چهارطبقه

🔺عبرتِ مشهد، نجاتِ شیراز

تجربه‌ی تلخ حدود سه دهه تخریب و بازسازی بافت پیرامون حرم مطهر رضوی، گرچه تبعات غیرقابل‌جبرانی را بر شهر و شهروندان مشهد تحمیل کرده، اما درس‌هایی عبرت‌آموز برای سایر شهرها پدید آورده تا با مشاهده‌ی عینی نتیجه‌ی مداخله‌های غیرزمینه‌گرایانه و سوداگرانه، از تکرار چنین تجربه‌ای جلوگیری کنند.
در همین راستا، حدود ۱۸۰ استاد دانشگاه و حوزه، متخصص و مدیر در نامه‌ای به رئیس‌جمهور، خواسته‌اند از تکرار تجربه‌ی مشهد در مرکز شهر شیراز جلوگیری شود و فرصت گفت‌وگو و چاره‌اندیشی فراهم گردد.

در این نامه‌ی مهم آمده است:

«باسمه تعالی
قال رسول الله(ص): لایُلْسَعُ الْعَاقِلُ مِنْ جُحْرٍ مَرَّتَیْن‏

جناب حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر رئیسی
ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران

سلام علیکم؛
حضرتعالی بر این نکته استحضار داشته و واقفید که خطاهای تصمیم‏‌گیران و متولیان ملی و محلی در طول سه دهه‌ی گذشته چه بر سر بافت پیرامون حرم مطهر رضوی آورده بود و چگونه باعث شد جریان اصیل زیارت جای خود را به جریان سوداگری زمین و تراکم‌فروشی بدهد. همچنین در چند سال گذشته در جریان تلاش‌های علمی و مجاهدت‌های مدیریتی شکل گرفته به منظور تغییر رویکرد و تدوین طرح جدید بافت حریم رضوی هستید.
در شیراز ۱۴۰۰، از بافت پیرامونی حرم مطهر حضرت احمدبن‌موسی (علیه‌السلام) و حضرت سیدعلاءالدین‌حسین (علیه‌السلام)، همان صدایی برخاسته که از مشهد ۱۳۸۷ به گوش می‏‌رسید. طرحی در جریان است که عرصه‏‌ای فراخ و وسیع در مرکز بافت مذهبی-تاریخی شهر را به بهانه‌ی ایجاد صحن و حیاط مرکزی هدف گرفته است. لیکن در واقع قرار است جلوخان مجتمع‏‌های تجاری فاز اول طرحی باشد که در تمام این سال‌ها به‌سبب تعارض با زمینه‌ی فرهنگی، نتوانسته‏‌اند رونقی بیابند و مایه‌ی سرشکستگی طرفداران توسعه‌ی بولدوزری و فرمایشی در شیراز بوده‏‌اند. واضح است که این طرح، به قیمت نفی حیات مردم و متضمن تخریب آثار فراوان و متعدد فرهنگی-تاریخی ثبتی ارزشمند بوده و میدانی گسترده را ایجاد می‏‌کند که داشته‌های هویتی-میراثی و سنت سینه‌به‌سینه‌ی مجاورت در کنار آن مضاجع شریف را می‏‌تراشد و همچون فاز اول این اقدامات در دو دهه‌ی اخیر شیراز، که جز تجاری‏‌سازی هدف دیگری نداشت، اکنون نیز حاصلی جز مخدوش و قربانی نمودن امر زیارت و مجاورت در پی نخواهد داشت.
از این‌رو جامعه‌ی تخصصی، دانشگاهی و دغدغه‏‌مندان این عرصه، از جنابعالی تقاضا دارد تا با دستور توقف فوری این طرح، فرصت تأمل، چاره‏‌اندیشی و گفت‌وگو با همگی ذی‌نفعان و ذی‌نفوذان محلی و ملی و خصوصاً متخصصان متعهد و دلسوز فراهم شود تا طرحی شایسته‏‌ی سنت زیارت و بایسته‏‌ی فرهنگ و هنر ایرانیان دوست‌دار اهل‌بیت (علیهم‏‌السلام) رقم خورده و مایه‏‌ی عزت و آبروی نظام اسلامی گردد. این مهم به هیچ‌وجه نمی‏‌تواند در مجموعه‏‌های مدیریتی بسته‌ی محلی و پشت درهای بسته تعیین‌تکلیف شود. بافت مذهبی و تاریخی شهر شیراز، ارزشی ملی و بین‏‌المللی داشته و تصمیم‏‌گیری و برنامه‏‌ریزی درباره‌ی آن نیاز به مشارکت عموم دلسوزان و متخصصین با نظارت دستگاه‏‌های مسئول در سطح ملی دارد.
یقین داریم که با اشراف جنابعالی نسبت به اهمیت موضوع دستور اکید و سریع صادر خواهید فرمود.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته»
@CharTabaqeh

