Dr. Sohrab Delangizan

تحلیل کوتاهی در باره رکود مسکن

موضوع مسکن از نگاه دارایی، یک دارایی منجمد است. در شرایط کنونی که سهم این دارایی نیز نسبت به قدرت خرید بسیار افزایش داشته، توان دسترسی به این دارایی نیز کاهش و لذا تقاضای مؤثر آن را به صورت جدی کاهش داده است.
از طرف دیگر شدت نااطمینانی عاملی خواهد شد که یکی یا دو تا از دارایی ها نقش گرداب را بازی کنند و همه نقدینگی موجود بازار را جذب کرده و مانند سیاه چاله عمل کند.
در شرایط کنونی دلار و طلا این نقش را گرفته اند.
لذا به نظر با وجود شدت نااطمینانی و نبود تقاضای مؤثر و گرداب شکل گرفته در حوزه دلار، قیمت دلاری مسکن همچنان کاهنده باشد. به صورت تاریخی تا زمانی که قیمت دلاری مسکن تهران به طور متوسط به 800 دلار برسد، همچنان مسکن در رکود خواهد ماند. این موضوع البته وابستگی معنی داری نیز به نرخ بهره منفی دارد. همچنین دوره های رکودی در ایران بین سه تا هفت برابر دوره های رونقی بوده اند و این کوتاه شدن دوره رونق همچنان تداوم دارد.
با این موارد میتوان گفت که اگر چه مسکن همچنان یک پناه گاه مناسب و بلند مدت برای دارایی های نقد بزرگتر با هدف پس انداز بسیار بلند مدت خواهد ماند، ولی نقد شوندگی پائین آن، بزرگ بودن منابع مورد نیاز برای ورود به آن و نیز کاهش شدید سهم وام از قیمت آن، همچنان بخش مسکن را از تقاضای مؤثر فعال دور خواهد گذارد. افزایش قیمت آن اما هر چند مثبت خواهد بود، ولی به صورت معنی داری از نرخ تورم و نرخ رشد ارز کمتر خواهد بود.
http://t.me/drdelangizan

سوگی برای لحظه ترور یارمحمدی خان کرمانشاهی سردار ملی مشروطه در ۱۳ مهر ۱۲۹۱ هجری شمسی.

شهر در تصرف مجاهدین آمده بود.
ساعت شهر دوازده بار نواخت،
خروسی به رسوایی فرمانفرما به آواز بود،
باد از بام بازار در حال گذر،
سردار از مسیر بازار به دارالحکومه نزدیک شد،
اقتدار و صلابت پهلوانی را در زیر دندانش مزه کرد،
سید یار دیرینه اش در پس او،

یارانش در جای جای شهر
نغمه پیروزی را در درون جان به زمزمه بودند.
درب ناگاه باز شد و نامه ای با محتوای خیانت بدو دادند،
زوزه روباهی از روزن سقف بوی خیانت و جهل را از دالان بازار  عبور داد،
مامور اما ذات خویش فروخته بود
و تفنگی با گلوله ای به قیمت طیول بیستون تا صحنه.
و گلوله ای سید را ناکار کرد.

سردار به خمیر مایه پوچ دارلحکومه خیره،
نامه خیانت در دستش،
چشمش به مزدور خائن از دریچه سقف،
و سرپتی از هر گونه حیله و نیرنگ،
پیشگام در سخاوت پهلوانی
و شجاعت گره کرده در مشتش را با خود داشت.

آنگاه که ستارخان را نجات میداد،
باد در کوچه های تبریز و تهران وزیده بود.
و دستانی که عادت داشت یاوران آزادی و اصالت را در پس پشت تاریخ پنهان نماید،
آنگاه که شاه قجری را به اسارت کرده بودند،
لحظه ای حتی عرق از زیر کلاه ماهوتی خویش نچیده بود،
و آنگاه که القاب ملی را تقسیم کرده بودند،
پهلوان کرمانشاهی با اسبی سفید راه بیستون را برگزیده و به شهر خویش به تبعید بود.

با صدای گلوله دوم
دهان سردار از خون پر گشت
و طعم خیانت و نادانی خلق را با هم به یکباره چشید.
روح از جسم خاکی او بیرون پرید
و آزادی را به تمامی در بر گرفت.

فردا در دامنه سرخ فرخشاد
گرگان به بزرگای دشت زوزه کشیدند،
و گوسفندان ده همچنان در پناه سگان،
که به دستور خان، سپهر خویش را دریوزگی،
و سپهر آبادی را،
نوعروسانی با لچگهای سیاه و سرخ.

فرمانفرما اما جایزه ای بزرگ را به برده ای مژدگانی داد،
که اسب سردار را برایش بیاورد.

سالهاست در راه‌هایی که کوه نوردان در بیستون و پراو باز کرده اند،
صدای شیهه اسب سردار بلند است،
و بوی عرق و ماهوت کلاه نمدینش،
عطر پهلوانی را در سرزمین پهلوانان به هدیه.

