Careless Whispers

تمام صداقت در لحظه‌هایی بود که هیچ عکس و فیلمی ازشون نداریم، حرف‌هایی که نزدیم و شدن یک آه برآمده از دل و شاید نگاهی عمیق و طولانی به آبی دریا.

این غزل بیدل دهلوی یه بیتی داره که هر بار با فکر کردن بهش از نو شگفت‌زده می‌شم.
«نغمه‌ها دارد مقامات ظهور
او غنا ورزید و من سائل شدم»
جدا از معنا و مفهوم، چقدررر این بیت از نظر ادبی زیباست. «مقام» در مصراع اول به معنای درجه و جایگاهه، اما با «نغمه» ایهام تناسب می‌سازه؛ از اون نظر که معنای دیگرِ مقام، واحد پرده‌بندی صوتی برای موسیقی محلی و نواحیِ ایرانیه.
نکته‌ی حیرت‌انگیز بعدی در مصرع دومه. واژه‌ی «غنا» در معنای بی‌نیازی و در تضاد با «سائل» استفاده شده، اما از طرفی با «نغمه» و «مقام»، مراعات نظیر و ایهام تناسب ایجاد می‌کنه. غنا در توصیفِ اون وقتی هست که موسیقی، شخص رو از خود بی‌خود و حالش رو دگرگون می‌کنه.
یه نفر چه میزان عجیبی از نبوغ و دانش در روابط و کاربرد واژگان می‌تونه داشته باشه!

گوش کنید.

احسان حائری در ترانه‌ی «هندسه» می‌گه: «ایمان من در حلقه‌ی هندسه‌ی اندام توست!»
الله اکبر ادبیات فارسی! چطور ممکنه یک ترانه‌ی عامیانه‌ی معاصر این‌همه ظریف و زیبا باشه هم‌چنان که غزلی متعلق به دوران کهن هم زیبا و بی‌نظیره؟ چه معجزه‌ای جز ادبیات می‌تونه دوره‌های زمانی و قرن‌های متمادی رو با این لطافت و دل‌فریبی به هم پیوند بده؟

این پیشی عاشقم شد و یک خیابون کامل! کنارم راه اومد.💘

می‌خواستم برنگردم. یه جفت پا داشتم و هزار تا فکر. آخ. خیلی بیش‌تر. بی‌نهایت؛ بی‌نهایت فکر شناور تو سرم و قفسه‌ی سینه‌م. دلم می‌خواست تا اون طرفِ ابدیت قدم بزنم. ولی برگشتم. کلی راه رفتم و قهوه و شیرینی خریدم و برگشتم خونه.

«تو به آفتاب مانی ز کمال حسن طلعت
که نظر نمی‌تواند که ببیندت کماهی»

سعدی داره می‌گه تو از شدت زیبایی شبیه آفتاب می‌مونی؛ و چشم نمی‌تونه تو رو ببینه، «کماهی»؛ یعنی مانند آن‌چه او هست. یعنی همون‌ طور که آدمی‌زاد نمی‌تونه آفتاب رو ببینه چون زیبایی‌ش چشم رو می‌زنه، تو رو هم نمی‌شه مستقیم نگاه کرد.
اگر فکر می‌کنید زیبایی این بیت در همین چند خط خلاصه شده، صبر کنید! سعدی توی مصراع دوم از لفظ عربی «کماهی» استفاده کرده. کَ ما هِیَ. «مانند آن‌چه اوست». ولی اگر سعی کنیم این واژه رو با تلفظ فارسی بخونیم، انگار می‌شه گفت «که ماهی». «که نظر نمی‌تواند که ببیندت که ماهی»؛ چشم نمی‌تونه تو رو ببینه چون که ماه هستی! و حالا این واژه‌ی ماه، با «آفتاب» در مصرع اول تناسب داره.
:))))))
آخ سعدی! یعنی تو به همه‌ی اینا فکر کرده بودی؟

کسی از تو چون گریزد که تواَش گریزگاهی؟

جناب فرهاد عزیز، آزاده‌مَرد، مرد تنها، گنجشکک اشی‌‌مشی! چقدر و چقدر دوستت دارم. بیست و چهارمین سالیه که از این جهان کوچ کردی. سفرت به خیر بنفشه‌ی وطن! کاش در جهانی باشی که هیچ جمعه‌‌ی غمگینی نداره.🤍🤍🤍

«از جوان‌مردی سراسر باده‌ی گل‌رنگ کرد
عشق، هر خونی که در جام زلیخا کرده بود
رشته‌ی جان با دل آزاده‌ی من می‌کند
آن‌چه سوزن با گریبان مسیحا کرده بود»

وای. عجب تلمیح‌هایی. دست می‌ذاره رو نقطه ضعف من.

«لنگر تمکین کوه غم به فریادم رسید
ورنه بی‌تابی مرا در عشق، رسوا کرده بود»

آخ. منم همین‌طور آقای صائب‌. «ور نه بی‌تابی مرا در عشق، رسوا کرده بود»؛ البته اگه هنوز رسوا به حساب نیومده باشیم.
شاید توصیف بهتر برای جناب سعدی باشه:
«در کوی تو معروفم و از روی تو محروم
گرگِ دهن‌آلوده‌ی یوسف‌ندریده»

«جان چه می‌دانست از دنیا چه‌ها خواهد کشید؟
خاک‌بازی‌های طفلان را تماشا کرده بود»

چقدر روان و لطیف و قشنگ و زلال حرف می‌زنه این آقای صائب تبریزی.

واقعاً تو که خود منی چرا، غریبه‌ای برای من، منو صدا نمی‌کنی؟

احوال ما به‌قول حافظ «صعب‌روزی، بوالعجب‌کاری، پریشان‌عالمی».

ما دیگه اون آدمای سابق نشدیم. حداقل من، بعد از دی پارسال و اون جنگ لعنتی، دیگه نتونستم برگردم به آدمی که بودم. تموم شدم. نابود شدم. دیگه حتی بلد نیستم خوش‌حال باشم. به قول ستی، انقدر یاد گرفتیم فقط زنده بمونیم که دیگه هیچ کاری به جز زنده موندن بلد نیستیم. یک چرخه‌ی طاقت‌فرسا از بقا و رنج.
یک مقدار احساس می‌کنم که از زندگی خسته هستم. یک مقدار یعنی خیلی خیلی.

کتابای جدیدم رسیدننننن!🌞🌞🌞

گاهی یادم می‌ره که آلبر کامو چقدر نابغه‌ست.

@JustBookthief 🧚‍♂🍦🥂