✅ ارزیابی و تشخیص ریزش مو

UpToDate 2025

▫️اسکالپ انسان حدود ۱۰۰ هزار تا ۱۵۰ هزار فولیکول مو دارد.
▪️فاز آناژن:
▫️در هر زمانی، حدود ۹۰ درصد فولیکول‌های مو در این فاز هستند.
▫️سرعت رشد موهای ترمینال اسکالپ ۰.۳ میلی‌متر در روز و مدت فاز آناژن آن ۲ الی ۶ سال است.
▫️سرعت رشد ابروها ۰.۱ میلی‌متر در روز و مدت فاز آناژن آن ۲ تا ۳ ماه است.
▪️فاز کاتاژن:
▫️مدت فاز کاتاژن در اسکالپ حدود ۳ هفته است و کمتر از یک‌درصد موها در این فاز قرار دارند.
▪️فاز تلوژن:
▫️مدت آن ۲ تا ۳ ماه است و تا ۱۰ درصد موهای اسکالپ می‌توانند در فاز تلوژن باشند.
▫️ریزش ۵۰ تا ۱۵۰ موی تلوژن در روز طبیعی است.

▪️طبقه‌بندی ریزش مو
▫️آلوپسی سیکاتریسیل:
ریزش غیر قابل بازگشت و دائمی مو
▫️آلوپسی غیر اسکارگذار:
عدم آسیب دائمی فولیکول مو
▫️اختلالات ساختار مو

برای آشنایی کلی با بیماری‌های هر دسته پادکست رو گوش بدین یا جداول مبحث رو نگاه بندازین

اپروچ به بیمار

▪️شرح حال:
▫️مدت زمان و سرعت ریزش موها
▫️محل و پترن ریزش مو
حتماً در مورد وجود ریزش مو در سایر نواحی بدن هم بپرسید.
▫️میزان و شدت ریزش مو
● در ابتدا به بیمار یاد بدیم که ریزش ۵۰ تا ۱۵۰ مو در روز طبیعی‌ست.
● بعضی افرادی که دیر به دیر از شامپو استفاده میکنند در روزهای استفاده از شامپو ریزش مو بیشتری را تجربه می‌کنند که طبیعی است.
● معمولاً تا وقتی ۳۰ درصد دنسیته مو کاهش نیافته باشد ریزش مو به آسانی توسط دیگران قابل تشخیص نخواهد بود
▫️وجود علائم همراه از جمله درد، تندرنس، خارش و احساس سوزش
▫️افتراق بین ریزش مو از شکستگی موها با دیدن یا ندیدن بالب سفید انتهای پروگزیمال مو
▫️اقدامات آرایشی موها و نوع بستن مو و ...

▪️شرح حال بیماری‌های مدیکال به خصوص:
▫️بیماری یا جراحی ماژور
▫️استرس روانی ماژور
▫️کاهش وزن قابل توجه
▫️فقر آهن مزمن
▫️خونریزی حاد یا مزمن
▫️اختلالات تیروئید
▫️زایمان
▫️رژیم‌غذایی نامناسب (کالریک یا محدودیت پروتئین)

▪️داروها:
▫️آنتی‌کواگولانت‌ها به خصوص هپارین
▫️داروهای ضد تشنج
▫️کاپتوپریل
▫️داروهای کاهنده کلسترول
▫️ایزوترتینوئین و آسیترتین
▫️کتوکونازول
▫️لیتیوم
▫️پروپرانولول
▫️داروهای هورمونی
▫️کلشی‌سین

و به علاوه داروهای زیر طبق بولونیا:
▫️لوودوپا
▫️آلوپورینول
▫️NSAID
▫️داروهای سرکوب ایمنی (متوتروکسات و آزاتیوپورین)
▫️متی‌مازول و PTU
▫️قطع OCPها

▪️شرح حال خانوادگی:
▫️از نظر هر میزان ریزش یا کم‌پشت‌شدن موها

▪️معاینه فیزیکی:
▫️بهتر است پزشک ایستاده و بیمار نشسته باشد.
▫️جهت مشاهده بهتر موها از قرار دادن کاغذ سفید یا سیاه پشت موها می‌توان استفاده کرد.
▫️بررسی وجود یا نبود فولیکولار اوستیا یا سوراخ خروج مو از اسکالپ که نبود آن به نفع آلوپسی اسکارگذار است.
▫️بررسی دنسیته مو با جدا کردن دسته‌های مو و بررسی میزان فضای بین آن‌ها
▫️مقایسه دنسیته موهای فرونتال با اکسی‌پیتال
▫️افتراق بین موهای ترمینال و ولوس
▫️بررسی فرجیلیتی مو با گرفتن یک دسته مو در دو نقطه و کشیدن آن در جهت مخالف هم
▫️انجام Hair pull test:
● در تمام بیماران با شکایت ریزش مو باید انجام شود.
● بین ۵۰ الی ۶۰ تار مو را از نزدیک سطح پوست گرفته و محکم به سمت دیستال می‌کشیم.
● جدا شدن آسان بیش از ۶ تار مو بیانگر ریزش موی فعال است.
● بهتر است بیمار حداقل یک‌روز پیش از این تست موها را نشسته‌باشد.

▪️جایگاه بیوپسی:
▫️در تمام موارد آلوپسی سیکاتریسیل باید برای تایید تشخیص انجام شود

▪️جایگاه آزمایشات:
▫️آزمایشات اولیه برای تمام بیماران:
TSH, Serum Iron, Ferritin
موارد زیر را هم طبق اپن‌اویدنس علاوه بر موارد بالا میتوان در قدم اول بررسی کرد:
CBC, 25OH- VitD

▫️ نکته: علی‌رغم مطالعات ناهمگون، هدف درمانی فریتین برای اصلاح ریزش مو معمولاً بالای ۷۰ نانوگرم در میلی‌لیتر در نظر گرفته می‌شود.

▫️برای تلوژن افلوویوم علاوه بر موارد بالا پنل کامل متابولیک هم توصیه‌شده است:
Na, K, HCO3, Cl, Ca, BS, BUN, Cr, Bilirubin, AST, ALT, ALP, Albumin, Total Pr

▫️برای ریزش موی آندروژنتیک زنانه این موارد نیز باید در قدم اول درخواست بشوند:
Free testosteron, Total testosteron, DHEA-S

▪️اندیکاسیون‌های ارجاع:
▫️آلوپسی سیکاتریسیل، آلوپسی آره‌آتای گسترده، تلوژن افلوویوم مزمن، تشخیص نامعلوم

در انتها از تصاویر مبحث غافل نشین
هم‌چنین بولونیا و هبیف هم الگوریتم برای ریزش مو دارن که خوبه مطالعه‌کردنشون