Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی

❌ خبر باید لینک منبع معتبر داشته باشد.
اخبار بدون منبع معتبر نیستند.

خبر منتشرشده مبنی بر اینکه «قزاقستان، ازبکستان و قرقیزستان به‌دلیل احتمال شیوع طاعون در روسیه مرزهایشان با روسیه را بستند» نادرست است.

این سه کشور مرزهای خود را به‌طور کامل نبسته‌اند. اقدامات آن‌ها محدود به تشدید کنترل‌های بهداشتی-قرنطینه‌ای (sanitary-quarantine) در نقاط عبور مرزی، غربالگری مسافران، وسایل نقلیه و محموله‌ها بوده است. این اقدامات پیشگیرانه و موقتی اعلام شده‌اند.

جزئیات دقیق اقدامات هر کشور (تا ۵ اکتبر ۲۰۲۶):

قزاقستان
وزارت بهداشت قزاقستان کنترل بهداشتی-قرنطینه‌ای را در نقاط عبور مرزی تشدید کرده است. این وزارتخانه ریسک ورود عفونت را «پایین» ارزیابی کرده و اعلام کرده تاکنون هیچ مسافری با تب بالا یا علائم مشکوک شناسایی نشده است. قزاقستان تنها کشور از میان این سه کشور است که مرز زمینی مستقیم با روسیه دارد.
https://newtimes.kz/obshchestvo/224440-ugrozhaet-li-kazakhstanu-chuma-iz-rossii-otvet-minzdrava

https://caspianpost.com/kazakhstan/kazakhstan-steps-up-border-checks-over-health-alert-in-russia-s-irkutsk

https://kz24.news/news/zdorovye/posle-soobscheniy-o-chume-v-rossii-tri-strany-tsentralnoy-azii-usilili-mery-kazahstan-otsenivaet-risk-kak-nizkiy.html

قرقیزستان
وزارت بهداشت قرقیزستان تمام نقاط کنترل بهداشتی-قرنطینه‌ای را به حالت آماده‌باش و تشدیدشده برده است. متخصصان افراد، وسایل نقلیه و محموله‌های عبوری را برای جلوگیری از ورود عفونت‌های خطرناک بررسی می‌کنند.
https://reporter.kg/rossiyada-chuma-oorusu-kattalganyna-baylanyshtuu-kyrgyzstanda-chek-ara-kozomolu-kuchotuldu/

https://economist.kg/society/2026/10/04/chuma-rossiya-kontrol-granitsa/

https://qazinform.com/news/kyrgyzstan-tightens-border-sanitary-controls-following-plague-report-in-russia-711d78

ازبکستان
کمیته رفاه بهداشتی-اپیدمیولوژیک ازبکستان آمادگی خدمات مربوطه را افزایش داده و وضعیت را بر اساس اطلاعات مقامات روسیه و سازمان بهداشت جهانی رصد می‌کند. ازبکستان مرز زمینی مستقیم با روسیه ندارد.
https://ulysmedia.kz/news/82247-posle-kazakhstana-eshchio-tri-strany-usilili-kontrol-iz-za-chumy-v-rossii/

https://mosmonitor.ru/society/163751kazahstan-kyrgyzstan-i-uzbekistan-usilili/
در برخی گزارش‌ها از تاجیکستان نیز به عنوان کشوری که اقدامات مشابه بهداشتی انجام داده نام برده شده است، اما هیچ‌یک از این کشورها مرزهای خود را به‌طور کامل نبسته‌اند.
مقامات روسیه (روسپوترب‌نادزور) همچنان تشخیص رسمی را «پنومونی با علت نامشخص» اعلام کرده و وجود طاعون را تأیید نکرده‌اند. اقدامات کشورهای همسایه صرفاً احتیاطی و بر اساس گزارش‌های اولیه بوده است.
این تکذیب بر اساس بیانیه‌های رسمی وزارتخانه‌های بهداشت کشورهای مذکور و گزارش‌های رسانه‌های محلی و بین‌المللی تهیه شده است.

❓⚠️⚠️ با توجه به وجود اطلاعات غلط که یا از روی بی‌اطلاعی است یا با هدف سوء استفاده از نگرانی‌های مردم،
اکیداً پیشنهاد می‌شود برای دریافت اطلاعات درست در این زمینه (اخبار ناقصی که در مورد شیوع احتمالی طاعون‌ ریوی در رسانه‌ها وجود دارد) و موارد مشابه، دو کانال زیر را دنبال بفرمایید:
t.me/Fact_Check
&
t.me/nouritazeh
🌹اگر موافقید این پیام را برای دوستان و آشنایان خود بفرستید.

