موسسه مطالعات دین و اقتصاد

موسسه مطالعات دین و اقتصاد برگزار می‌نماید:

📌 موضوع جلسه:
نگاهی به بخش‌نامه بودجه سال ۱۴۰۶

📌سخنران:
دکتر فرشاد مومنی
دکتر حمیدرضا قاسمی

🗓️ زمان: پنجشنبه ۹ مهرماه ۱۴۰۵ - ساعت ۱۴ الی ۱۶

📍مکان: موسسه مطالعات دین و اقتصاد

🟦 جلسه به صورت حضوری و آنلاین از فضای اسکای روم برگزار خواهد شد ‏

🌐 لینک پخش زنده اسکای روم:

https://www.skyroom.online/ch/moassesse/institute-of-religion-and-economic

@dinoeqtesad

وقتی بانک مرکزی که باید حافظ ارزش پول ملی باشد، بنگاه‌دار می‌شود

اگر بانک مرکزی که وظیفه‌اش تنظیم‌گری، حفظ ارزش پول ملی و کنترل تورم است، به سمت سودآوری از واردات طلا و سوداگری با دلار حرکت کند، باید پرسید این سودآوری دقیقاً از کجا آمده و چه نسبتی با مسئولیت‌های حاکمیتی آن دارد؟

دکتر فرشاد مومنی در این بخش، از تعارض میان مسئولیت عمومی بانک مرکزی و سودآوری اقتصادی سخن می‌گوید؛ از اینکه نهادی که باید در جایگاه حکومت و در خدمت منافع عمومی قرار داشته باشد، چگونه می‌تواند هم‌زمان از فعالیت‌هایی سود ببرد که فشار مضاعفی بر معیشت مردم و واحدهای تولیدی وارد می‌کند و در ازای آن جایزه‌های بزرگ نیز دریافت کند.

او برای مقایسه، به تجربه دوران دفاع مقدس و نگاه استاد فقید عالی‌نسب به شفافیت درآمدهای ارزی اشاره می‌کند. زمانی که عده‌ای می‌گفتند شفاف‌سازی دلارهای نفتی ممکن است به نفع «استکبار جهانی» باشد، عالی‌نسب پاسخ می‌دهد که شما نمی‌توانید یک سنت درآمد ارزی داشته باشید یا یک سنت خرج کنید و خارجی ها از آن اطلاع نداشته باشند و مسئله اصلی این است که:

«ما مردم‌مان را محرم می‌دانیم یا نمی‌دانیم؟»

۲ مهرماه ۱۴۰۵

✅ روایتی از زندگی دکتر مصدق؛ «نگاه ما به او نباید فقط سیاسی باشد»

🔹رسول رئیس‌جعفری پژوهشگر تاریخ اقتصاد سیاسی و نویسنده کتاب «مصدق بدون نفت» به جماران گفت:

🔸 معمولاً دکتر مصدق را به‌عنوان رهبر جبهه ملی، پیش‌برنده ملی‌شدن صنعت نفت و چهره‌ای درگیر با انگلستان می‌شناسیم؛ اما برای شناخت دقیق‌تر مصدق باید به سال‌های پیش از نهضت ملی نفت و سوابق علمی و اجرایی او نیز توجه کرد.

🔸 مصدق از طرف مادر، از نوادگان عباس میرزا بود و مادرش، نجمه‌السلطنه، در دوره‌ای که بیمارستان دولتی به‌ندرت وجود داشت، بیمارستان نجمیه را در سال ۱۳۰۶ تأسیس و وقف کرد.

🔸 از سوی پدر نیز نسب مصدق به خاندان مستوفی می‌رسید؛ خاندانی که در دوره قاجار و پهلوی چندین نخست‌وزیر و مقام بلندپایه در دستگاه حکومت داشتند.

🔸 مصدق از معدود چهره‌های سیاسی آن دوره بود که در حوزه حقوق و مالیه تحصیل کرده بود و آثاری درباره قوانین، نظام مالی و شیوه اداره مجلس نوشت. او همچنین مقالات علمی متعددی منتشر کرد، در دانشکده علوم سیاسی تدریس داشت و در این حوزه نیز کتاب‌هایی تألیف کرد.