(۱۱۵۳) عبرتِ مشهد، نجاتِ شیراز
@CharTabaqeh

🔺راهرویی به‌عرض ۳۶۰ متر

برنامه‌ریزی برای توسعه‌ی فضاها، زیرساخت‌ها و امکانات معمولاً نه بر مبنای موارد استثنائی، بلکه بر اساس شرایط غالب صورت می‌گیرد؛ برای مثال به‌جای آن‌که فضا و امکانات اختصاصی متناسب با نیازهای رویدادی یک‌روزه (که صرفاً یک‌بار در هر ماه برگزار می‌شود) فراهم گردد، می‌توان با مدیریت منعطف فضاها و امکانات، هم به نیازهای شرایط خاص پاسخ داد و هم در سایر ایام، از همان فضا و امکانات به‌صورت بهینه استفاده کرد.
نمونه‌ی برگزاری مراسم شب‌های قدر در حرم مطهر رضوی مثالی ملموس از این موضوع است؛ شب‌هایی که به‌صورت استثنا خیابان‌های منتهی به حرم مطهر نیز مشابه صحن‌های حرم به استقرار شهروندان اختصاص می‌یابد و همزمان با پایان مراسم، کلیه‌ی ناوگان اتوبوس‌رانی شهر، به‌صورت متمرکز از مبدأ حرم به جابه‌جایی مسافران به‌سوی مناطق مختلف شهر می‌پردازند. در این مثال یا مثال‌های مشابه، توسعه‌ی فضاها متناسب با رویدادهای استثنائی منطقی به‌نظر نمی‌رسد، چراکه در سایر ایام سال استفاده‌ی مناسبی از فضا صورت نخواهد گرفت.
در حال حاضر نیز صحن جامع رضوی در حرم مطهر، تجربه‌ای ناموفق از توسعه‌ی فضاهای بزرگ‌مقیاس به شمار می‌رود؛ فضایی با عرض ۳۶۰ متر که در اغلب ایام سال و در اغلب ساعات شبانه‌روز صرفاً به‌عنوان مسیری برای گذار و دسترسی به سایر فضاهای حرم عمل می‌کند و صرفاً در ایام و ساعات محدودی در طول سال، کارکرد یک «صحن» را ایفا می‌نماید.
این در حالی است که نیم‌نگاهی به «بست»های حرم مطهر در سالیان گذشته (پیش از گسست میان حرم و شهر) نشان می‌دهد که چگونه می‌توان فضاهایی منعطف و چندعملکردی طراحی کرد که هم در روزهای عادی کارکرد داشته باشند و زندگی روزمره در آن‌ها جاری باشد، و هم در روزهای خاص بستری برای برگزاری رویدادهای جاذب جمعیت فراهم نمایند.

