🦠 طاعون در سیبری؛ ماجرا چیست و در بدن چه اتفاقی می‌افتد؟

🔎 داستان خبر
روز ۲ اکتبر ۲۰۲۶، یک کارمند ۲۸سالهٔ مؤسسهٔ تحقیقات طاعون در ایرکوتسک روسیه پس از ابتلا به پنومونی با علت نامشخص فوت کرد. حدود ۲۰۰ نفر از افراد در تماس، احتیاطاً قرنطینه شدند. احتمال «طاعون ریوی» مطرح شد، اما ابتلای او و روایت نشت آزمایشگاهی هنوز تأیید نشده‌اند.

تا گزارش ۶ اکتبر، روسیه به سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده مورد طاعونی در شهر ثبت نشده و آزمایش افراد در تماس منفی بوده است. علت دقیق مرگ همچنان در اطلاعات عمومی روشن نیست؛ WHO خطر برای عموم مردم را پایین ارزیابی کرده است.

🧬 عامل بیماری و نوع سویه
عامل طاعون، باکتری Yersinia pestis است. «طاعون ریوی» نامِ شکل بالینی بیماری است، نه نام یک سویه. در این پرونده حتی تشخیص طاعون قطعی نشده؛ بنابراین سویه یا زیرگونهٔ مشخصی هم اعلام نشده است.

🫁 فیزیوپاتولوژی؛ از ورود باکتری تا نارسایی تنفسی
طاعون ریوی می‌تواند با استنشاق ذرات تنفسی آلوده شروع شود؛ یا با انتشار باکتری از خون به ریه، در جریان شکل دیگری از طاعون ایجاد شود.

باکتری با سیستم ترشحی نوع ۳ و پروتئین‌های Yop، عملکرد سلول‌های دفاعی را مختل می‌کند. پروتئاز Pla نیز در ایجاد عفونت شدید ریوی نقش دارد. این عوامل فرصت تکثیر سریع باکتری را فراهم می‌کنند.

در مدل‌های حیوانی، سیر بیماری دو مرحله دارد: ابتدا تکثیر باکتری با پاسخ التهابی محدود؛ سپس التهاب شدید، آسیب آلوئولی، ادم و خون‌ریزی ریوی. انتشار عفونت می‌تواند به سپسیس و نارسایی اندام‌ها منجر شود. زمان‌بندی دقیق این مدل‌ها را نباید مستقیماً به انسان تعمیم داد.

🌡 علائم و انتقال
تب، ضعف، سرفه، تنگی نفس و گاهی خلط خونی از تظاهرات مهم‌اند. شکل ریوی می‌تواند از طریق ذرات تنفسی در تماس نزدیک منتقل شود و سریع پیشرفت کند.

💊 درمان
در شک بالینی قوی، درمان باید فوری آغاز شود و منتظر جواب نهایی آزمایش نماند. طبق CDC، جنتامایسین و فلوروکینولون‌ها مانند سیپروفلوکساسین یا لووفلوکساسین از گزینه‌های خط اول هستند؛ استرپتومایسین نیز گزینهٔ شناخته‌شده‌ای است. دورهٔ درمان معمولاً ۱۰ تا ۱۴ روز است و انتخاب دارو و مسیر تجویز به شدت بیماری و شرایط بیمار بستگی دارد. موارد شدید به حمایت تنفسی و درمان سپسیس نیاز دارند.

برای بیمار مشکوک به طاعون ریوی، احتیاطات استاندارد و قطره‌ای لازم است؛ معمولاً تا حداقل ۴۸ ساعت پس از شروع درمان مؤثر و بهبود بالینی. تماس‌های نزدیکِ واجد معیار نیز به ارزیابی و پیشگیری آنتی‌بیوتیکی ۷روزه نیاز دارند.

📌 پیام اصلی: طاعون ریوی یک اورژانس عفونیِ قابل درمان است؛ اما خبر سیبری فعلاً یک مرگ با علت نامشخص است، نه شیوع تأییدشدهٔ طاعون.

#طاعون #عفونی #فیزیوپاتولوژی #پزشکی
@lymphopod