ХИЗМАТЛАР БОЗОРИ ЎСМОҚДА. ЛЕКИН ФОЙДА ҚАЕРДА?

Ўзбекистонда кичик ва ўрта бизнес (КЎБ) учун асосий ўсиш майдонларидан бири — хизматлар соҳаси. Аммо бозор ўсиши ҳар бир корхонанинг фойдаси ҳам ўсмоқда дегани эмас.

🔹 2026 йил январь–августда бозор хизматлари ҳажми 908,6 трлн сўмга етди. Ўтган йилнинг шу даврига нисбатан реал ўсиш — 17%.

🔹 Савдо хизматлари 214 трлн сўм, яшаш ва овқатланиш хизматлари 173,2 трлн сўм, молиявий хизматлар 144,7 трлн сўм, транспорт хизматлари эса 141,7 трлн сўмни ташкил этди.

🔹 Ушбу тўрт йўналиш жами хизматлар бозорининг қарийб 74%ини шакллантирмоқда.

🔹 Алоқа ва ахборотлаштириш хизматлари ҳажми 71,4 трлн сўмга етган. Бу рақамлаштиришга талаб ортиб бораётганини кўрсатади.

🔹 Қўшимча контекст: 2026 йил январь–июнда кичик бизнес иқтисодиётда яратилган ялпи қўшилган қийматнинг 50,5%ини берган. Кичик бизнес қўшилган қийматининг 48%и хизматлар соҳасига тўғри келган.

Бизнес эгаси учун хулоса: ўсиб бораётган бозор хатоларни вақтинча яшириши мумкин. Тушум кўпайганда ортиқча штат, самарасиз реклама, паст маржали хизматлар ва назоратсиз харажатлар сезилмай қолади.

Асосий бошқарув оғриғи: раҳбар умумий тушумни билади, аммо қайси хизмат, мижоз сегменти ёки филиал ҳақиқий фойда келтираётганини кўрмайди.

Ўлчанадиган натижа: ҳар бир хизмат бўйича тушум эмас, балки тўғридан-тўғри харажатлардан кейинги маржинал фойда ва бир ходим-соатга тўғри келадиган натижа.

Кейинги қадам: сўнгги 8 ҳафта савдосини хизмат тури ва мижоз сегменти бўйича ажратинг. Тушум, маржа ва такрорий харидни ҳисоблаб, энг кўп пул айлантирган эмас, энг кўп фойда қолдирган учта йўналишни аниқланг.

Мини-текширув: тушумингиз 20% ошса, соф фойда ҳам ўсишини рақамлар билан исботлай оласизми?

Эркин Ачилдиев
Quadrum Partners | Бошқарув консалтинг

Манбалар:

• Миллий статистика қўмитаси — хизматлар бозори, 02.10.2026⁠
• Миллий статистика қўмитаси — кичик бизнеснинг қўшилган қиймати, 24.09.2026⁠