⚠️⚠️استفاده از عبارت‌هایی مانند «شهر طاعون‌زده» بر اساس یک ویدئوی سه‌ثانیه‌ای، نمونه‌ای از سوء استفاده از نگرانی‌های مردم با هدف افزایش بازدید است.

⚠️ ویدئویی سه ثانیه‌ای در فضای مجازی فارسی با شرح زیر منتشر شده:
«اولین ویدئو از شهر طاعون‌زده‌ شلخوف در سیبری که مردانی را در سطح شهر با لباس‌های مخصوص محافظ سفید نشان می‌دهد»

⚠️ این ویدئو (که در پیوست پیام قابل مشاهده است) بدون تاریخ، مکان دقیق و منبع مستقل است و اگر مربوط به امروز و شلخوف باشد نشانهٔ «شهر طاعون‌زده» نیست.

در شلخوف در بخش بستری بیمارستان محدودیت‌هایی اعمال شده و افراد دارای تماس با یک بیمار فوت‌شده تحت نظر قرار گرفته‌اند؛ اما مقام‌های روسیه هنوز طاعون ریوی، نشت Yersinia pestis یا شیوع در شهر را تأیید نکرده‌اند.
گزارش‌هایی درباره کاهش موجودی برخی آنتی‌بیوتیک‌ها در تعدادی از داروخانه‌ها منتشر شده، ولی این هم دلیلی برای تأیید شیوع طاعون نیست.

🔴آنچه تاکنون می‌دانیم:

❌در حال حاضر نمی‌توان گفت:

❌ «شلخوف شهر طاعون‌زده است.»

❌ «طاعون در شهر شیوع پیدا کرده است.»

❌ «نشت طاعون از آزمایشگاه تأیید شده است.»

❌ «افراد در سراسر شهر در لباس‌های مخصوص در حال مقابله با طاعون هستند.»

✔️آنچه می‌توان گفت:

✅ یک کارمند مؤسسه تخصصی ضدطاعون درگذشته است.

✅ علت رسمی مرگ او فعلاً پنومونی با علت نامشخص اعلام شده، نه طاعون.

✅ بیمارستان محل مرگ او در شلخوف تحت اقدامات قرنطینه‌ای/محدودکننده قرار گرفته است.

✅ حدود ۱۹۷ فرد مرتبط با او تحت مراقبت پزشکی قرار گرفته‌اند.

✅ تاکنون طاعون ریوی یا شیوع طاعون در شلخوف به‌طور رسمی تأیید نشده است.

✅ مقام‌های بهداشتی روسیه وضعیت منطقه را پایدار و تحت کنترل اعلام کرده‌اند.

🔴اطلاعات بیشتر:
t.me/nouritazeh/16164

✔️⚠️ در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده به دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes

✔️ واقعی است، ساختهٔ هوش مصنوعی نیست.

ویدئویی که با شرح «یک رهگذر تصادفی، پسری را که از پنجره به بیرون افتاده بود، در مصر نجات داد» در شبکه‌های اجتماعی پربازدید شده واقعی‌ست.

فردی که کودک در حال سقوط را نجات می‌دهد یک مغازه‌دار به نام احمد رجب در جیزهٔ مصر است که اتفاقاً در آن موقع بیرون از مغازه‌اش ایستاده بوده. منبع

✔️⚠️ در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده به دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes

#واکسن #هوش_مصنوعی

💉⚠️⚠️ سه اشتباه مهم دیپ‌سیک در سه جمله پاسخش در مورد واکسن هوآلان

در موضوعات مهم و حساس به نوشته‌های چت‌بات‌های هوش مصنوعی اعتماد نکنید.

این بار از چت‌بات دیپ‌سیک (چینی) دربارهٔ واکسن هوآلان (چینی) پرسیدم.
پاسخ‌های نادرستش و اعترافش به نادرست بودن آن‌ها و پاسخ صحیح را در تصاویر ببینید.

