UpToDate 2025
▫️برای پیشگیری اولیه که در افراد بدون سابقه مشخص و تاییدشده از CVD به‌کار می‌رود لازم است ابتدا ریسک ۱۰ ساله فرد را محاسبه کنیم.
▫️برای این منظور می‌توان از ماشین‌حساب PREVENT 2023 استفاده کرد که در افراد ۳۰ تا ۷۹ ساله بدون CVD تاییدشده به کار می‌رود.
▫️تمام بیماران در قدم اول باید اصلاح لایف‌استایل (ورزش هوازی + رژیم غذایی سالم) داشته‌باشند.
▫️اگر بیمار از رژیم‌های غذایی خاصی مانند کتوژنیک یا پالئولیتیک استفاده می‌کند باید ابتدا رژیم را قطع کند و سپس LDL مجدد اندازه‌گیری و ارزیابی شود.
▫️توصیه می‌شود که تصمیم‌گیری در مورد آغاز مداخلات درمانی تنها پس از ثبت دو نوبت LDL انجام شود.
▪️مقدار LDLهای ۱۹۰ و بالاتر:
▫️در تمام این افراد باید ورکاپ از نظر فامیلیال هایپرکلسترولمی انجام شود.
▫️در این افراد چه تشخیص FH مسجل شود یا نشود، درمان با استاتین دوز بالا باید آغاز شود.
▫️برای درمان این گروه حتی نیاز به محاسبه ASCVD Risk پیش از آغاز درمان نیست.
▪️مقدار LDLهای زیر ۱۹۰:
▫️در افراد غیر دیابتی این گروه باید ASCVD Risk محاسبه کرد.
▫️افراد با ریسک ۷.۵٪ و بالاتر که LDL بالای ۱۰۰ دارند باید درمان بگیرند.
▫️شروع درمان معمولاً با استاتین دوز متوسط است. البته در افراد با ریسک ۲۰٪ و بالاتر می‌توان از همان ابتدا دوز بالا شروع کرد.
▫️اگر درصد ریسک فرد بین ۵ تا ۷.۴ بود درمان در صورت وجود هر کدام موارد زیر باید شروع شود:
- در LDLهای بالای ۱۶۰
- در CAC Score بالای ۱۰۰
- وجود یک یا چند ریسک‌فاکتور از موارد زیر:
▫️سابقه خانوادگی ASCVD زودرس (مردان<۵۵ و زنان<۶۵ سالگی)▫️اگر درصد ریسک فرد زیر ۵ بود:
▫️کلسترول Non-HDL بین ۱۹۰ تا ۲۱۹ (ترجیحاً بعد از ۳ نوبت اندازه‌گیری)
▫️تری‌گلیسیرید ۱۷۵ و بالاتر در حالت غیر ناشتا (بعد از ۳ نوبت اندازه‌گیری)
▫️سندروم متابولیک
▫️افراد مبتلا به CKD (با GFR بین ۱۵ تا ۵۹ و با یا بدون آلبومینوری که تحت پیوند کلیه یا درمان دیالیز نباشد)
▫️بیماری‌های التهابی مزمن (نظیر سوریازیس، RA، لوپوس یا HIV)
▫️سابقه منوپاز زیر ۴۰ سالگی
▫️سابقه پره‌اکلامپسی
▫️مقدار ABI<۰.۹
برای اغلب این بیماران نیازی به شروع درمان نیست.
▪️افراد بالای ۷۵ سال: در این افراد نیز درمان طبق کرایتریاهای بالا ضرورت دارد.
▪️بیماران دیابتی:
▫️اگر LDL بالای ۱۹۰ بود: مشابه افراد غیر دیابتی با این LDL
▫️اگر LDL زیر ۱۹۰ بود:
- در افراد ۴۰ ساله و بالاتر استاتین با دوز متوسط باید آغاز شود.
- در سنین ۲۰ تا ۳۹ هم در صورت وجود ریسک‌فاکتور می‌توان درمان شروع کرد.
▪️پیگیری و اقدامات بعدی
▫️سطح LDL باید ۴ الی ۶ هفته بعد از شروع استاتین اندازه‌گیری شود.
▫️بعضی از پزشکان هم‌چنین CPK و LFT نیز چک می‌کنند.
▫️اگر هر زمان تغییر قابل توجهی در وضعیت سلامت فرد ایجاد شود تکرار اندازه‌گیری LDL و ارزیابی ASCVD Risk ضروری است.
▫️در برخی بیماران با بیماری شدید، سطح LDL می‌تواند به مقادیر بسیار پایینی افت کند که در این حالت، عموماً درمان با استاتین باید ادامه یابد.
▫️در افراد با ریسک بالای ۲۰٪ یا LDL اولیه بالای ۱۹۰ اگر بعد از ۶-۴ هفته LDL زیر ۱۰۰ رسیده بود درمان با استاتین دوز بالا باید ادامه یابد.
▫️در غیر این صورت مجدداً ۶-۴ هفته بعد آزمایش تکرار شود و اگر باز هم به هدف نرسیده بود داروی دوم اضافه شود.
▫️در سایر افراد اگر بعد از ۶-۴ هفته LDL زیر ۱۰۰ رسیده بود درمان با استاتین دوز متوسط باید ادامه یابد.
▫️اگر علی‌رغم پایبندی بیمار به هدف نرسیده بود می‌توان دوز استاتین را افزایش داد سپس ۶-۴ هفته بعد مجدد LDL را چک کرد.
▫️اگر به هدف درمانی رسیده بود استاتین با همان دوز ادامه یابد و اگر نه داروی دوم اضافه شود.
▪️درمان‌های غیر استاتینی:
▫️اگر بیمار قادر به تحمل یا مایل به استفاده از استاتین نبود می‌توان از ازتیمایب یا بمپدوییک‌اسید استفاده کرد.
▫️برای بیماران با ریسک ۷.۵٪ و بالاتر که به هدف درمانی نرسیده‌اند ابتدا ازتیمایب ۱۰ روزانه اضافه می‌کنیم.
▫️اگر مجدد بعد از ۶-۴ هفته سطح LDL بالای ۱۰۰ بود می‌توان داروی سوم هم اضافه کرد.
🔹داروهای موجود:
▪️ازتیمایب:
▫️دوز: ۱۰ میلی‌گرم در روز
▫️در هر زمان از روز قابل مصرف است.
▫️هیچگونه تاثیری بر علائم عضلانی و ایجاد دیابت ندارد.
▪️بمپدوییک‌اسید:
▫️دوز: ۱۸۰ میلی‌گرم در روز
▫️در هر زمان از روز قابل مصرف است.
▫️لزوم غربالگری هایپراوریسمی قبل آغاز و بررسی فانکشن کلیه بعد آغاز
▪️کلستیرامین:
▫️دوز: ۴ تا ۲۴ گرم در روز
▫️ظرف ۳۰ دقیقه پس از صرف غذا میل شود.
▫️برای مدت طولانی در دهان نباید نگه داشته‌شود.
▫️سایر داروهای خوراکی حداقل ۱ ساعت قبل یا ۴ تا ۶ ساعت بعد از آن قابل مصرف هستند.
▪️اولوکومب:
▫️دوز: ۱۴۰ میلی‌گرم هر ۲ هفته یا ۴۲۰ میلی‌گرم هر ماه
▫️تزریق به صورت زیرجلدی