کرمانشاه
۲۹ شهریور ۱۴۰۲

فرخشاد: کوهی در شمال شهر کرمانشاه و در غرب طاقهای تابستان
پراو: قله کوه پرآوازه در شرق تاقبستان
مامور: شخصی که از روزن سقف تاریکه بازار کرمانشاه یارمحمدخان را ترور کرد و فرمانفرما به عنوان دستخوش از طیول بیستون تا صحنه به او هدیه داد.
صحنه: شهری در پنجاه کیلومتری شهر کرمانشاه
سرپتی: رمز همپیمانی پهلوانان و سرداران یارمحمدخان برای حمله شب حادثه سیزدهم مهر  ۱۲۹۱ شمسی در محاصره کرمانشاه و به منظور کشتن فرمانفرما
لچگ: روسری زنان
http://t.me/drdelangizan

انتظارات تورمی چگونه به نوسان ارز دامن می‌زند؟

🔹 سهراب دل‌انگیزان، اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشگاه رازی کرمانشاه، با اشاره به نوسانات اخیر بازار ارز گفت: نااطمینانی‌های شدید ناشی از تحولات منطقه‌ای و جنگ، در کنار برخی تصمیم‌ها و تغییرات سیاستی، بر رفتار بازار اثر گذاشته‌اند.

🔹 مردم طی حدود ۳۰ سال گذشته بار‌ها شاهد افزایش و کاهش نرخ ارز بوده‌اند و به‌تدریج یاد گرفته‌اند در دوره‌های بی‌ثباتی چگونه از ارزش دارایی خود محافظت کنند. همین تجربه باعث شده بخشی از جامعه نسبت به تغییرات نرخ ارز حساس باشد و با مشاهده نشانه‌های افزایش قیمت، سریع‌تر برای خرید اقدام کند.

🔹 هر تصمیمی که بتواند تقاضای جدیدی برای ارز ایجاد کند، لازم است پیش از اجرا از نظر آثار آن بر بازار ارز، هزینه‌های اقتصادی و انتظارات مورد بررسی قرار گیرد.

🔹 مدیریت بازار ارز فقط به میزان منابع اختصاص‌یافته مربوط نمی‌شود؛ شناسایی به‌موقع نشانه‌های تغییر رفتار بازار، توجه به انتظارات و زمان‌بندی مناسب اقدامات نیز اهمیت بالایی دارد.

www.ibena.ir/000mgQ

@ibena_news

10 مهر 1405

اقتصاددان در گفت‌و‌گو با ایبنا:

انتظارات تورمی چگونه به نوسان ارز دامن می‌زند؟

یک اقتصاددان با اشاره به نوسانات اخیر بازار ارز، نااطمینانی‌های ناشی از تحولات منطقه‌ای و رفتار‌های مبتنی بر انتظارات و هیجان را از عوامل اثرگذار بر بازار دانست.

کد خبر : ۱۸۷۱۴۲

سهراب دل‌انگیزان، اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشگاه رازی کرمانشاه در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایبنا؛ با اشاره به نوسانات اخیر بازار ارز، دو عامل اصلی را در شکل‌گیری این شرایط مؤثر دانست و گفت: نااطمینانی‌های شدید ناشی از تحولات منطقه‌ای و جنگ، در کنار برخی تصمیم‌ها و تغییرات سیاستی، بر رفتار بازار اثر گذاشته‌اند. به گفته وی، اخبار سیاسی معمولاً می‌توانند در کوتاه‌مدت نوسانات محدودی ایجاد کنند، اما تغییرات سیاستی که بر تقاضای ارز اثر می‌گذارند، در برخی شرایط می‌توانند دامنه نوسانات بیشتری ایجاد کنند.

رفتار مردم و اثر انتظارات بر بازار ارز

وی با تأکید بر اینکه رفتار فعالان اقتصادی و مردم را نمی‌توان از تجربه چند دهه گذشته بازار ارز جدا کرد، اظهار کرد: مردم طی حدود ۳۰ سال گذشته بار‌ها شاهد افزایش و کاهش نرخ ارز بوده‌اند و به‌تدریج یاد گرفته‌اند در دوره‌های بی‌ثباتی چگونه از ارزش دارایی خود محافظت کنند. همین تجربه باعث شده است بخشی از جامعه نسبت به تغییرات نرخ ارز حساس باشد و با مشاهده نشانه‌های افزایش قیمت، سریع‌تر برای خرید اقدام کند.

دل‌انگیزان ادامه داد: در چنین شرایطی، انتظارات تورمی و رفتار‌های هیجانی می‌تواند خود به عاملی برای افزایش تقاضا تبدیل شود. زمانی که افراد تصور کنند نرخ ارز در آینده افزایش خواهد یافت، ممکن است برای خرید ارز یا سایر دارایی‌ها اقدام کنند و همین افزایش تقاضا نوسانات بازار را تشدید کند.