به‌نظر می‌رسد در شهرهای پویای امروز، استفاده از این رویکرد تاریخی و انعطاف‌پذیر همچنان می‌تواند راه‌حلی «پاسخ‌ده» و جایگزینی کارامد برای توسعه‌های تک‌عملکردی و غیرمنعطف به‌شمار آید.
@CharTabaqeh

(۱۱۵۲) راهرویی به‌عرض ۳۶۰ متر
@CharTabaqeh

🔺خط‌ها و رنگ‌ها

«بی‌توجهی به استخوان‌بندی و مورفولوژی موجود در هسته‌ی تاریخی شهر» را می‌توان نقطه‌ی اشتراک طرح‌های توسعه‌ی بافت‌های تاریخی مشهد و شیراز دانست. هرچند در جزئیات این طرح‌ها تفاوت‌هایی وجود دارد، اما به نظر می‌رسد در هر دو طرح، نقش مجاوران در ارائه‌ی خدمات مکمل زیارت نادیده گرفته شده و بنابراین ساختار بافت در هر دو مقیاس کلان و خُرد دچار تغییر شده است. در نتیجه، بافت مختلط و هم‌پیوند موجود، جای خود را به خط‌کشی‌ها و رنگ‌آمیزی‌های گسسته‌ی جدید داده است.
در الگوی زیست تاریخی در مرکز شهر مشهد، ساکنان بافت پیرامون حرم مطهر (مجاوران) اصلی‌ترین گروه خدمت‌رسان به زائران بوده‌اند و علاوه بر آن‌که کار خود را واجد ارزش معنوی می‌دانسته‌اند، از این راه کسب درآمد نیز می‌کرده‌اند. نادیده گرفتن این ارتباط تاریخی میان مجاور-زائر و توجهِ صرف به تأمین خدمات در قالب کاربری‌های خدماتیِ بزرگ‌مقیاس سبب شد طرح پیشنهادی، نه‌تنها زمینه‌ساز کوچِ اجباری مجاوران از بافت باشد، بلکه ارتباط معنوی مجاور-زائر را نیز به ارتباط اقتصادی فروشنده/خدمت‌رسان-مشتری فروکاهد.
به‌این‌ترتیب و متأثر از گسست کالبدی، عملکردی و معنایی میان حرم و شهر، افراد غیربومی در مرکز شهر مشهد، در دو نقش متفاوت ظاهر می‌شوند: زمانی‌که داخل مرزهای حرم مطهر هستند، زائران امام رضا(علیه‌السلام) محسوب می‌شوند، و بلافاصله پس از خروج از مرزهای حرم مطهر، تبدیل به مسافرانی می‌شوند که «باید» خریدار خدمات گردشگری در بافت پیرامون حرم باشند.

به‌نظر می‌رسد شیوه‌ی طراحی در بافت مرکزی شهر شیراز نیز علی‌رغم تمامی تفاوت‌ها در جزئیات، با خط‌کشی‌ها و رنگ‌آمیزی‌های قطعی و مرزبندی میان سکونت و زیارت و سیاحت و خدمات وابسته به هریک، مسیری مشابه در ایجاد گسست میان حرم و شهر در پیش گرفته است.
@CharTabaqeh

(۱۱۵۱) خط‌ها و رنگ‌ها
@CharTabaqeh

🔺حرم و شهر: مردم‌واری آستان مقدس

تنیدگی حرم شاهچراغ با بافت اجتماعی پیرامونش چنان بوده که ابعاد کالبدی حرم و بافت را هم تحت تأثیر می‌گذاشته و نمودی از «مردم‌واری» -همچنان که در منش آن بزرگوار بوده- در مقیاس معماری بنای حرم و سازمان فضایی بافت پیرامونش جریان داشته است. مجاورین حرم و ره‌گذران، از نقاط مختلف بافت پیرامون حرم، به آستان مقدسش دید داشته و از دور به ایشان سلامی داده و عرض ارادتی می‌کردند. حتی هر کدام از مسافران، با ورود از دروازه‌های شهر، قبل از هر چیز به حرم مطهر دید داشتند. و یا اینکه عبور عابرین از کوچه‌پس‌کوچه‌های بافت پیرامون حرم به منظور انجام امور روزانه‌شان، توفیق زیارت را هم به‌عنوان امری روزمره و دائمی به آن‌ها می‌داد.