چت‌بات‌های هوش مصنوعی در موضوعاتی که به اندازهٔ کافی از آن‌ها اطلاع نداریم، ممکن است ما را دچار اشتباه جدی و حتی مهلک کنند.
مثلاً مشاور خوبی برای مشورت پزشکی نیستند.
به قول مارک تواین:
«در خواندن متونی که به سلامتتان مربوط است مراقب باشید. ممکن است بر اثر یک اشتباه تایپی بمیرید.»

💉 توضیح صحیح دربارهٔ واکسن هوآلان:
t.me/SarsCoVTwo/4607

⚠️صفت «پررو» را به ویژگی‌های چت‌جی‌پی‌تی اضافه کنیم:
t.me/andishehsarapub/16570

⚠️چند نکتهٔ منفی که باید دربارهٔ چت‌بات‌های هوش مصنوعی بدانیم:
t.me/andishehsarapub/16548
🔤
📱 گاهی دربارۀ هوش مصنوعی:
t.me/andishehsarapub

✔️⚠️ در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes

⚠️👆این یک کانال عرضهٔ پروکسی برای دسترسی به تلگرام در حالت فیلترشده است.
فیلترینگ باعث شده چنین کانالی ۷,۹ میلیون نفر دنبال‌کننده داشته باشد.
این کانال خبر علمی و مطالب فرهنگی و اجتماعی هم دارد. (کپی از هرجا که پیدا کند، بدون قابلیت درستی‌سنجی و بدون تشخیص اعتبار منبع)
برای نمونه یک خبر علمی آن را ببینید. (اصل این خبر توسط یک کانال مربوط به کامپیوتر و موبایل وارد فضای مجازی فارسی شده که همین تیتر اشتباه را دارد)

❓❓❓آیا ما می‌توانیم اثر سوء یک خبر منتشر شده در کانال ۷,۹ میلیون نفری را خنثی کنیم؟

✔️در شعاع کوچک اطراف خود بله.
✔️شما هم با نوشتن یا بازنشر نقد و تکذیب مطالب نادرست می‌توانید این کار را در شعاع کوچک اطراف خود انجام دهید.

اما خبر مورد اشاره:

❓ آیا انار می‌تواند نارسایی قلبی را ۸۰٪ بهبود دهد؟

اخیراً خبری در شبکه‌های اجتماعی فارسی پربازدید شده:
❌«محققان: مصرف انار می‌تونه نارسایی قلبی رو تا ۸۰ درصد بهبود بده»

خبر به یک پژوهش واقعی از پژوهشگران King's College London مربوط است؛ اما چیزی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، نتیجه مطالعه را درست بیان نکرده است.

❓اصل ماجرا چیست؟
پژوهشگران روی ترکیبی به نام «یورولیتین A»
(Urolithin A)
مطالعه کردند. این ماده می‌تواند در روده بعضی افراد، بر اثر فعالیت باکتری‌های روده روی ترکیباتی مانند الاژیتانین‌ها (Ellagitannins) ساخته شود؛ ترکیباتی که در انار، گردو و بعضی توت‌ها وجود دارند.

⚠️اما:
در این مطالعه، به ❌بیماران مبتلا به نارسایی قلبی ❌انار داده نشد!

پژوهشگران ⚠️خودِ یورولیتین A را به ⚠️موش‌های مبتلا به نوعی نارسایی قلبی به نام «نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ‌شده» (HFpEF) دادند.
همچنین اثر آن را در ⚠️بافت قلب انسانیِ مهندسی‌شده ⚠️در آزمایشگاه بررسی کردند.

در مدل‌های حیوانی، یورولیتین A برخی شاخص‌های عملکرد قلب را بهبود داد و میزان فیبروز و بزرگ‌شدن سلول‌های قلبی را کاهش داد.

❓عدد «۸۰ درصد» دقیقاً چه معنایی دارد؟
این عدد به بهبود «برخی شاخص‌های عملکرد قلب» در مدل‌های حیوانی مربوط است؛ نه این‌که نارسایی قلبی انسان ۸۰ درصد درمان شده باشد.
⚠️هیچ بیمار انسانی در این مطالعه با انار یا یورولیتین A درمان نشد.

بر اساس این مطالعه نمی‌توان گفت:
❌ «خوردن انار نارسایی قلبی را تا ۸۰ درصد درمان می‌کند.»
❌ «انار عملکرد قلب بیماران را ۸۰ درصد بهتر می‌کند.»
❌«خوردن انار یک درمان برای نارسایی قلبی است»

می‌توان گفت:
✔️ «در یک مطالعه پیش‌بالینی، یورولیتین A در مدل‌های حیوانی HFpEF برخی شاخص‌های عملکرد قلب را تا ۸۰ درصد بهبود داد.»

