ПУЛНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШ — БОШҚАРУВДАН БОШЛАНАДИ

8 октябрь 2026 йил

Ўзбекистонда кичик ва ўрта бизнес учун рақамли хавфсизлик кундалик бошқарувнинг бир қисмига айланмоқда.

🔹 ИИВнинг 7 октябрдаги мурожаатига кўра, мамлакатда деярли ҳар иккинчи жиноят ахборот технологияларидан фойдаланиб содир этилмоқда.

🔹 Кибержиноятларнинг қарийб 90 фоизи трансчегаравий хусусиятга эга — улар хориждан туриб амалга оширилади.

🔹 Шу хабарда келтирилган аввалги ҳисоботга кўра, 2026 йил биринчи ярмида 9 мингдан ортиқ кибержиноят фош этилган, 13 мингдан зиёд фуқарога 120,49 млрд сўм зарар қайтарилган. Бу тадбиркорлар зарарининг алоҳида статистикаси эмас.

Бизнес учун хулоса: сохта «тезкор тўлов» хабари корхона пулини хавф остига қўйиши мумкин. Агар реквизитни ўзгартириш ва тўловни тасдиқлаш бир ходимга боғланган бўлса, назорат заифлашади.

Бугунги қадам: янги ёки ўзгартирилган реквизитларга тўловдан олдин контрагентнинг аввалдан маълум рақамига қўнғироқ қилинг ва иккинчи масъул тасдиғини олинг. Ички мезон — бундай тўловларнинг 100%ини текшириш.

📌 Куннинг операцион факти

Миллий статистика қўмитасининг 7 октябрдаги маълумоти: январь–августда Ўзбекистон бўйича фуқаролик объектлари қурилиши ҳажми 55,5 трлн сўм, ўсиш 31,6% бўлган. Бу бутун тармоқ кўрсаткичи; фақат кичик бизнесга тегишли эмас.

Қурилишга хизмат ёки материал етказиб берувчи корхона учун амалий хавф: буюртмалар кўпайганда етказиб бериш, қабул қилиш ҳужжати ва пул тушиши ўртасида узилиш пайдо бўлиши мумкин.

🛠 Амалий восита — буюртмалар назорати жадвали:
«Буюртма → масъул → етказиш санаси → қабул ҳужжати → тўлов санаси».

Бугун энг йирик 10 та буюртмани шу жадвалга киритинг. Ҳар ҳафта муддатида бажарилган буюртмалар улуши ва кечиккан дебиторлик суммасини текширинг. Бу усул барча ҳудудлардаги савдо, хизмат ва ишлаб чиқариш бизнесларига мос.

❓ Сизда пул чиқишини ким текширади, пул келиши кечикса ким жавоб беради?

Эркин Ачилдиев
Quadrum Partners | Бошқарув консалтинг

Манбалар:
• ИИВ мурожаати шарҳи — 07.10.2026⁠
• Миллий статистика қўмитаси — 07.10.2026⁠