تغییرات مقتدرانه‌ی کالبدی در بافت پیرامون حرم، باعث ایجاد شکاف اجتماعی بین مردم و آستان مقدس و تضییع این مردم‌واری شهرسازانه و معمارانه -که با توجه به سلوک زندگی آن حضرت، معنادار است- می‌شود. احداث صحن‌های گسترده پیرامون مضجع شریف ایشان، ارتباط بصری مجاورین و رهگذران را از بین برده و دیگر آن ارتباط همیشگی با آستان مقدس درک نمی‌شود. تخریب گسترده‌ی معابر بافت پیرامون و بن‌بست شدن آن‌ها و ایجاد خیابان‌هایی به مقصد حرم، آن زیارت‌های روزمره را از بین خواهد برد و تنها زمانی می‌توان به آن آستان عرض ارادت کرد که به مقصد حرم از این مسیرها استفاده شود.
@CharTabaqeh

(۱۱۵۰) حرم و شهر: مردم‌واری آستان مقدس
@CharTabaqeh

🔺حرم و شهر: یک جدایی

حرم مطهر امام رضا (علیه‌السلام) از دیرباز به‌عنوان مهم‌ترین جزء از اجزای شهر مشهد و در ارتباطی منسجم با بافت مرکزی شهر عمل می‌کرده است. شهروندان، مجاوران و زائران مطابق با الگوی زیستی که طی قرن‌ها شکل گرفته و قوام یافته، هریک نقش خود را در ارتباط با «حرم» و «زیارت» می‌دانسته‌اند و به‌این‌ترتیب انسجام کالبدی، عملکردی و معنایی میان حرم و شهر وجود داشته است.
اما آغاز اقدامات اقتدارگرایانه در دوره‌ی پهلوی دوم و استمرار آن در سال‌های پس از انقلاب، نتیجه‌ای روشن در پی داشته است: «جدایی حرم از شهر» که هم در بُعد کالبدی، سبب ازهم‌گسیختگی ساختار تاریخی شهر شده، هم در بُعد عملکردی، در‌هم‌تنیدگی امر زیارت و فعالیت‌های مرتبط با آن را از بین برده، و در نهایت در بُعد معنایی، هویت شهر را مخدوش کرده است.

اکنون، پس از تجربه‌ای درس‌آموز، به‌درازای حدود نیم‌قرن، انتظار می‌رود که شهروندان و مدیران شهری شیراز از تکرار این اشتباه تاریخی در شهر خود پیش‌گیری نمایند و با نگاهی به تجربه‌ی مشهد، راه‌حل‌هایی زمینه‌گرایانه برای مسائل بافت تاریخی شهر بیابند.
@CharTabaqeh