این اقتصاددان افزود: سیاست‌گذار نیز باید به این واکنش‌های رفتاری توجه داشته باشد، زیرا مردم بر اساس آنچه در بازار مشاهده می‌کنند، تصمیم می‌گیرند و رفتار خود را با شرایط جدید تطبیق می‌دهند.

اهمیت پیش‌بینی‌پذیری تصمیم‌های اقتصادی

وی با اشاره به تأثیر تصمیم‌های اقتصادی بر بازار ارز گفت: هر تصمیمی که بتواند تقاضای جدیدی برای ارز ایجاد کند، لازم است پیش از اجرا از نظر آثار آن بر بازار ارز، هزینه‌های اقتصادی و انتظارات مورد بررسی قرار گیرد.

دل‌انگیزان در این زمینه به نمونه تصمیم مربوط به واردات خودرو‌های لوکس اشاره کرد و توضیح داد: وقتی امکان واردات خودرو‌های گران‌قیمت ایجاد می‌شود، طبیعی است که برای تأمین ارز مورد نیاز آن تقاضای جدیدی شکل بگیرد. بنابراین، آثار چنین تصمیم‌هایی باید از قبل در محاسبات سیاستی مورد توجه قرار گیرد.

وی تأکید کرد: تغییرات سریع و مکرر در تصمیم‌های اقتصادی می‌تواند پیش‌بینی‌پذیری را برای فعالان اقتصادی دشوار کند. در مقابل، هرچه سیاست‌ها روشن‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر باشند، امکان شکل‌گیری واکنش‌های هیجانی و کوتاه‌مدت در بازار نیز کمتر خواهد بود.

زمان‌بندی مداخله در بازار ارز اهمیت دارد

این اقتصاددان درباره عرضه ارز به بازار گفت: اگر سیاست‌گذار بتواند منابع را در زمانی وارد بازار کند که نشانه‌های افزایش تقاضا و هیجان هنوز در حال شکل‌گیری است، مداخله می‌تواند اثر متفاوتی نسبت به زمانی داشته باشد که بازار از تعادل خارج شده و بخش قابل توجهی از تقاضا شکل گرفته است.

وی افزود: استقلال بانک مرکزی در حوزه‌های مختلف اقتصادی یکسان نیست و باید میان حوزه‌های مختلف تصمیم‌گیری تفکیک قائل شد. در بازار ارز و در چارچوب نظام شناور مدیریت‌شده، بانک مرکزی اختیار مداخله و مدیریت بازار را در اختیار دارد. بنابراین، در سیاست ارزی، زمان‌بندی مداخله در کنار میزان منابع اهمیت دارد و تشخیص به‌موقع نشانه‌های افزایش تقاضا می‌تواند به مدیریت بهتر بازار کمک کند.

پاسخ به تقاضای واقعی و استفاده از ظرفیت صرافی‌ها

دل‌انگیزان با اشاره به نقش صرافی‌ها در بازار ارز گفت: در دوره‌هایی که تقاضای ارز افزایش پیدا می‌کند، تأمین به‌موقع منابع مورد نیاز صرافی‌ها می‌تواند از ایجاد کمبود در بازار جلوگیری کند.

وی توضیح داد: می‌توان بخشی از نیاز‌های ارزی را پیش از تشدید نوسانات پاسخ داد تا بازار با کمبود ناگهانی مواجه نشود. برای مثال، عرضه زودتر سهمیه‌های ارزی یا تأمین منابع مورد نیاز صرافی‌ها می‌تواند به مدیریت تقاضا کمک کند.

این اقتصاددان همچنین تأکید کرد: هدف این است که بازار پیش از آنکه از محدوده تعادل خارج شود، با ابزار‌های مناسب مدیریت شود؛ زیرا بازگرداندن بازار پس از شکل‌گیری موج شدید تقاضا معمولاً دشوارتر خواهد بود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: در نهایت، مدیریت بازار ارز فقط به میزان منابع اختصاص‌یافته مربوط نمی‌شود؛ بلکه شناسایی به‌موقع نشانه‌های تغییر رفتار بازار، توجه به انتظارات و زمان‌بندی مناسب اقدامات نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
http://t.me/drdelangizan

سلسله مباحث اقتصادی کلان برای عموم
مبحث تورم (نقش نرخ ارز در تورم 3)
#سهراب_دل‌_انگیزان
استاد گروه اقتصاد دانشگاه رازی
#کرمانشاه
#کوچه_کتاب
23شهریور 1405
http://t.me/drdelangizan

داستان کوتاه و زیبا از چخوف

در یکی از روستاهای دورافتادهٔ روسیه، روستایی‌ای را هنگام باز کردنِ پیچ‌های ریل قطار دستگیر کردند...

