🚪بَابُ الْإِرَادَةِ أَنَّهَا مِنْ صِفَاتِ الْفِعْلِ وَ سَائِرِ صِفَاتِ الْفِعْلِ
أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَلْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيَى قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي اَلْحَسَنِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَخْبِرْنِي عَنِ اَلْإِرَادَةِ مِنَ اَللَّهِ وَ مِنَ اَلْخَلْقِ قَالَ فَقَالَ اَلْإِرَادَةُ مِنَ اَلْخَلْقِ اَلضَّمِيرُ وَ مَا يَبْدُو لَهُمْ بَعْدَ ذَلِكَ مِنَ اَلْفِعْلِ وَ أَمَّا مِنَ اَللَّهِ تَعَالَى فَإِرَادَتُهُ إِحْدَاثُهُ لاَ غَيْرُ ذَلِكَ لِأَنَّهُ لاَ يُرَوِّي وَ لاَ يَهُمُّ وَ لاَ يَتَفَكَّرُ وَ هَذِهِ اَلصِّفَاتُ مَنْفِيَّةٌ عَنْهُ وَ هِيَ صِفَاتُ اَلْخَلْقِ فَإِرَادَةُ اَللَّهِ اَلْفِعْلُ لاَ غَيْرُ ذَلِكَ يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ بِلاَ لَفْظٍ وَ لاَ نُطْقٍ بِلِسَانٍ وَ لاَ هِمَّةٍ وَ لاَ تَفَكُّرٍ وَ لاَ كَيْفَ لِذَلِكَ كَمَا أَنَّهُ لاَ كَيْفَ لَهُ.
صفوان بن یحیی گفت: به امام رضا (علیه السلام) [شاید هم مقصود امام کاظم (علیه السلام) است.] عرض کردم به من خبر بده از اراده از جانب خدا و از جانب مخلوقات (یعنی تفاوت میان اراده خالق و مخلوق را برایم بیان کن). فرمود: اراده مخلوقات، ضمیر (اهنگ درونی) و انچه از فعل سر می زند از انها (مخلوقات) بعد از ان (ضمیر) را گویند. و اما از جانب خدای متعال اراده حادث شدن (پدید امدن=اتفاق افتادن) ان [ان فعل] است و غیر ان نیست. (خدا به ان چیز) می گوید باش پس می باشد (یعنی بی درنگ اتفاق می افتد)، بدون لفظی(که بیان شود) و بدون سخن گفتن با زبان و بدون همت [تلاش] و بدون تفکر و بدون کیفیت و چگونگی برای ان (اراده) (یعنی اراده کیفیت و چگونگی ندارد) همان طور که او (خدا) دارای کیفیت نیست.
نشانی: الکافي ج ۱، ص ۱۰۹
نکته اول:
ترجمه این عبارت توحیدی برای بنده بسیار مشکل هست چون از طرفی قصد دارم تا جای امکان کلمات را تحت اللفظی معنا کنم و از طرفی می خواهم ترجمه برای خواننده هایی که عربی بلد نیستند قابل فهم باشد، لذا در روایات کتاب التوحید بسیار می بینید که عبارات را ما بین () یا [] قرار می دهم و سعی می کنم الفاظ و عبارات رو با ترجمه روان تر بیان کنم. امیدوارم که به بزرگواری خودتان من رو ببخشید.
نکته دوم:🆔 @ganjinekafi
اختلاف نظراتی میان متکلمان و فلاسفه و علما در مورد معنا و مفهوم اراده و مشییت و همچنین ذاتی یا فعلی بودن انها وجود دارد که بنده نظر شخصی خودم رو به طور خلاصه بیان می کنم.
به نظر من، اراده و مشییت یکسان نیستند و هر دو از صفات فعلی خداوند متعال هستند.