(۱۱۴۹) حرم و شهر: یک جدایی
@CharTabaqeh

🔺مسأله‌ی شأنیت

استفاده از کلیدواژه‌ی «شأن» و انتساب آن به یک حرم مطهر، یادآور خاطرات تلخ حدود سه دهه مداخله‌ی مخرب در بافت هسته‌ی مرکزی شهر مشهد است. مداخلاتی که علی‌رغم بازنگری‌های مکرر، همچنان گریبان‌گیر شهر مشهد است.
چهارطبقه با امید به آن‌که ماهیت طرح توسعه‌ی بافت تاریخی شهر شیراز متفاوت از طرح‌های پیشین توسعه‌ی مرکز شهر مشهد باشد، در روزهای آینده به مرور تجربه‌های درس‌آموز شهر مشهد خواهد پرداخت. تجربه‌هایی که گرچه با کلیدواژ‌ه‌های «شأنیت»، «زیارت» و «قداست» آغاز شد، اما اجرای آن نه‌تنها کمکی به ارتقای شأن شهر مشهد نکرد، بلکه الگوی زیست مجاوران و زائران مهم‌ترین حرم مطهر کشور را نیز به نابودی کشاند.
مدیران، متخصصان و شهروندان شیرازی و نیز همه‌ی دلسوزان در سطوح محلی و ملی، می‌توانند با شناخت دقیق مسائلِ مبتلابه بافت تاریخی این شهر و یافتن راه‌حل‌های زمینه‌گرایانه، از تکرار تجربه‌ی تلخ مشهد پیش‌گیری نمایند.
@CharTabaqeh

(۱۱۴۸) مسأله‌ی شأنیت
@CharTabaqeh

پست موقت
انجمن علمی دانشجویی طراحی شهری دانشگاه تربیت‌مدرس برگزار می‌کند:

گفت‌وگوی زنده‌ی اینستاگرامی با موضوع «حق به شهر و تجربه‌ی کنش‌گری شهری»

سخنرانان:
آرزو علیخانی و صالح شریفی - اعضای بنیاد چهارطبقه

دبیران نشست:
فاطمه شمس - دانشجوی دکتری شهرسازی دانشگاه تربیت‌مدرس
سیده‌زینب جوادی - دانشجوی طراحی شهری دانشگاه تربیت‌مدرس

شنبه، ۸ آبان‌ماه ۱۴۰۰، ساعت ۱۹
پخش زنده در صفحات اینستاگرام
@urban_design_tmu
@CharTabaqeh

🔺به‌علاوه‌ی فضای شهری

محوطه‌ی باز کاربری‌های اداری، آموزشی و درمانی اغلب در ساعات زیادی از شبانه‌روز غیرفعال هستند، در حالی‌که اتصال آن‌ها به فضاهای عمومی شهر می‌تواند هم به افزایش کمیت فضاهای شهری کمک کند، و هم به ارتقای کیفیت‌های محیط شهری، از جمله امنیت بیانجامد.
برچیدن نرده‌های بانک کشاورزی و اتصال آن به پیاده‌روی خیابان راهنمایی مشهد نمونه‌ای مناسب از حذف حصارهای بی‌مورد این قبیل کاربری‌‌هاست و انتظار می‌رود با حذف نرده‌های باقیمانده که متعلق به اداره‌ی جهاد کشاورزی است، کیفیت فضای پیاده‌رو بیش از پیش ارتقا یابد.
@CharTabaqeh

(۱۱۴۷) به‌علاوه‌ی فضای شهری
@CharTabaqeh

🔺پاک کردن مسأله

به‌نظر می‌رسد شورای شهر مشهد در دوره‌ی جدید فعالیت خود، قصد دارد یکی از مصوبات دوره‌ی پیشین با موضوع امکان استفاده‌ی اصناف از پیاده‌روها را لغو نماید.
بنیاد چهارطبقه همان‌گونه که پیش‌تر نیز بیان شده، اجرای این طرح را گامی مثبت در راستای ارتقای تنوع، سرزندگی و امنیت فضاهای شهری می‌داند. اما عضو شورای شهر در نقد محتوای مصوبه، دو استدلال مطرح کرده است؛ نخست، بازنمایی فرهنگ غربی، و دوم، تضییع حقوق عابران پیاده و مجاوران.
گرچه استدلال اول کیفی، وابسته به نوع نگاه شخصی و غیر‌قابل‌تعمیم به نظر عمومی است، اما به‌نظر می‌رسد در ماده‌ی ۶ طرح مصوب، لزوم عدم‌انسداد مسیر حرکت عابران پیاده و افراد دگرتوان پیش‌بینی شده است، تا به این ترتیب از تضییع حق ایشان پیش‌گیری شود.

