جان گِری برای رد نظریات هایک در خصوص شکل‌گیری خودجوش قواعد حقوقی، مدعی می‌شود که در ترکیه «نظام حقوقی مخلوق یک فرد است، آتاتورک» اما واقعیت این است که آتاتورک نظام حقوقی ترکیه را از نظام‌های حقوقی جوامع مدرن اقتباس کرده است وگرنه آتاتورک یا هیچ نابغه دیگری نمی‌تواند یک نظام حقوقی را از نو خلق کند. صنع‌گرایی ساده‌لوحانه گِری او را دچار خلط مفهومی کرده است. همین خلط مفهومیِ صنع‌گرایانه موجب شده است که گِری پیام هایک را این‌گونه درک کند که گویا وی دعوت به «تسلیم بی‌قیدوشرط به نیروهای بازار و سنت» می‌کند، در حالی‌که در پارادایم هایکی چنین مفاهیمی اساسا بی‌معنا است.

بازار از دیدگاه هایک یک نظم انتزاعی و اعتباری است و نیرویی از آنِ خود ندارد که به آن تسلیم شد یا نشد. عملکرد نظم بازار موجب می‌شود که افراد به حداقل اطلاعات لازم جهت تصمیم‌گیری متناسب با اهداف خود دست یابند. بازار از دیدگاه هایک یک سیستم اطلاعاتی و اکتشافی کارآمد است که افراد می‌توانند از طریق آن از اطلاعاتی استفاده کنند که به بخش بزرگی از آن‌ها دسترسی و آگاهی مستقیم ندارند. محور اصلی علم اقتصاد (مدرن) توضیحشکل‌گیری و عملکرد بازارها است. همچنان که هایک به کرات تاکید می‌ورزد عدم اطلاع از این علم و جدی نگرفتن منطق آن بزرگ‌ترین آفت معرفتی روشنفکران و اندیشمندان اجتماعی است. وقتی جان گِری و امثال او از بازارها و سرمایه‌داری‌های گوناگون انگلیسی، آلمانی، ژاپنی و غیره سخن می‌گویند یعنی این که آن‌ها از مفهوم علمی نظم بازار دور افتاده‌اند و متوجه نیستند که یک نظم انتزاعی مانند بازار را نمی‌توان به چنین صفاتی متصف کرد.

پیشگفتار مترجمان از کتاب قانون، قانون‌گذاری و آزادی
اثر فردریش فون هایک
ترجمه موسی غنی نژاد‌، مهشید معیری

@austrianschool