🔸 حتی زمانی که موضوع اصلاح قوه قضائیه مطرح شد، از مصدق خواسته شد در این زمینه همکاری کند، اما او این پیشنهاد را نپذیرفت؛ بنابراین شناخت مصدق تنها از زاویه ملی‌شدن نفت و اختلافات سیاسی او با انگلستان، تصویر کاملی از شخصیت و سابقه او ارائه نمی‌دهد./جماران
🇮🇷 @jamarannews

میرحسین موسوی؛ پایمردی بر عهد با مردم
دکتر فرشاد مومنی با استناد به خاطرات زنده‌یاد هاشمی رفسنجانی از دی‌ماه ۱۳۶۰، روایتی از نخستین مواضع میرحسین موسوی پس از پذیرش نخست‌وزیری ارائه می‌کند؛ روایتی درباره نسبت میان معیشت مردم، تولید ملی و سیاست‌گذاری اقتصادی.
در این روایت، اولویت‌هایی همچون تأمین نیازهای اساسی مردم، پرهیز از فشار بر معیشت، مقابله با دلالی و حمایت از تولید ملی مورد تأکید قرار گرفته است.
مومنی این مواضع را در کنار تجربه اقتصادی دوران جنگ قرار می‌دهد و بر این نکته تأکید می‌کند که از نگاه او، همراهی گسترده مردم با شرایط دشوار آن دوره را نمی‌توان صرفاً با «جوگیری» توضیح داد؛ بلکه باید آن را در نسبت میان اعتماد عمومی، رفتار مسئولان و سیاست‌های اقتصادی نیز بررسی کرد.
او همچنین به تعهدات مطرح‌شده درباره محدود کردن مصرف‌های لوکس، تمرکز منابع بر نیازهای اساسی و مقابله با دلال‌سالاری اشاره می‌کند و پرسش اصلی را پیش می‌کشد:
در یک اقتصاد سیاسی رانتی، ایستادن بر چنین تعهداتی چه میزان پایمردی می‌طلبد؟
۲ مهرماه ۱۴۰۵

موسسه مطالعات دین و اقتصاد برگزار می‌نماید:

سومین دوره جایزه استاد عالی نسب
برای رساله‌های توسعه گرا

🔸 پایان‌نامه‌های مقطع دکتری که در سال ۱۴۰۳ و پس از آن دفاع شدند
🔸 با محوریت توسعه ایران (سطح نظری یا کاربردی)
🔸 تمامی رشته‌های علوم انسانی

جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر کلیک کنید

@dinoeqtesad

دکتر فرشاد مومنی در این روایت، از چیزی فراتر از خاطرات دوران دفاع مقدس سخن می‌گوید؛ از مناسباتی که در آن مسئولیت، با غنیمت‌جویی و قدرت‌طلبی تعریف نمی‌شد.
او از نامه‌ای می‌گوید که در آن مهندس میرحسین موسوی درباره نحوه تخصیص دلارهای نفتی و افزایش شفافیت، پیشنهادی متفاوت مطرح کرد؛ و از دکتر حسن عابدی جعفری، وزیر بازرگانی دوران دفاع مقدس، که بنا بر روایت همسرش، حتی در زندگی شخصی خود نیز خود را ملزم می‌دانست هم‌تراز با شرایط مردم زندگی کند.
مومنی همچنین از عالی‌نسب نقل می‌کند؛ کسی که هنگام پذیرش او برای همکاری، یک شرط اساسی می‌گذارد:
«وقتی پات رو می‌ذاری توی نخست‌وزیری، پات رو گذاشتی توی دریای خون.»
منظور از این تعبیر، مسئولیتی بود که باید در برابر خون کسانی احساس می‌شد که در خط مقدم جان خود را از دست داده بودند؛ نه فرصتی برای غارت، فامیل‌گرایی، فخرفروشی یا جمع‌کردن غنیمت.
در این روایت، مسئله اصلی فقط گذشته نیست؛ پرسشی است درباره اینکه چه مناسباتی می‌تواند اعتماد، فداکاری و احساس مسئولیت جمعی ایجاد کند و نسبت فعل و اخلاق مدیران امروز با آن الگوهای مدیریتی و اخلاقی چیست؟