حتی تولید یورولیتین A در بدن همه افراد یکسان نیست؛ زیرا به ترکیب میکروبیوم روده بستگی دارد. بنابراین نمی‌توان گفت هرکس انار بخورد، مقدار مشخصی از این ماده را در بدنش خواهد ساخت.

❓پس این مطالعه چه اهمیتی دارد؟

اهمیت اصلی مطالعه، پیدا کردن یک مسیر مولکولی بالقوه برای درمان HFpEF است. یورولیتین A و مسیر PKGIα ممکن است در آینده به توسعه داروهای جدید کمک کنند.

اما بین «اثر امیدوارکننده در موش و بافت آزمایشگاهی» و «درمان مؤثر و ایمن در انسان» فاصله زیادی وجود دارد.

برای اثبات اثربخشی یک درمان، باید کارآزمایی‌های بالینی مناسب روی انسان انجام شود و مشخص شود آیا این اثر واقعاً علائم، بستری‌شدن، کیفیت زندگی یا مرگ‌ومیر بیماران را کاهش می‌دهد یا نه.

مقاله:
https://t.me/CovidPapers/25420

گزارش King's College London:
https://www.kcl.ac.uk/news/pomegranates-could-unlock-heart-failure-treatment

✔️⚠️ در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes

🆘 ممکن است یک مطلب برای شما فقط یک نکتهٔ مفید باشد؛ اما برای شخص دیگری دقیقاً همان اطلاعاتی باشد که به آن نیاز دارد، حتی نیاز حیاتی:
t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk

❓پرسیده‌اند آیا خبر مجوز روزانه ۴۰ پرواز از ایران به نجف اشتباه تایپی است؟
پاسخ:

خبر درباره «مجوز پرواز» است نه «برقراری این تعداد پرواز».
به این دلیل درست بودن خبر امکان‌پذیر است.

از نظر ظرفیت عملیاتی، ۴۰ پرواز روزانه بین ایران و نجف زیاد است اما غیرممکن نیست اگر مجموع پروازهای چندین ایرلاین ایرانی از چند شهر مختلف (تهران، مشهد، اصفهان، شیراز و…) را جمع بزنیم؛ در ایام پیک معمولاً تعداد پروازها به‌شدت بالا می‌رود.

✔️در رویترز، الجزیره انگلیسی و الخلیج عربی هم به نقل از دفتر نخست‌وزیری عراق همین رقم ذکر شده.


✈️ خبرها و نکات اثرگذار بر گردشگری:
t.me/keikojaberim
✈️ دربارۀ شعر، موسیقی و گردشگری:
t.me/pakruh
✈️ دربارۀ پاریس، فرانسه و اروپا:
t.me/LaVilleLumiere
🆘 لطفاً با بازنشر مطالب مرتبط با پیش‌گیری و درمان به سلامت عزیزان خود کمک کنید.
t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk

😷⚠️⚠️ با توجه به شیوع بیماری‌های واگیر تنفسی از جمله آنفلوآنزا
و با توجه به این‌که امسال تاکنون اغلب مردم واکسن آنفلوآنزا را دریافت نکرده‌اند،
یک نکتهٔ بسیار مهم را در نظر داشته باشید:

🚨🚨🚨فردی که علائمی شبیه به علائم سرماخوردگی دارد باید در زمان حضور در محلی که فرد یا افراد دیگری حضور دارند یا تا مدتی بعد حضور خواهند یافت به‌خوبی ماسک بزند.

😷 یادمان باشد:
🚨🚨🚨شخصی که ناقل است باید ماسک بزند.
این‌که افراد سالم ماسک بزنند بی‌اثر نیست اما اثرش کم است.
گمان نکنید با زدن ماسک وقتی نزدیک ناقل هستید در امانید.

😷 پیش از پاندمی کووید-۱۹ به مردم آموزش داده نشده بود که اگر علائم سرماخوردگی یا آنفلوانزا دارند ماسک بزنند.
در طول پاندمی هم، حتی اوایلش که مردم به علت ترس از کووید-۱۹ آمادگی زیادی برای یادگیری داشتند این کار به‌خوبی انجام نشد.

