«گذشته‌ش مهم نیست؛ مهم اینه که الان با منه.»
جمله‌ی قشنگیه، اما از نظر علمی کامل نیست. گذشته‌ی عاطفی و جنسی افراد می‌تونه اطلاعات مهمی درباره‌ی الگوهای رفتاری، نگرش به تعهد، نحوه‌ی حل تعارض و سبک دلبستگی به ما بده. اما این به معنی آن نیست که تعداد روابط قبلی، شخصیت یا آینده‌ی فرد را تعیین می‌کند. مسئله فقط این نیست که «با چند نفر بوده؟»؛ مهم‌تر اینه که در اون روابط چطور رفتار کرده؟
آیا در روابط قبلی خیانت کرده؟
آیا مسئولیت اشتباهاتش رو می‌پذیره یا همیشه طرف مقابل مقصره؟
وقتی رابطه جدی می‌شه نزدیک‌تر می‌شه یا عقب می‌کشه؟
در زمان اختلاف گفت‌وگو می‌کنه یا ناپدید می‌شه؟
و مهم‌تر از همه، آیا از تجربه‌های قبلی چیزی یاد گرفته؟
تعداد رابطه ≠ شخصیت
کسی که ده‌ها رابطه‌ی کوتاه داشته لزوماً تعهدگریز نیست، همان‌طور که کسی که فقط دو رابطه‌ی طولانی داشته لزوماً شریک سالمی نیست.
- در روان‌شناسی مفهومی به نام Sociosexuality وجود دارد که به تفاوت افراد در تمایل به روابط جنسی بدون تعهد بلندمدت اشاره می‌کند. این ویژگی می‌تواند با ترجیح رابطه‌ی کوتاه‌مدت مرتبط باشد، اما به‌تنهایی به معنای ناتوانی در عشق یا تعهد نیست. بنابراین اگر فردی در گذشته روابط زیادی داشته، سؤال اصلی این نیست که «چند نفر؟» بلکه این است:
- آیا آن الگو هنوز ادامه دارد؟
اگر فرد امروز مرزهای رابطه را رعایت می‌کند، درباره‌ی تعهد شفاف است، مسئولیت رفتار خودش را می‌پذیرد و در عمل رابطه‌ی باثباتی می‌سازد، صرفاً تعداد روابط قبلی‌اش دلیل علمی کافی برای پیش‌بینی خیانت یا بی‌تعهدی او نیست.
- مغز چه می‌گوید؟
مطالعات fMRI نشان داده‌اند که عشق رمانتیک با فعال‌شدن بخش‌هایی از سیستم پاداش و انگیزش، از جمله VTA و هسته‌ی دمی، همراه است. این نواحی با سیستم دوپامینی ارتباط دارند و در انگیزش و یادگیری نقش دارند.
- از طرف دیگر، مطالعات درباره‌ی اکسی‌توسین نیز نشان می‌دهند که این هورمون در پیوند اجتماعی و رفتارهای مرتبط با رابطه نقش دارد، اما برخلاف چیزی که در شبکه‌های اجتماعی می‌بینیم، «هورمون وفاداری» نیست.
مهم‌تر اینکه هیچ شواهد معتبری وجود ندارد که نشان دهد: «روابط زیاد باعث می‌شوند مغز دیگر نتواند عاشق شود یا متعهد بماند.»
تجربه‌های گذشته می‌توانند نحوه‌ی شکل‌گیری دلبستگی، انتظارات و واکنش‌های ما در روابط بعدی را تغییر دهند، اما این اثر به معنی ناتوانی دائمی در تغییر نیست.
- پس گذشته را بررسی کنیم یا نه؟
بله، اما نه برای قضاوت؛ برای شناختن الگوها.
پنج سؤال مهم‌تر از «با چند نفر بودی؟»:
- روابط قبلیت چرا تمام شدند؟
- در رابطه‌های قبلی چه اشتباهاتی از خودت دیدی؟
- وقتی تعارض پیش میاد معمولاً چه واکنشی داری؟
- نگرشت به خیانت و تعهد چیه؟
- از گذشته‌ات چه چیزی یاد گرفتی و چه چیزی رو تغییر دادی؟
در نهایت، گذشته نه باید نادیده گرفته شود و نه تبدیل به حکم قطعی درباره‌ی شخصیت فرد شود بلکه فرمول لازم این است: گذشته + الگوهای تکرارشونده + رفتار فعلی + ظرفیت تغییر.
چیزی که باید ارزیابی کنیم فقط این نیست که: «این آدم قبلاً چه کارهایی کرده؟» بلکه مهم‌تر اینه که: «امروز از آدمی که در گذشته بوده، چه آدمی ساخته شده؟»
Source: 1 - 2 - 3 - 4 - 5
-
«Channel of science is for all»