روشنگری یا تسویه‌حساب سیاسی؟!
2 از 2
اینکه طی چند سال اخیر از یک جریان می‌شنویم که رهبران و کارگزاران ج ا ایرانی نبوده و نیستند و به شوخی یا جدی گفته می‌شود که آن‌ها از سرزمین‌های دیگری آمده‌اند، نه تنها دردی از ما دوا نمی‌کند، بلکه شکل عریان انحراف و تحریف از واقعیت‌های تاریخی است که در روح جامعه‌ی ایران طی قرن‌ها وجود داشته است. پاسخ به مشکلات کنونی ایران و ترسیم مسیر توسعه و آبادانی ایران، نیازمند مرور تاریخ و شناخت میراث خوب و بد گذشتگان است، و این با احیای گذشته و بازگشت به دوران/دوران‌های باشکوهی که درباره‌اش داستان‌سرایی می‌شود متفاوت است.
مخلص کلام، ایران مدافعان بدی دارد. من این گزاره را پیش‌تر با بیانی دیگر گفته‌ام و بازهم خواهم گفت. ایران مدافعان بدی دارد که خود را پشت مفاهیم مدرن و شیک و دوست‌داشتنی مانند لیبرال یا محافظه‌کرا پنهان می‌کنند، مدافعانی که مهاجم به چپ و میراث شوم کمونیسم‌اند، بدون آن‌که در پی کشف علل و ریشه‌های واقعی تحولات و رخدادها باشند. مدافعانی که دغدغه‌ی لحظه‌ی اکنون (زمان حال) که ناشی از دغدغه‌ای مدرن و به رسمیت شناختن مدرنیته است را ندارند، بلکه گاه خیلی هم بدون لکنت در پی نفی تمام عیار عقل روشنگری و آرمان‌های اومانیستی عصر روشنگری‌اند. مدافعانی که در رویارویی با تاریخ خود، همچنان تعارف و رودربایستی دارند، همچنان در پی کوچک‌نمایی و بزرگ‌نمایی هستند که گویی هنر نزد ایرانیان است بس... این شیوه‌ی مواجهه با تاریخ جز انکار خطاها و تکرار آن‌ها نتیجه‌ای نخواهد داشت. ایران مدافعان گذشته‌گرایی دارد که غرق در نظریات ایران‌شهری و باستان‌گرایی‌اند و با هدف تفسیری فلسفی و متافیزیکی این گذشته، در پی تدوین بسته‌ی جدید رهایی‌بخشی هستند که جز بازتولید چرخه‌ی خشونت و سرکوب و ایجاد حس کاذب غرور و فخر فروشی به میراث بزرگ ایران، چیز دیگری در پی نخواهد داشت. سخنم را با نقل قولی دیگر از میزس تمام می‌کنم:
این همان جهت‌گیری است که یک ملت باید نسبت به تاریخ خود داشته باشد. وظیفه‌ی تاریخ انعکاس کینه‌ها و عدم توافق‌های کنونی به گذشته و به دست آوردن مهمات از جنگ‌های به وقوع پیوسته در گذشته‌ی دور برای استفاده در منازعات روزگار کنونی نیست. تاریخ باید به ما آموزش دهد تا علت‌ها را تشخیص دهیم و نیروهای محرک را دریابیم؛ و آنگاه که همه‌چیز را دریافتیم از همه‌چیز خواهیم گذشت.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. لودویگ فون میزس (۱۴۰۳). ملت، دولت، اقتصاد؛ مشارکت‌هایی در سیاست و تاریخ در روزگار ما. ترجمه‌ی مهرپویا علا. کتابستان برخط.
۱۱ مهر ۱۴۰۴
@EhsaneAzizi