بازرس:
«می‌فهمی جانِ هزاران انسان را به خطر انداخته‌ای؟ چرا آن پیچ‌ها را باز می‌کنی؟»

روستایی:
«فقط یک پیچ است ارباب... برای سنگین کردنِ قلابِ ماهی‌گیری‌ام لازمش دارم. من که به کسی آسیب نمی‌زنم. تازه، همهٔ اهل روستا همین کار را می‌کنند؛ یک پیچ را باز می‌کنیم و بعدی را می‌گذاریم بماند. در درس فیزیک خوانده‌ایم، بار تقسیم می‌شود و قطار واژگون نمی‌شود.»

بازرس:
«این دیوانگی است! یعنی دهدار این را نمی‌بیند؟»

روستایی:
«چطور نبیند؟ او حتی قفل‌های پاسگاه و خانهٔ خودش را هم از همین پیچ‌ها ساخته. بالاخره مفت است دیگر...»

بازرس:
«خب، اگر حقوق‌تان را زیاد کنیم چه؟ دست از این دزدی برمی‌دارید؟»

روستایی:
«مسئله پول نیست ارباب، مسئله عادت است. اگر عدالت و اخلاق را در کودکیمان یادمان ندهید، بزرگ هم که بشویم، حتی اگر جیبمان پر از پول شود، باز هم به باز کردنِ آن پیچ‌ها ادامه می‌دهیم.»

بازرس که از این حجمِ جهالت وحشت‌زده شده بود، برای نوشتنِ گزارش خود سوار قطاری شد که به مقصد پایتخت می‌رفت.
همان‌طور که از پشت پنجره به بیرون چشم دوخته بود، زیر لب زمزمه کرد:
«این فلاکت روزی به یک فاجعه ختم خواهد شد...»

در همین لحظه، کودک خردسالی را کنار ریل دید که دو پیچ در دست داشت.
کودک لبخندزنان دست تکان می‌داد.
بازرس از سرِ وحشت و هراس فریاد کشید:
«قطار را نگه دارید!»

اما دیگر خیلی دیر شده بود. صدای مهیب و کرکننده‌ای از برخوردِ فلزات به گوش رسید.
آن کودک نه فیزیک می‌دانست و نه قاعدهٔ «یکی درمیان باز کردن» را. او فقط همان کاری را کرده بود که از بزرگ‌ترها دیده بود؛ با این تفاوت که دو پیچِ کنار هم را با هم باز کرده بود.

قطار واژگون شد.
بذری که جهالت کاشته بود، در خاکی که با بی‌عدالتی آبیاری شده بود، به شکل فاجعه‌ای عظیم درو شد.

تقصیر کیست یا گناهکار کیست؟
مجرم اصلی کیست؟
«جامعه‌ای که جهل را عادی می‌انگارد، نظامی که منفعت را بر اخلاق مقدم می‌داند، فرهنگِ "چیزی نمی‌شود" و تمام کسانی که در برابر نادرستی سکوت می‌کنند.»

چراکه برخی جوامع یک‌باره فرو نمی‌ریزند.
نخست، پیچ‌هایشان شل می‌شود.

