محمد بن عبد اللهِ خراسانی، خادم امام رضا (علیه السلام) گوید: داخل شد شخصی از زنادقه (جمع زندیق) بر امام رضا (علیه السلام) در حالی که اطراف ایشان جماعتی حضور داشتند. امام رضا (علیه السلام) فرمود: ای مرد، اگر نظر شما، نظر درست باشد،[که خدا وجود ندارد، و اخرت وجود ندارد و ...] که البته اینطور نیست ایا ما و شما یکسان نیستیم؟! ضرری به ما نزند ان مقدار که نماز خوانیدم و روزه گرفتیم و زکات دادیم و اقرار کردیم [به خدا و دین]. ان مرد ساکت شد. سپس امام رضا (علیه السلام) فرمود: اگر نظر ما، نظر درست باشد، و به راستی هم نظر ما درست است، ایا اینطور نیست که شما هلاک می شود و ما پیروز؟! عرض کرد: خدا رحمتت کند برایم روشن کن، او(خدا) چگونه است؟ و او کجاست؟ فرمود: وای بر تو! این چیزی که گفتی غلط است، اوست کسی که مکان را مکان کرد و خود بی مکان است به چیز ها چگونگی را بخشید و خودش بدون چگونگی است [یعنی خدا خالق مکان است، و اینکه هر چیزی چگونه باشد از لحاظ جنس و اندازه و وزن و ... را خدا انجام داده ولی خودش با این صفات سنجیده نمی شود]، پس (بدان) که (خدا) شناخته نمی شود با کیفیت (چگونگی) و با مکان و درک نمی شود با حواس و قیاس نمی شود با چیزی. ان شخص عرض کرد: پس او چیزی نیست اگر با حواس درک نمی شود (یعنی خدا وجود ندارد حال که می گویی با حواس درک نمی شود). امام رضا علیه السلام فرمود: وای بر تو! زمانی که حواست از درک ش عاجز و ناتوان شد تو ربوبیت ش را انکار می کنی؟! ولی ما وقتی حواسمان از درک ش عاجز شد یقین کردیم که او پروردگار ماست، برعکس اشیاء [که توسط حواس شناخته می شوند]. ان مرد عرض کرد: به من بگو او چه زمان بوده؟ امام رضا (علیه السلام) فرمود: تو به من بگو چه زمان نبوده تا به تو بگویم چه زمان بوده. ان مرد عرض کرد: چه دلیلی (بر وجود) خدا هست؟ امام رضا (علیه السلام) فرمود: زمانی که به بدنم نگاه کردم (متوجه شدم) که نمی توانم عرض و طول ان را زیاد و کم کنم و بدی ها و چیز های ناخوشایند را از ان دفع کنم و خوبی ها منفعت را به سوی او جذب کنم (پس) متوجه شدم که این بُنیان(بنا-ساختمان)، بانی(بیان گذاری-سازنده ای) دارد و به او اقرار و اعتراف کردم. همچنین (وقتی) دیدم انچه وجود دارد از جمله گردش افلاک به قدرت او، و پدید امد ابر ها و گردش (وز ش) باد ها و حرکت خورشید و ماه و ستارگان و ... از نشانه های عجیب و اشکار او، متوجه شدم که این جهان تقدیر کننده و پدید اورنده ای دارد.

نشانی: الکافي ج ۱، ص ۷۸

نکته:
سعی ما این هست که تا حد امکان، عبارات را تحت اللفظی ترجمه کنیم و در ترجمه دست نبریم و کم و زیاد نکنیم و در این حال این کلمات امروزی استفاده کنیم که برای همه مردم قابل فهم باشد و گاهی اوقات حفظ تعادل بین این دو مورد سخت هست و باعث میشه جملات کمی نامفهوم و گنگ به نظر بیاد. خواستم عرض کنم که این مشکل از طرف عبارت و روایت نیست، بلکه مشکل از من هست که توانایی ترجمه بهتر عبارت را نداشتم، الا کسی که زبان عربی متوجه شود و متن را بخواند، عبارات برای او مفهوم هستند.

🆔 @ganjinekafi