۲مهرماه ۱۴۰۵

دکتر فرشاد مؤمنی در این سخنرانی نسبت به رویکردی انتقاد می‌کند که به جای پرداختن به ریشه‌های بی‌ثباتی اقتصاد، راه‌حل را در توصیه‌های فردی به خانوارها جست‌وجو می‌کند؛ اینکه مردم چگونه ارز یا طلا بخرند تا خود را از تبعات بحران اقتصادی مصون نگه دارند و کسب سود کنند.

اما مسئله اینجاست:
اگر ساختار اقتصاد کلان دچار بی‌ثباتی باشد، آیا توصیه به رفتارهای فردی و پناه بردن به دارایی‌های سوداگرانه می‌تواند راه‌حل مسئله باشد؟

از نگاه مؤمنی، میان وضعیت اقتصاد کلان و سرنوشت بنگاه‌ها و خانوارها نمی‌توان دیوار کشید.

او هشدار می‌دهد که تقلیل مسائل پیچیده اقتصاد و توسعه به توصیه‌هایی در سطح خرد، می‌تواند ما را از توجه به ریشه‌های بحران بازدارد؛ در حالی که مسئله اصلی، اصلاح سیاست‌ها و قواعدی است که بی‌ثباتی و سوداگری را بازتولید می‌کنند.

🎥دکتر فرشاد مومنی
۲۶ شهریورماه ۱۴۰۵

🎧 نسخه شنیداری

📌 موضوع جلسه:
جنگ و ظرفیت‌های ملی
تجربه ایران در به‌کارگیری منابع اجتماعی و اقتصادی در دوران دفاع مقدس

با نگاهی به تجربه شهید مهدی باکری و معرفی کتاب «بیا تماشا کن» روایت زندگی و زمانه مهدی باکری

📌سخنران:
دکتر فرشاد مومنی
آقای محمدصادق درویشی (نویسنده کتاب)

پنجشنبه ۲ مهرماه ۱۴۰۵ - موسسه مطالعات دین و اقتصاد

@dinoeqtesad

دهه ۶۰؛ اقتصاد دولتی یا واقعیتی متفاوت؟
آیا در دوران جنگ، بخش خصوصی از اقتصاد ایران حذف شده بود؟
دکتر الناز باقرپور با بررسی روند سرمایه‌گذاری در سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۷، به این ادعا می‌پردازد و بر این نکته تأکید می‌کند که جنگ و شرایط اضطراری، لزوماً به معنای حذف بخش خصوصی از اقتصاد نیست.
به روایت او، در آن دوره دولت در کنار تأمین کالاهای ضروری و حفظ امنیت اجتماعی، وظیفه مهم حفظ امنیت تولید و سرمایه‌گذاری را نیز بر عهده داشت؛ و بررسی آمار سرمایه‌گذاری، تصویری متفاوت از روایت «اقتصاد کاملاً دولتی» ارائه می‌دهد.
در این سخنرانی، به سهم سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و همچنین روند سرمایه‌گذاری دولتی و خصوصی در ماشین‌آلات و ساختمان طی سال‌های جنگ پرداخته می‌شود.

