🔴 فقر،استبداد و دموکراسی

💢 گذار از استبداد و جامعۀ توده‌ای به دموکراسی و جامعۀ مدنی

✍️سید علی محمودی

📗 خلاصۀ مقاله

🔻در این پژوهش سه پرسش زیر مبنای مطالعه، تحلیل و ارزیابی قرارگرفته است:

1️⃣ چه رابطه‌ای میان فقر فکری-عقلانی و فقر اقتصادی-اجتماعی با نظام استبدادی وجود دارد؟

2️⃣ جامعۀ توده‌ای چیست و چه ارتباطی با نظام استبدادی دارد؟

3️⃣ بین دو نظریۀ دموکراسی نمایندگی و دموکراسی مشارکتی، کدامیک برای گذار از جامعۀ توده‌ای و نظام استبدای به جامعۀ مدنی و نظام دموکراتیک، مناسب‌تر، اطمینان‌بخش‌تر و کارآمدتر است تا از طریق فقرزدایی، جامعه به ثبات، رفاه و صلح دست‌یابد؟

🔻برای شناخت رابطۀ فقر و نظام استبدادی، درک چرایی و چگونگی این رابطه دارای اولویت و اهمیت است. سیاست‌ها و کارکردهای نظام استبدادی در تحدید آزادی‌ها، نابرابری، تبعیض و فرمانروایی فرد محور و پدرسالارانه، لاجرم به فقر فکری- عقلانی و فقر اقتصادی- اجتماعی می‌انجامد.

🔻بدین سان، جامعۀ توده‌ای زیر چتر هدایت و مدیریت نظام استبدادی شکل می‌گیرد و با نفی تکثر و تنوع و بستن و یا محدود کردن دایرۀ انتخاب‌های آزادانه و مستقل مردم، از میزان رضایت و اعتماد ملی می‌کاهد و با اوج‌گیری بحران‌های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، جامعه به تدریج در گرداب فقر، آشفتگی و نومیدی فرومی‌رود و زمینه‌های شورش و ستیزه‌جویی مردم فراهم می‌شود که فرجام محتوم آن ناامنی و بی‌دولتی است.

🔻مردم در نظام استبدادی که با تقویت جامعۀ توده‌ای رفته رفته به بن‌بست می‌رسند، راهی جز گذار بدون خشونت از جامعۀ توده‌ای به جامعۀ مدنی ندارند. تقویت جامعۀ مدنی بر پایۀ احترام به منزلت انسان در مقام شهروند و آزادی، برابری و حقوق بشر، موجب می‌شود که دانش، آگاهی، پرسشگری و نقادی بر مدار بهره‌گیری از عقل و نیز فرهنگ صلح، گفت و گو و همکاری میان شهروندان گسترش و ژرفا یابد.

🔻در این فرایند دشوار اما امیدبخش، شهروندان در برابر دو نظریۀ سیاسی قرار می‌گیرند و بایستی با فرض انتخاب دموكراسی به عنوان برترین نظام حکومتی نوع بشر، یکی از این دو نظریۀ را به عنوان هدف برگزیند: دموکراسی نمایندگی يا دموکراسی مشارکتی. مدعای این پژوهش، بر اساس دلایلی که ذکر گردید، انتخاب دموکراسی نمایندگی به عنوان نظریه‌ای واقع‌گرایانه، اطمینان‌بخش و کارآمد برای شهروندان کشورهایی است که دورۀ گذار از نظام استبدادی به دموکراسی را می‌گذرانند.

متن کامل👇

🔸سید علی محمودی«فقر، استبداد و دموکراسی، گذار از استبداد و جامعۀ توده‌ای به دموکراسی و جامعۀ مدنی»، فصلنامۀ مطالعات ایرانی پویه، شمارۀ یازدهم، بهار 1399.
pooyemag.com

@Drmahmoudi7