#آنتوان_چخوف
#کانال_فرهیختگان

@farhekhteganh⭕️⭕️

🔶ابتذال شایستگی و ژنرال‌های چرخشی
✍️ علی حیات‌نیا

در پس دو دهه حضور در دالان‌های تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی پروژه‌ها و تماشای بی‌واسطه‌ی اقتصاد از‌نفس‌افتاده‌ی این مرزوبوم، به واقعیتی تلخ رسیده‌ام که ورای تمام هیاهوهای آماری، جان این سرزمین را می‌فرساید و آن اینکه ما بیش و پیش از آنکه قربانی "شوک‌های برون‌زا" باشیم، اسیر یک "پوسیدگی درون‌زا" و "سقوط نهادی" خودخواسته‌ایم. تحریم و جنگ، شوک‌های برون‌زا هستند، سیستم‌های سالم و متکی بر شایسته‌سالاری در برابر چنین تکانه‌هایی تاب‌آوری نشان می‌دهند و راهبردها را دگرگون می‌کنند و البته راه‌های جایگزین می‌یابند. اما وقتی "مغز متفکر" ساختار تصمیم‌گیری، سیگنال‌های واقعی محیط را نفهمد، بهترین منابع ارزی، زیرساخت‌ها، مزیت‌های انرژی و سرمایه‌های انسانی را به پای آزمون‌و خطا خاکستر می‌کند.
سال‌هاست در ادبیات اداری کشور، اصطلاحی دهان‌پرکن، میان‌تهی و عمیقاً تراژیک به نام "سوابق مدیریتی" جعل شده است. برچسبی صوری و کلاهی گشاد که چون خلعتی فاخر بر قامت مترسک‌های بی‌کفایتی دوخته می‌شود تا فقدان دانش، بی‌ربطی محض و تهی‌بودن از درک تخصصی را تطهیر و مشروع جلوه دهد. تمام هنر این قشر در عرصه بوروکراسی، "آویزان‌شدن به ردای کانون‌های قدرت" و "تمرین چاپلوسی در پاگردهای سیاست" بوده است. اما لایه هولناک‌تر ماجرا، پدیدارشدن بیماری خودشیفتگی مفرط (NPD) و اثر مرکب دانینگ-کروگر در آنان است. این مدیران کوتوله، رزومه‌های بادکنکی و جایگاه‌های عاریتی خود را معلول هوش و نبوغ ذاتی‌شان می‌پندارند.
در مواجهه با این طبقه، نه با کارگزار توسعه، بلکه با متوهمانی از دانایی روبه‌روییم، کوه‌هایی پوشالی از ادعا و همه‌چیزدانی که در پس خطبه‌ها و ژست‌های عالمانه‌شان، اقیانوسی از تهی‌بودن و ابتذال جاری است. رزومه‌ها را که ورق می‌زنید، با مدیران آچارفرانسه‌ای مواجه می‌شوید که درکی از تخصص ندارند، فردی که دیروز در نهادی فرهنگی یا اجتماعی خطابه می‌خواند، امروز در ارگانی شبه‌نظامی حکم می‌گیرد، فردا به وزارتخانه‌ای سیاسی پرتاب می‌شود و پس‌فردا با همان تفرعن، سکان‌دار پیچیده‌ترین پروژه‌های صنعتی، پتروشیمی، نیروگاهی یا بانکی می‌شود! این چرخش‌های محیرالعقول، دو آسیب ویرانگر به بار می‌آورد، چون ماندگاری این افراد وابسته به عملکرد اقتصادی نیست بلکه به میزان ارادتشان به کانون‌های رانت گره خورده، هیچ برنامه‌ای برای توسعه زیرساخت و افق‌های چندساله ندارند، بلکه اولویت، توزیع رانت و تثبیت منافع باندی در کوتاه‌ترین زمان است.
وقتی این مدیران با نابلدی خود فاجعه می‌آفرینند و کوهی از زیان انباشته به بار می‌آورند، توبیخ و محاکمه نمی‌شوند، بلکه با یک ابلاغ انشایی تازه، به حوزه‌ای کاملاً بی‌ربط ترانسفر می‌شوند تا چرخه‌ی خسارت را در جغرافیایی جدید کلید بزنند.
فاجعه‌بارترین تجلی این سقوط نهادی علاوه بر ساختار مدیریت دولتی در شرکت‌های خصولتی و صندوق‌های بازنشستگی (تأمین اجتماعی، صندوق‌های بازنشستگی کشوری، نفت، فولاد و بانک‌ها) رخ نموده است. این نهادها که باید در نقش سبدگردانان دارایی حرفه‌ای، ارزش‌آفرینی کنند تا تعهدات مستمری‌بگیران تأمین شود، دهه‌هاست به "حیات‌خلوت تقسیم غنائم سیاسی" تبدیل شده‌اند، تیول‌هایی که در پی هر جابه‌جایی قدرت، میان ستادهای انتخاباتی و حلقه‌های وفادار دست‌به‌دست می‌شوند.
وقتی بنگاه‌هایی که باید سودآور باشند به واسطه مدیریت ناکارآمد، زیان‌ده و اسکلت‌هایی توخالی می‌شوند، بار تعهدات صندوق‌ها یک‌راست روی دوش بودجه عمومی می‌افتد. جبران این کسری سرسام‌آور یعنی دست‌اندازی به منابع بانک مرکزی، استقراض، چاپ پول و جهش پرقدرت نقدینگی و نتیجه آن هم این است که بخش بزرگی از این تورم ویرانگر و مزمنی که طبقه متوسط و کارگر را زیر چرخ‌دنده‌های فقر خرد می‌کند، صورت‌حسابی است که توهم و بی‌کفایتی همین مدیران چرخشی و کوتوله روی دست ملت گذاشته است.
آوار این بی‌کفایتی نهادینه‌شده، صدها بار مخرب‌تر، پایدارتر و استخوان‌سوزتر از هر جنگ نظامی و تحریم بین‌المللی است. زیرساخت بمباران‌شده را می‌توان با اراده و سرمایه از نو ساخت، اما وقتی مغز متفکر حکمرانی تهی شود، نخبگان طرد یا مهاجر شوند و متملقان متوهم بر مصادر تکیه زنند، جامعه در مدار انحطاط قفل می‌شود. نجات این کهن‌دیار نه در گرو دلارهای نفتی و معجزه‌های خیالی، بلکه نیازمند یک جراحی ساختاری شجاعانه است و آن پایان‌دادن به این بازی مضحک و قطع دست‌اندازی سیاسیون و کانون‌های قدرت از بنگاه‌های اقتصادی و ساختارهای تخصصی حکمرانی است.