۲۶ شهریورماه ۱۴۰۵

دکتر الناز باقرپور با اشاره به تجربه مدیریت اقتصاد ایران در دوران دفاع مقدس، از فهم عمیق مدیران اقتصادی آن دوره سخن گفت؛ فهمی که اجازه نمی‌داد سیاست‌های پرهزینه و شتاب‌زده بر اقتصاد کشور تحمیل شود.
ایشان با اشاره به خاطرات و اسناد آن دوران بیان کرد که برخی پیشنهادها برای افزایش نرخ ارز به‌منظور رشد صادرات، از سوی مدیران اقتصادی وقت پذیرفته نشد؛ زیرا آنان به پیامدهای چنین تصمیماتی بر معیشت مردم و ثبات اقتصادی کشور آگاه بودند.
وی همچنین با استناد به پژوهش‌های اقتصاد جنگ یادآور شد که با وجود برتری چشمگیر عراق از نظر درآمدهای نفتی و ذخایر ارزی، ایران جنگ را بدون بدهی خارجی به پایان رساند؛ در حالی که عراق با بدهی‌های سنگین خارجی مواجه شد.
دکتر باقرپور با نقل سخنی از مرحوم دکتر حسین عظیمی تأکید کرد که تا سال ۱۳۶۴، اقتصاد ایران علی‌رغم شرایط جنگی، روند ساختارسازی و توسعه صنعتی خود را حفظ کرد و صنایع مهمی همچون آذرآب، فولاد و دیگر صنایع مادر در همین سال‌ها شکل گرفت.
این روایت، یادآور نقش مدیران و کارشناسانی است که در دشوارترین شرایط، با تدبیر و نگاه بلندمدت از اقتصاد کشور صیانت کردند.

۲۶ شهریورماه ۱۴۰۵

موسسه مطالعات دین و اقتصاد برگزار می‌نماید:

📌 موضوع جلسه:
جنگ و ظرفیت‌های ملی
تجربه ایران در به‌کارگیری منابع اجتماعی و اقتصادی در دوران دفاع مقدس

با نگاهی به تجربه شهید مهدی باکری و معرفی کتاب «بیا تماشا کن» روایت زندگی و زمانه مهدی باکری

📌سخنران:
دکتر فرشاد مومنی
آقای محمدصادق درویشی (نویسنده کتاب)

🗓️ زمان: پنجشنبه ۲ مهرماه ۱۴۰۵ - ساعت ۱۴ الی ۱۶

📍مکان: موسسه مطالعات دین و اقتصاد

🟦 جلسه به صورت حضوری و آنلاین از فضای اسکای روم برگزار خواهد شد ‏

🌐 لینک پخش زنده اسکای روم:

https://www.skyroom.online/ch/moassesse/institute-of-religion-and-economic

@dinoeqtesad

فرشاد مومنی:
🔸 کارنامه اقتصادی دوره جنگ، افتخارآمیز است
🔸 چرا تصور می‌شود سوق‌دادن مردم به سوداگری ارز و سکه، حمایت از آنهاست؟
🔸 بازی با نرخ ارز، تولید را به بازار ربا سوق می‌دهد

✅ به گزارش جماران، دکتر فرشاد مومنی، در نشستی با موضوع «اداره اقتصاد جنگی در هشت سال دفاع مقدس و چالش‌ها و چشم‌اندازهای امروز اداره اقتصاد ایران» در موسسه مطالعات دین و اقتصاد با بیان اینکه در مجموعه کارهایی که شده، با هفت ضابطه، عملکرد کلی نظام اقتصادی ـ اجتماعی ایران در دوران جنگ تحمیلی مورد مقایسه قرار گرفته و تمامی آنها حکایت از این دارد که این یک کارنامه بسیار افتخارآمیزی بوده است، به مقایسه‌های انجام‌شده درباره عملکرد اقتصادی ایران در دوره جنگ تحمیلی اشاره کرد و گفت: این دوره از جنبه‌های مختلف با سال‌های پایانی دوره پهلوی، دوره اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، وضعیت عراق، دوره پس از جنگ، جنبش مشروطه، نهضت ملی شدن نفت و همچنین بر اساس الگوی «دولت توسعه‌گرا» ماکس وبر مقایسه شده است که در همه این مقایسه‌ها، کارنامه دوره جنگ از افتخارات بزرگ مردم ایران به شمار می‌رود.

