می کند یا تغییر و زوال (نابودی) به ان داخل می شود یا از رنگی به رنگ دیگر منتقل می شود (تغییر می کند) و از شکلی به شکل (دیگر تغییر می کند) و از صفتی به صفتی (دیگر) و از زیادی به نقصان و کمی می رود و از نقصان به زیادی، جز پروردگار عالمین (یعنی فقط خدا از این تغییرات مستثنی است) پس به راستی او همیشه بوده و همیشه خواهد بود به شکل و حالتی واحد و یکسان؛ او اول و قبل از هر چیزی بوده و او اخر است همان گونه که همیشه بوده و مختلف و دگرگون نشود بر او صفات و اسماء کما اینکه دگرگون می شود در غیر او مثل انسان که یک بار خاک می شود و یک بار گوشت و خون و یک بار استخوان های پوسیده و استخوان های خورد شده ی کهنه و یا مثل میوه خرما که یک بار نارس و سفت است و یک بار نیمه رسیده یک بار خرمای تر و تازه است و یک بار خرمای خشک و کامل و تبدیل و تغییر حاصل می شود در اسامی و صفات ش و خدای عز و جل بخلاف ان است.

نشانی: الکافي ج ۱، ص ۱۱۵
🆔 @ganjinekafi