t.me/alihayatniat

سلسله مباحث اقتصادی کلان برای عموم
مبحث تورم (نقش نرخ ارز در تورم 2)
#سهراب_دل‌_انگیزان
استاد گروه اقتصاد دانشگاه رازی
#کرمانشاه
#کوچه_کتاب
25شهریور 1405
http://t.me/drdelangizan

سلسله مباحث اقتصادی کلان برای عموم
مبحث تورم (نقش نرخ ارز در تورم 1)
#سهراب_دل‌_انگیزان
استاد گروه اقتصاد دانشگاه رازی
#کرمانشاه
#کوچه_کتاب
18 شهریور 1405
http://t.me/drdelangizan

دولت در زمان جنگ نمی‌تواند اقتصاد را رها کند
در زمان جنگ مرز میان «اقتصاد دولتی» و «اقتصاد خصوصی» از نظر میزان آسیب‌پذیری چندان تعیین‌کننده نیست. هر دو بخش به زیرساخت، ثبات، انرژی، حمل‌ونقل، نیروی انسانی و امکان دسترسی به بازار نیاز دارند و اختلال در این زنجیره‌ها به هر دو آسیب می‌زند.
اما افزایش مداخله دولت به تنهایی راه‌حل نیست. آنچه اهمیت دارد، افزایش کیفیت حکمرانی اقتصادی است. دولت در شرایط بحرانی باید منظم‌تر از دوران عادی عمل کند، منابع مالی خود را با دقت بیشتری تخصیص دهد و از ایجاد هزینه‌های غیرضروری جلوگیری کند.
انضباط مالی و اداری در این شرایط فقط یک توصیه مدیریتی نیست، بلکه بخشی از سیاست عبور از بحران است. هرچه منابع محدودتر و هزینه‌های جنگ بیشتر باشد، خطای سیاست‌گذاری نیز هزینه بالاتری به اقتصاد تحمیل خواهد کرد.
http://t.me/drdelangizan