🌐 متن کامل خبر را اینجا بخوانید

@dinoeqtesad

فایل ارائه شده در جلسه «اداره اقتصاد جنگی در هشت سال دفاع مقدس و چالش‌ها و چشم‌اندازهای امروز اداره اقتصاد ایران»

@dinoeqtesad

🎧 نسخه شنیداری

📌 موضوع جلسه:
اداره اقتصاد جنگی در هشت سال دفاع مقدس و چالش‌ها و چشم‌اندازهای امروز اداره اقتصاد ایران

📌سخنران:
دکتر فرشاد مومنی
دکتر الناز باقرپور

پنجشنبه ۲۶ شهریورماه ۱۴۰۵ - موسسه مطالعات دین و اقتصاد

@dinoeqtesad

◇ وقتی برچسب‌زنی جای علم و نظر کارشناسی را می‌گیرد

دکتر فرشاد مومنی با انتقاد از گرفتار شدن فضای عمومی در دوگانه‌های «چپ و راست» و دعواهای حیدری ـ نعمتی، تأکید می‌کند که بسیاری از این برچسب‌ها نسبتی با علم و منافع ملی ندارند و باید به جای آن، مسئله «تسخیرشدگی ساختار قدرت» توسط رباخوارها، دلال‌ها و واردکنندگان بزرگ را مورد توجه قرار داد.

او با اشاره به مطالعاتی درباره آثار واردات کالاهای ساخته‌شده و قابل تولید در داخل، نسبت میان واردات، اشتغال و تولید ملی را مورد توجه قرار می‌دهد و همچنین به پژوهش‌های محمد نقی‌زاده درباره پیامدهای اشتغال‌زدای واردات و خام‌فروشی استناد می‌کند.

مومنی در پایان از حکومت و رسانه‌ها می‌خواهد به جای بی‌اعتنایی به کانون‌های اصلی تهدیدکننده نظام ملی، با افزایش سطح کارشناسی و پرهیز از برچسب‌زنی، زمینه گفت‌وگویی علمی درباره منافع ملی، استقلال ملی و عدالت اجتماعی را فراهم کنند.

🎥 دکتر فرشاد مومنی
۱۰ مهرماه۱۴۰۳

چرا سیاست‌های شکست‌خورده، بارها تکرار می‌شوند و همچنان بر تداوم آن‌ها پافشاری می‌شود؟
دکتر فرشاد مؤمنی در این بخش،از یکی از مسائل بنیادین اقتصاد سیاسی و ادبیات توسعه، یعنی «تعارض منافع»،سخن می‌گوید؛ مسئله‌ای که به باور متفکران بزرگ توسعه، ارتباط مستقیمی با توانمندی نهادهای یک کشور در هم‌راستا کردن منافع فردی و جمعی دارد.
وقتی ترتیبات نهادی به‌گونه‌ای شکل می‌گیرند که منافع گروهی کوچک را تأمین و به منافع اکثریت جامعه و فرصت‌های نظام ملی آسیب وارد می‌کنند،مسئله فساد به یکی از مهم‌ترین دلایل و جلوه‌های تعارض منافع تبدیل می‌شود.
اما آیا از «تعارض منافع» وضعیت بدتری هم وجود دارد؟
مؤمنی با اشاره به تجربه کشورهای پس از فروپاشی بلوک شرق،از مفهومی فراتر سخن می‌گوید: «تسخیر ساختار قدرت به دست مافیاها و الیگارش‌ها».
در چنین شرایطی، دیگر نمی‌توان صرفاً با مفاهیم متعارفِ ناکارآمدی «دولت» و «بازار» وضعیت موجود را توضیح داد؛ چراکه در پشت صحنه، کانون‌های قدرت و ثروتی قرار دارند که می‌توانند بر فرایندهای تصمیم‌گیری و تخصیص منابع اثر بگذارند و حتی ساختارهای ظاهراً دولتی یا خصوصی را در خدمت منافع خود قرار دهند.
۱۹ شهریورماه ۱۴۰۵

دکتر فرشاد مؤمنی در این بخش از سخنان خود از سازوکاری سخن می‌گوید که در آن، «مالی‌سازی افراطی» و سیطره زرسالاران و رباخواران، تولید را به حاشیه می‌راند.
او با اشاره به تفاوت برخورد با کارگرانِ دارای دستمزدهای معوق و مؤسسات مالی غیرمجاز، پرسشی اساسی مطرح می‌کند:
چرا برای جبران زیان‌های فعالیت‌های غیرمجاز، منابع عمومی کشور وجود دارد، اما برای پرداخت حقوق کارگرانی که ماه‌ها کار کرده‌اند، منابعی نیست؟
از نگاه او، این دوگانگی تصادفی نیست؛ بلکه نتیجه‌ی سپردن مقدرات اقتصادی کشور به مناسبات مالیِ غیرپاسخگو و سوداگرانه است؛ مناسباتی که در آن، تولیدکننده و نیروی کار هزینه می‌دهند و صاحبان سرمایه‌های مالی، از منابع عمومی منتفع می‌شوند.