حالا حتی افرادی که به میزان زیاد علامتدار هستند نه خودشان ماسک می‌زنند نه قانونی برای لزوم ماسک‌زدنشان در مکان‌های عمومی هست، حتی در تاکسی، اتوبوس، مترو، قطار و هواپیما.

آموزش صحیح ماسک زدن (❓چه زمانی ماسک بزنیم، ❓چه کسانی ماسک بزنند، ❓چگونه ماسک بزنیم و ❓چه ماسکی بزنیم) به‌خوبی انجام نشده.

بعضی افراد هم در طول پاندمی اطلاعات غلط مدعی بی‌اثر بودن یا زیان داشتن ماسک منتشر کرده‌اند!

بسیاری هم برای آگاهی‌بخشی، کارهایی از دستشان برمی‌آمد و نکردند
حتی اگر بازنشر یک پیام بود.
برای تمام بیماری‌های قابل انتقال از راه تنفس و ریزقطرک‌ها، چه بیماری‌هایی که از قبل بوده‌اند و چه آن‌ها که روزی پدیدار خواهند شد!

ادامه:
t.me/Stop_Corona/148

🔴 ۲۱ پیام که از اینجا آغاز شده:
t.me/nouritazeh/7231
پاسخی‌ست به برخی اطلاعات غلط دربارۀ ماسک
🔴 در ۱۵ پیام که از اینجا آغاز شده:
t.me/HealthNotes/23497
اشتباهات ماسک زدن را می‌بینیم.

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes

🆘ممکن است یک مطلب برای شما فقط یک نکتهٔ مفید باشد؛ اما برای شخص دیگری دقیقاً همان اطلاعاتی باشد که به آن نیاز دارد، حتی نیاز حیاتی:
t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk

😃 درستی‌سنجی
t.me/Fact_Check

⚠️در این روزها که صفحات مجازی با مطالب نادرست یا گمراه‌کننده دنبال افزایش بازدید هستند،
با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

🎁 لطفاً با بازنشر مطالب مرتبط با پیش‌گیری و درمان، به سلامت عزیزان خود کمک کنید:
t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk

🆘 ممکن است یک مطلب برای شما فقط یک نکتهٔ مفید باشد؛ اما برای شخص دیگری دقیقاً همان اطلاعاتی باشد که به آن نیاز دارد، حتی نیاز حیاتی.

مطلبی که ممکن است ساعت‌ها وقت صرف نوشتنش شده باشد و سال‌ها تحصیل و تجربه پشتچانه‌اش باشد، بازنشرش برای چند فرد و گروه تنها چند ثانیه وقت لازم دارد، و ممکن است سبب شود افرادی زودتر یک علامت را جدی بگیرند، یک باور نادرست را اصلاح کنند یا برای حفظ سلامت خود تصمیم بهتری بگیرند:
http://t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk

👥 از بخش اد ممبر می‌توانید دوستان خود را به گروه بهداشت و سلامت دعوت بفرمایید تا مطالبی را که می‌توانند نقش چشمگیری در سلامتشان و حتی کاهش هزینه‌هایشان داشته باشند بخوانند:
t.me/HealthNotes

💡 در صورتی که مطالب این کانال‌ها را مفید می‌دانید، لطفاً همین پیام را در گروه‌های بستگان، همکاران، دوستان و همسایگان و نیز به صورت خصوصی برای دوستان و آشنایان خود فوروارد کنید تا با استفاده از لینک به کانال‌ها بپیوندند:
http://t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk

❓این ویدئو در شبکه‌های اجتماعی فارسی با این شرح منتشر شده:
«در فرانسه ربات دکتر برای افرادی که پول ندارند ساخته شد»
و بازدیدهای بسیاری داشته.
در زیر پست، کامنت‌های زیادی با مضمون‌های ابراز تعجب از این پیشرفت و ابراز تأسف از این‌که ما در ایران چنین رباتی نداریم دیده می‌شود.

❓ آیا این ویدئو واقعی است؟
❓نظر شما چیست؟
پاسخ در پیام بعد نوشته خواهد شد:
@Fact_Check

🟢با درستی‌سنجی شایعات مجازی همراه شوید:
t.me/Fact_Check

🎁 لطفاً با بازنشر مطالب مرتبط با پیش‌گیری و درمان، به سلامت عزیزان خود کمک کنید:
t.me/addlist/piZCzdW-yBw1MzRk