UpToDate 2026
▪️خط اول:
▫️ دریافت فیبر کافی (۲۰ تا ۳۵ گرم در روز از طریق غذاها، و در صورت نیاز همراه با مصرف مکمل).
شروع با افزایش ۵ گرم در روز برای هفته اول و سپس افزایش ۵-۳ گرم در روز هر هفته تا حد تحمل یا حداکثر ۳۵ گرم در روز.
Powder Psyllium
۱-۳ بار در روز هربار یک‌ساشه همراه با آب یا مایعات داغ
(یک قاشق چای‌خوری ۳ بار در روز)
Powder Bran Dineh
۲-۳ قاشق غذاخوری نیم‌ساعت قبل از هر وعده غذایی به همراه ۲ لیوان مایعات
➖ یکی از ارزانترین گزینه‌ها افزودن سبوس خام فله‌ای (۶-۲ قاشق غذاخوری با هر وعده غذایی و به همراه حداقل یک‌لیوان آب) است.
اگر علائم بیمار بسیار طولانی‌مدت است و دفعات اجابت مزاج بیمار کمتر از ۳ بار در هفته است از تجویز فیبر غذایی اضافی اجتناب شود.
▫️ مصرف روزانه حداقل ۱.۵ لیتر آب
▫️ فعالیت فیزیکی منظم (در حالت ایده‌آل ۱۴۰ دقیقه ورزش هوازی در هفته)
▫️ تلاش برای اجابت مزاج حداقل ۲ بار در روز و پس از بیدار شدن یا در عرض ۲ ساعت پس از صرف وعده‌های غذایی (بیش از ۵ دقیقه زور نزند)
▫️ اصلاح وضعیت بدنی هنگام دفع (اسکوات)
▪️ خط دوم:
▫️ ارجح: پودر PEG
در بیماران قلبی و کلیوی مراقب اورلود باشید.
Powder PEG
۸.۵ تا ۳۴ گرم یک‌بار در روز به همراه ۲-۱ لیوان آب
▫️ لاکتولوز
Syrup Lactulose
۱۵-۳۰ میلی‌لیتر یک‌بار در روز یا یک روز درمیان
(قابل افزایش تا ۲ بار در روز)
▫️ منیزیم هیدروکساید
در بیماران نارسایی کلیوی استفاده نشود.
Susp Magnesium Hydroxide 400 mg/5 mL
۱۵-۶۰ میلی‌لیتر روزی یک‌بار
▪️ خط سوم:
▫️بیزاکودیل
Tab Bisacodyl Enteric-coated
۵-۱۵ میلی‌گرم یک‌بار در روز در صورت نیاز
▫️ سنا
Tab Senna
۲-۴ قرص (۸.۶ میلی‌گرم سنوساید در هر قرص) یا ۲-۱ قرص (۱۵ میلی‌گرم سنوساید در هر قرص) یک‌جا یا در ۲ نوبت در روز در صورت نیاز
➖ بعد از بهبودی توصیه می‌شود سنا یا بیزاکودیل تدریجاً تیپر شوند ولی الزامی به قطع آن در صورت اثربخشی نیست و شواهدی به نفع اختلال کولون در مصرف مزمن وجود ندارد.
▪️ خط چهارم:
اگر تا این مرحله بهبودی نداشته ابتدا باید مجدداً از نظر علائم خطر، احتمال اختلال در دفع و کفایت دوز درمان‌های قبلی بررسی شود.
اگر موارد بالا مشکلی نداشت یا اگر علامت خطر داشت ولی کولونوسکوپی نرمال بود می‌توان لیناکلوتاید شروع کرد.
Tab Linaclotide 145 mcg
روزی یک‌بار با معده خالی و حداقل ۳۰ دقیقه قبل غذا
▪️ فکال ایمپکشن:
ابتدا تلاش برای تخلیه دستی و خرد کردن توده بزرگ مدفوع
در صورت ناموفق‌بودن یا موفقیت نسبی لازم است انما با گاستروگرافین تحت فلوروسکوپی انجام شود.
بعد از دیس‌ایمپکشن اولیه باید روزانه انما با آب گرم برای ۳ روز انجام شود یا از پودر PEG تا تخلیه کامل روده استفاده کند.
برای پیشگیری از عود باید بیمار حداقل یک روز درمیان با کمک PEG یا لاکتولوز دفع داشته‌باشد.
اگر بیمار برای ۲ روز دفع نداشت باید از شیاف بیزاکودیل یا گلیسرین استفاده کند:
Supp Bisacodyl 10 mg
یک‌بار در روز در صورت نیاز
شیاف باید برای ۱۵ دقیقه باید در مقعد بماند و بلافاصله به دستشویی نرود.
Supp Glycerin
۱ شیاف ۲ گرمی یک‌بار در روز
شیاف باید برای ۱۵ دقیقه باید در مقعد بماند و بلافاصله به دستشویی نرود.
در بیماران دمانس یا Bedridden برای پیشگیری از عود از رژیم کم‌فیبر برای کاهش تجمع مدفوع و انما ۲-۱ بار در هفته استفاده شود.
➖➖➖➖➖
☑️ ارجاع جهت کولونوسکوپی:
سن ≥ ۴۵ با یبوست جدید
مشاهده خون در مدفوع یا تست مثبت FIT/FOBT
کاهش وزن بدون دلیل مشخص (بیشتر از ۴.۵ کیلوگرم).
شروع جدید یبوست بدون علت
علائم انسدادی روده: احساس درد شدید و گرفتگی در شکم، تورم و نفخ بسیار شدید شکم همراه با ناتوانی در دفع گاز.
احساس درد شدید در ناحیه مقعد هنگام دفع یا احساس نیاز مداوم و کاذب به دفع.
تشخیص کم‌خونی فقر آهن.
داشتن سابقه خانوادگی کنسر کولون یا IBD
☑️ علائم به نفع اختلال Defecatory:
زور زدن بیش از حد
طولانی شدن زمان دفع
احساس تخلیه ناکامل
استفاده از انگشت برای تخلیه
فشار بالای اسفنکتر در حالت استراحت
اختلال در هل‌دادن انگشت به خارج