شرط بازگشت رشد اقتصادی چیست؟
6 مهر 1405
به گزارش اکوپلاس؛ سهراب دل انگیزان، اقتصاددان در یادداشتی نوشت: ثبت رشد اقتصادی منفی ۱۰.۱ درصدی در بهار ۱۴۰۵، تنها یک عدد در میان انبوه آمارهای اقتصادی نیست. این رقم تصویری از اقتصادی است که هم‌زمان با کاهش تولید، افت تقاضا، نااطمینانی و تبعات مستقیم و غیرمستقیم جنگ مواجه شده است. در چنین شرایطی، رفتار بنگاه‌ها و خانوارها نیز تغییر می‌کند و اقتصاد وارد وضعیتی می‌شود که در آن، حتی تصمیم نگرفتن نیز به یک تصمیم اقتصادی تبدیل می‌شود.
ورود یک اقتصاد به شرایط جنگی معمولاً دو پیامد مهم دارد. اول آنکه بخش‌های مختلف اقتصاد خود را با شرایط جنگی تطبیق می‌دهند و بسیاری از سرمایه‌گذاری‌های جدید متوقف یا به تعویق می‌افتد. دوم آنکه الگوی تقاضا تغییر می‌کند و بخشی از تقاضای معمول اقتصاد از بین می‌رود.
این اتفاق از سطح بنگاه‌ها تا خانوارها قابل مشاهده است. شرکتی که پیش از این قصد توسعه ظرفیت تولید خود را داشته، در شرایط جنگی ممکن است از این تصمیم عقب‌نشینی کند، زیرا نمی‌تواند نسبت به آینده فروش و میزان تقاضا اطمینان داشته باشد. از سوی دیگر، خانوارها نیز در شرایط نااطمینانی، مصرف خود را محدود می‌کنند و بخشی از مخارج غیرضروری را به آینده موکول می‌کنند.
به این ترتیب، اقتصاد با پدیده‌ای مواجه می‌شود که می‌توان آن را انقباض تصمیم‌گیری نامید. تولیدکننده برای سرمایه‌گذاری دست نگه می‌دارد، مصرف‌کننده خرید خود را عقب می‌اندازد و سرمایه‌گذار نیز ترجیح می‌دهد منابع خود را تا روشن‌تر شدن شرایط حفظ کند. حاصل این رفتارهای جداگانه، در سطح کلان به کاهش تولید و رشد اقتصادی منفی منجر می‌شود.
جنگ فقط به معنای کاهش تولید نیست
جنگ الزاماً به معنای توقف همه فعالیت‌های اقتصادی نیست. در چنین شرایطی، ترکیب تقاضا تغییر می‌کند و ممکن است برخی بخش‌ها با افزایش تقاضا مواجه شوند. با این حال، در اقتصادی که هم‌زمان با جنگ با محدودیت‌های تجاری و تحریم نیز مواجه است، دامنه خسارت می‌تواند گسترده‌تر شود.
از این منظر، رشد منفی ۱۰.۱ درصدی بهار را باید در بستری بزرگ‌تر از یک افت معمول اقتصادی تحلیل کرد. مسأله فقط کاهش تولید نیست، بلکه مجموعه‌ای از عوامل است که هم‌زمان سمت عرضه و تقاضای اقتصاد را تحت فشار قرار داده‌اند.
تجربه جنگ ایران و عراق نیز نشان می‌دهد که اقتصاد ایران در گذشته چنین شرایطی را تجربه کرده است. سال ۱۳۶۵ یکی از دوره‌های جدی رکود در اقتصاد ایران بود. با این حال، تفاوت مهم میان رکود ناشی از بحران موقت و تخریب ساختاری ظرفیت تولید در همین نکته است که اگر ظرفیت‌های تولیدی اقتصاد حفظ شوند، با برطرف شدن بحران، تقاضا می‌تواند نسبتاً سریع بازگردد و اقتصاد نیز امکان ثبت رشدهای بالا را پیدا کند.
یکی از مهم‌ترین متغیرهایی که در شرایط کنونی باید مورد توجه قرار گیرد، نه فقط میزان تولید، بلکه انتظارات فعالان اقتصادی درباره آینده است.
تا زمانی که بنگاه اقتصادی نمی‌داند ماه آینده امکان تولید، فروش، صادرات یا تأمین مواد اولیه خواهد داشت یا نه، انتظار برای افزایش سرمایه‌گذاری چندان واقع‌بینانه نیست. سرمایه‌گذاری بیش از هر چیز به افق قابل پیش‌بینی نیاز دارد.
به همین دلیل، حتی اگر ظرفیت‌های تولیدی کشور به طور کامل از بین نرفته باشند، نااطمینانی می‌تواند اقتصاد را برای مدتی طولانی در وضعیت رکودی نگه دارد. در مقابل، اگر بحران اصلی برطرف شود و افق فعالیت اقتصادی روشن‌تر شود، بخشی از تقاضای به تعویق افتاده می‌تواند دوباره وارد اقتصاد شود.
در طرف دیگر ماجرا، سیاست‌گذار با مسأله دشوار دیگری روبه‌روست. اقتصاد جنگ‌زده معمولاً هم‌زمان با رکود، با فشارهای تورمی نیز مواجه می‌شود. اختلال در عرضه، افزایش هزینه‌های تولید و حمل‌ونقل، کاهش دسترسی به برخی کالاها و افزایش نااطمینانی می‌تواند تورم را تشدید کند.
در چنین شرایطی این پرسش مطرح می‌شود که اولویت سیاست‌گذار باید کنترل تورم باشد یا حفظ تولید و سرمایه‌گذاری؟
این اهداف را نمی‌توان به سادگی در مقابل یکدیگر قرار داد. سیاست‌گذار با یک اقتصاد واقعی مواجه است و نمی‌تواند یکی از این متغیرها را حذف کند. کنترل تورم، حفظ تولید، جبران خسارت زیرساخت‌ها و فراهم کردن زمینه سرمایه‌گذاری، مجموعه‌ای از وظایف به‌هم‌پیوسته هستند.
با این حال، در شرایط جنگی کنترل تورم اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. چرا که خانوارها در شرایط کاهش درآمد و افزایش نااطمینانی، هم‌زمان با افزایش هزینه‌های زندگی نیز مواجه می‌شوند. اگر تورم مهار نشود، فشار بحران تنها به بخش تولید محدود نمی‌ماند و قدرت خرید خانوارها نیز بیش از پیش کاهش پیدا می‌کند...

جایگاه معلمان و آینده ملت‌ها
(به مناسبت اول مهر 1405)

وضعیت معلمان در مدارس و دانشگاه‌ها تمام نمای عمق نگاه به توسعه حاکمان و گردانندگان رسمی یک کشور است.

معلم به معنی تعلیم دهنده و تربیت کننده نسل آینده، تداوم دانش و فن و علم و هنر و بزرگتر از آن، تداوم دهنده فضیلت‌های انسانی، شرافتمندی، مجد و عزت تمدنی یک ملت و کشور است. اگر در کشوری حاکمان و گردانندگان آن کشور، ادعای بزرگ بودن، بزرگ ماندن و بزرگ پروردن را به فریاد در کوچه و خیابان و رسانه جاری می‌سازند، اگر فضای جاری در مکاتبات و سخنرانی‌های رسمی مملو از قدر و مقام معلم و مدرسه و دانشگاه است، اگر آینده و بقا و ماندگاری و تاب آوری واقعا و به راستی مورد توجه است!؟

معلم باید در عملکرد واقعی حکومت‌ها مورد توجه قرار بگیرد. مدرسه و نوع و کیفیت آموزش، دانشگاه و تداوم حیات علم و دانش و مهارت و اندیشه و خرد، در راس تصمیمات حاکمان باشد.