📽دکتر فرشاد مومنی
۱۲ شهریورماه ۱۴۰۵

موسسه مطالعات دین و اقتصاد برگزار می‌نماید:

📌 موضوع جلسه:
اداره اقتصاد جنگی در هشت سال دفاع مقدس و چالش‌ها و چشم‌اندازهای امروز اداره اقتصاد ایران

📌سخنران:
دکتر فرشاد مومنی
دکتر الناز باقرپور

🗓 زمان: پنجشنبه ۲۶ شهریورماه ۱۴۰۵ - ساعت ۱۴ الی ۱۶

📍مکان: موسسه مطالعات دین و اقتصاد

🟦 جلسه به صورت حضوری و آنلاین از فضای اسکای روم برگزار خواهد شد ‏

🌐 لینک پخش زنده اسکای روم:

https://www.skyroom.online/ch/moassesse/institute-of-religion-and-economic

@dinoeqtesad

📚 فهرست کتاب همپایی اقتصادی و جهش فناورانه

🔸 فصل اول - پیشگفتار
🔸 فصل دوم - ریشه‌های تاریخی و شرایط اولیه برای همپایی اقتصادی
🔸 فصل سوم - مدل کره‌ای از توسعه همپایی (یک نگرش قابلیت‌محور)
🔸 فصل چهارم - حقوق مالکیت فکری و همپایی فناورانه در کره
🔸 فصل پنجم - همپایی و جهش در شش بخش صنعتی (دهه‌های 1980 و 1990)
🔸 فصل ششم - فناوری دیجیتال به عنوان یک پنجره فرصت جهش (صنعت نمایشگرها)
🔸 فصل هفتم - همپایی فناورانه در بخش کالاهای سرمایه‌ای
🔸 فصل هشتم - سامسونگ در کره به وجود آمد و در خارج از کشور تکرار
🔸 فصل نهم - انتقال کارخانه‌ها به آن سوی مرزها و تاثیر آن روی مشاغل بومی
🔸 فصل دهم - همپایی و خلق مسیر توسط بنگاه‌های کوچک و متوسط

🌐 لینک سفارش کتاب

@nahadgara

📚 همپایی اقتصادی و جهش فناورانه
مسیر توسعه و ثبات اقتصادی در کره جنوبی

نویسنده: پروفسور کئون لی/ مترجمان: دکتر مصطفی صفدری رنجبر، حسین رحمن نیا، محمد نثاری

✅ پروفسور کئون لی، استاد اقتصاد دانشگاه ملی سئول و یکی از نظریه‌پردازان پیشرو در حوزه همپایی اقتصادی و فناورانه است که دارای مطالعات و تألیفات متعددی در این عرصه می‌باشد. او در سال‌های 2013 و 2019 به ترتیب کتاب‌های اثرگذاری با عناوین «تحلیل شومپیتری از همپایی اقتصادی» و «هنر همپایی اقتصادی» را به نگارش درآورده است که بسیار مورد توجه پژوهشگران و سیاست‌گذاران عرصه فناوری، صنعت و اقتصاد در سرتاسر جهان قرار گرفته‌اند. کتاب حاضر نیز یکی از آثار این صاحب‌نظر و پژوهشگر برجسته است که در سال 2016 تدوین شده است و در قالب آن به گردآوری مجموعه‌ای از مقالات در زمینه «همپایی اقتصادی و جهش فناورانه در کره جنوبی»پرداخته است. این کتاب در سه بخش تدوین شده است: اول، همپایی و جهش در سطح اقتصادی؛ دوم، همپایی و جهش در سطح بخش و سوم، همپایی و جهانی شدن از طریق کسب و کارهای بزرگ و شرکت‌های کوچک و متوسط.


🌐 لینک سفارش کتاب

@nahadgara