فرض کنید یک گربه یا سگ خانگی دارید. سال‌هاست کنارتان زندگی می‌کند؛ به او غذا می‌دهید، آب می‌دهید، برایش جای گرم و امن فراهم می‌کنید و شاید حتی مثل یکی از اعضای خانواده دوستش دارید. حالا یک شب را تصور کنید که در خانه، به‌تنهایی و کاملاً طبیعی می‌میرید؛ نه قتلی در کار است، نه حمله‌ای، نه حتی لزوماً زخمی روی بدنتان. صبح نمی‌شود، ساعت‌ها می‌گذرد و حیوان خانگی‌تان هنوز همان‌جاست. اول ممکن است نزدیکتان شود، شما را بو کند، لیس بزند یا تلاش کند واکنشی از شما بگیرد. اما اگر هیچ واکنشی دریافت نکند، اتفاقی رخ می‌دهد که برای صاحب یک حیوان خانگی تقریباً کابوس‌وار است:
ممکن است حیوانی که سال‌ها از او مراقبت کرده‌اید، شروع به تغذیه از جسد شما کند.
و این داستان تخیلی یا سناریوی فیلم‌های جنایی نیست. در پزشکی قانونی، موارد واقعی متعددی از تغذیه سگ‌ها و گربه‌های خانگی از بقایای صاحبانشان ثبت شده است. پژوهشگران حتی در یک مطالعه، هفت پرونده جدید از صحنه‌های مرگ داخل خانه را بررسی کردند که در آنها سگ، گربه یا هر دو به جسد دسترسی داشتند. PubMed Central (PMC))
اما قسمت عجیب‌تر ماجرا اینجاست:
لازم نیست جسد از قبل زخمی یا خون‌آلود باشد.
در بسیاری از پرونده‌های پزشکی قانونی، مرگ فرد به دلایل طبیعی رخ داده و حیوان بعداً به بدن دسترسی پیدا کرده است. در واقع، پژوهشگران گزارش کرده‌اند که در بیشتر پرونده‌های سگ‌ها، علت مرگ طبیعی بوده است. (PubMed Central (PMC))
حتی در یک پرونده مشهور، یک مرد پس از مرگ در خانه‌اش توسط سگ خودش دچار آسیب‌های پس از مرگ شد، در حالی که فاصله میان مرگ و شروع آسیب‌ها احتمالاً فقط حدود ۴۵ دقیقه بوده است. پژوهشگران گرسنگی را در آن مورد توضیح کافی برای رفتار حیوان ندانستند. (PubMed)
و بله،
وجود غذای حیوان هم الزاماً مانع این رفتار نمی‌شود.
در گزارش‌های پزشکی قانونی، مواردی ثبت شده که حیوان در کنار جسد، به منابع غذایی دیگری نیز دسترسی داشته است. یکی از گزارش‌های مربوط به گربه‌ها صراحتاً نشان می‌دهد که گربه از جسد انسان تغذیه کرده، در حالی که غذای دیگری نیز در دسترس بوده است. (PubMed)
در مورد سگ‌ها هم مرور پژوهش‌ها به چندین پرونده اشاره می‌کند که در آنها منابع غذایی دیگری برای حیوان وجود داشته و همین موضوع باعث شده پژوهشگران گرسنگی را تنها توضیح ممکن ندانند.PubMed Central (PMC))
اما چرا؟
اینجا ماجرا از یک داستان ترسناک وارد قلمرو رفتارشناسی می‌شود.
یکی از فرضیه‌های مطرح این است که رفتار ممکن است از تلاش حیوان برای بیدار کردن یا تحریک صاحب بی‌حرکت شروع شود. حیوان لیس می‌زند، بو می‌کند یا بدن را لمس می‌کند و وقتی هیچ واکنشی دریافت نمی‌کند، ممکن است گاز گرفتن و سپس تغذیه آغاز شود.
البته این یک توضیح احتمالی است، نه اینکه ثابت شده باشد حیوان از قبل تصمیم گرفته «صاحبم را بخورم».
شواهد فعلی بسیار از اینکه از یک «نقشه قبلی» خبر بدهند، نشان‌دهنده ترکیب رفتارهای حیوان، شرایط مرگ، مدت زمانی که حیوان با جسد تنها مانده و عوامل محیطی هستند. PubMed Central (PMC)
🐕🦺
سگ‌ها در این زمینه بیشتر دیده می‌شوند.
گزارش‌های پزشکی قانونی مربوط به سگ‌ها بسیار بیشتر از گربه‌هاست. در یک پرونده، دو سگ خانگی تقریباً تمام بقایای یک انسان بالغ را در مدت حدود یک ماه که همراه جسد در خانه محبوس بودند، مصرف کردند. (PubMed)
در پرونده دیگری، جسد یک زن ۹۰ ساله در خانه پیدا شد و سگ بیگل او نیز در همان خانه مرده بود؛ شواهد استخوان‌شناسی با تغذیه پس از مرگ توسط سگ سازگار بود. (PubMed)
🐈 -اما گربه‌ها هم بی‌گناه نیستند!
گزارش‌های مربوط به گربه‌ها بسیار کمتر است، اما کاملاً واقعی‌اند.
گربه‌ها معمولاً نسبت به سگ‌ها در تغذیه از اجساد محتاط‌تر توصیف شده‌اند و بیشتر پوست و بافت نرم را مصرف می‌کنند. نواحی صورت، سر، گردن، اندام‌های فوقانی و قفسه سینه در گزارش‌های مختلف درگیر بوده‌اند. PubMed Central (PMC))
حتی یک گزارش پزشکی قانونی از ژاپن در سال‌های اخیر، مورد بسیار نادری را توصیف کرده که در آن گربه‌ها پس از یک دوره طولانی، علاوه بر بافت نرم، آسیب قابل‌توجهی به استخوان‌های جسد وارد کرده بودند. پژوهشگران این مورد را با گرسنگی شدید مرتبط دانستند. (PubMed)
پس اگر همین الان در خانه‌تان یک گربه یا سگ خوابیده و با محبت به او نگاه می‌کنید، لازم نیست وحشت کنید! این رفتار نادر است و به این معنا نیست که حیوان خانگی شما در حالت عادی قصد آسیب‌زدن به شما را دارد. اما از دید پزشکی قانونی، یک حقیقت عجیب وجود دارد: حیوانی که در زندگی به شما وابسته بوده، پس از مرگ شما ممکن است دیگر با بدن شما مانند «صاحبش» رفتار نکند. و شاید ترسناک‌ترین بخش ماجرا همین باشد.
«Channel of Science is for all»