معلم که در بنیان لغوی خویش باری بسیار بزرگ از معنا، توانمندی، خرد، فضیلت و شرافت را حمل می‌کند، باید که هم از بهترین‌های هر جامعه انتخاب و بکارگیری شود و هم بهترین و بالاترین نظام توجه، پرداخت و جبران خدمات را داشته باشد. بزرگترین فرصت‌های یادگیری علمی و معرفتی، بزرگترین فرصت‌های علمی، بزرگترین فرصت‌های حمایت از شرکت در مجامع علمی داخلی و جهانی، باید که در اختیار معلمین مدارس و دانشگاه باشد.

فرصت تعلیم و تربیت از سنین کودکی تا جوانی در دو مقطع مدرسه و دانشگاه، فرصتی برای تداوم حیات بالنده و افتخار آمیز یک کشور است.
و اما...

وقتی نظام انتخاب و جبران خدمات معلمین و اساتید دانشگاه‌ها به اموری غیر از علم و دانش و معرفت آلوده می‌شود.
می‌توان انتظار داشت که بهترین وسیله برای منحرف کردن توسعه و گستره ارزشمند آن در یک کشور، انحراف نظام گزینش و نظام پرداخت‌های به معلمین و اساتید دانشگاه در آن کشور باشد.

ابتدا با نظام گزینشی این طبقه مهم توسعه گرا را از مسیر اصلی بیرون بیندازید و بعد با نظام پرداخت نامناسب، جایگاه مجد و عزت و شرافتمندی آنها را نزد سایر طبقات جامعه به سخره بگیرید و در نهایت با فقیر کردن اجباری بازنشستگان این طبقه از جامعه، همه جوانان و فرزندان توانمند و هوشمند را برای حذف این شغل از انتخاب‌هایشان هشدار دهید.

همین کافی است. جامعه‌ای با این ویژگی‌های بارز، به دست خویش آینده خویش را ویران خواهد ساخت. ویرانی معرفتی و فرهنگی و تمدنی.

یکم مهر 1405
#کرمانشاه
#سهراب_دل_انگیزان
http://t.me/drdelangizan

آیا توسعه در ایران شکست خورده است؟
درباره روند گذار به توسعه در ایران

نویسنده؛ سهراب دل انگیزان/اقتصاددان

یکی از موضوعات مهم و قابل توجه در کشورهای در حال توسعه دوره های متنوع تکرار شونده موفقیت و شکست توسعه برای آن هاست.
این کشورها همچنان در خودشناسی سیاسی و اجتماعی دچار سوئیچ کردن بر الگوهای متفاوت هستند و از آنجا که تیم های کارشناسی و پیش برنده انتظارات اجتماعی در آنها سفرها و حتی زندگی های میان مدتی را در کشورهای توسعه یافته غربی و یا شرقی و یا گاه هر دو تجربه کرده اند و یا در دانشگاه ها تحت تاثیر تفکرات متنوع توسعه گرایانه چپ و راست با گرایش های غربی و شرقی آنها قرار دارند؛ لذا هم برای توسعه عجله دارند و هم هر بار که یک گروه جدید امور سیاسی کشور را بدست میگیرد تمام دستاوردهای گروه قبلی را یا کامل نادیده گرفته و کنار میگذارند و یا الگویی متفاوت از آن را تعریف و پیش می برند...

كانال برنامه ريزي استراتژيك توسعه؛

💡شماره دهم فصلنامه پیشرو منتشر شد!

🔸️گفتن از امید بسیار مرسوم است اما ناامیدی چطور؟ اگر از ناامیدی بگوییم اشتباه کرده ایم؟ این همه امیدواری چه سودی داشت؟ چه بسا همان امیدواری های کذایی و راه حل های سطحی ما را به اینجا رسانده باشد که رشد اقتصادی کشور منفی ده درصد شده است! بی تعارف وقتی در برابر سیلابی از مشکلات قرارگرفته ایم بهتر نیست ناامید باشیم تا شاید در خلوت خودمان کمی بیشتر و عمیق تر بیاندیشیم و راه حلی جدید ارائه کنیم؟ به همین جهت در شماره دهم فصلنامه پیشرو برای بررسی ابعاد ناامیدی در ایران کنونی و در عین حال امکان ساختن فردایی بهتر با محمدرضا سبحان، حامد بیدی و شادی جمیلی به گفتگو پرداختیم.

📥 جهت دانلود رایگان:
@pishroquarterly
Www.pishromagazine.com

🔄 اگر می پسندید، بازنشر بفرمایید.

#ایران #توسعه #فصلنامه_پیشرو #کارآفرینی #نوآوری #امید