Пры ўсёй відавочнай гібласці мадэрна, некаторыя яго элементы, якія здаваліся нам “адносна прытомнымі” дэманструюць шакіруючы ўзровень неадэкватнасці і нездольнасці ўспрымаць любыя каштоўнасці, вышэйшыя за прымітыўную “нацыянальшчыну”, чые граніцы вызначаліся выпадковым і мілітарным спосабам, цалкам ігнаруючы нават самы ніжэйшы ў духоўным плане пласт народа – этнічны.
 
Як вынікае з лекцыі літоўскага гісторыка Дангіраса Мучуліса, у сярэдзіне 30-х гадоў паміж Літвой і Латвіяй разгарэўся дыпламатычны скандал з-за вызначэння на чыёй менавіта нацыянальнай тэрыторыі адбылаля бітва пры Саўле ў 1236 годзе (!). Паводле літоўскай версіі, бітва адбывалася прыкладна на месцы сённяшняга гораду Шаўляй, а па латышскай --  дзесьці каля Баўскі. Даходзіла да таго, што латышская дыпламатыя нават тарпедавала спробы паставіць помнік гэтай бітве ў Шаўляе, бо гэта абражае нацыянальную памяць латышскага народа. У выніку, літоўцы і латышы не спадобіліся нават на сумеснае святкаванне “дня адзінства балтаў”, бо кожнаму была дарагая свая версія.
 
Як мы бачым, нацыянальны прынцып тут адкідае не толькі “індаеўрапейскую салярную еднасць”, але і больш празаічную і, здаваляся б, больш зразумелую для ідэалогіі мадэрну навуку. Няма сумневу, што кожны з бакоў трымаўся за сваю версію выключна з-за нацыянальнага эгаізму, а не дзеля “навуковай праўды”, што вельмі характэрна для 20-га стагоддзя, калі нават навуку намагіліся зрабіць “нацыянальнай”.
 
Абсалютна відавочна, што нашай задачай сёння павінна быць стварэнне мадэлі, якая не толькі зносіць штучныя межы ў рамках максімальна этнічна аднародных супольнасцяў, як рэгіён усходняй Літвы, літоўска-латышскае памежжа, ці тая жа самая Сувалкія. Абсалютна неабходна  ўзнесці каштоўнасці значна вышэйшага парадку, якія не амяжоўваюцца выключна балтамі і іх прасторай. Да ўмоўна нашага гарызонту можна аднесці народы Поўначнай Еўразіі, размаўляючых сёння на фіна-угорскіх, германскіх ды балцкіх мовах. Гэта традыцыйны аўтахтонны поліс, у межах якога не можа быць ніякіх дробных калхазанскіх склокаў за летуценныя “нацыянальныя інтарэсы”.