با این‌حال، چنانچه مصوبه‌ی استفاده‌ی اصناف از پیاده‌روها دارای ایراداتی است، می‌توان به‌جای اظهارنظرهای کلی و مبتنی بر دیدگاه‌های شخصی، و پاک کردن صورت مسأله، سعی در شناخت دقیق مسأله داشت و در پی یافتن راه‌حل برای رفع آن برآمد.
@CharTabaqeh

(۱۱۴۶) پاک کردن مسأله
@CharTabaqeh

🔺خودرو و دانشگاه ۵: دانشگاه پیشرو

طرح ساماندهی تردد خودروها در دانشگاه فردوسی را می‌توان ناشی از فهم درست از ضرورت محدودسازی استفاده‌ی آزادانه از خودروی شخصی و در راستای تحقق رویکردهای توسعه‌ی پایدار دانست که در مقیاس یک پهنه‌ی شهری (پردیس دانشگاه) ارائه شده است.
هرچند این طرح، دارای نکات ابهام‌آمیز و ایرادات جدی است، اما نمی‌توان به‌واسطه‌ی وجود برخی نواقصِ قابل‌رفع از کلیات و اهداف طرح به‌صورت کامل چشم‌پوشی کرد.

بنیاد چهارطبقه یکی از چندین راه‌حل محتمل برای رفع نسبی ایرادات و دست‌یابی به اهداف طرح را پیشنهاد نموده، و قطعاً راه‌حل‌های متعدد و متنوع دیگری را نیز می‌توان برای نیل به اهداف طرح برشمرد و مورد ارزیابی قرار داد.
از یک‌سو، رفع ایرادات طرح و انتخاب بهترین راه‌حل، انتظار درستِ جامعه‌ی دانشگاهیان و به‌خصوص دانشجویان دانشگاه فردوسی است، و از مدیریت دانشگاه انتظار می‌رود ضمن رفع کاستی‌ها، به توسعه‌ی زیرساخت‌ها و امکانات حمل‌ونقل فعال و پاک بپردازد و گزینه‌های رقابت‌پذیر برای آمدوشد همه‌ی گروه‌ها پیش‌بینی نماید. اما از سوی دیگر «پذیرش تغییر» و اهتمام به «توسعه‌ی پایدار» توقعی است که از جامعه‌ی فرهیخته‌ی دانشگاهیان بیش از هر گروه اجتماعی دیگر انتظار می‌رود.
بنیاد چهارطبقه امیدوارست مدیران دانشگاه فردوسی با پذیرش کاستی‌های طرح حاضر و رفع نواقص آن، سهم خود را در بهبود فرایند و نتیجه‌ی تصمیم‌گیری ایفا نمایند و از سوی دیگر، دانشجویان و دانشگاهیان نیز به‌عنوان یک گروه اجتماعی مرجع، در اجرای اقدامات در راستای توسعه‌ی پایدار در شهر پیشرو باشند و پردیس دانشگاه را به نخستین پهنه‌ی شهر که اخذ عوارض تردد خودرو در آن الزامی است، تبدیل کنند.
@CharTabaqeh

(۱۱۴۵) خودرو و دانشگاه ۵: قشرِ پیشرو
@CharTabaqeh

🔺خودرو و دانشگاه ۴: یکی از راه‌حل‌ها

شناخت دقیق مسأله و ارزیابی تمامی راه‌حل‌ها، اصل اساسی در تصمیم‌گیری است. در این راستا، بنیاد چهارطبقه با فهم اهداف ارزشمند طرح ساماندهی تردد خودروها در پردیس دانشگاه فردوسی و با امید به اجرای موفق و تسری آن به سایر طرح‌های مشابه در شهر مشهد، پیشنهاد خود را در راستای اصلاح طرح و اجرای منصفانه و عادلانه‌ی آن ارائه می‌نماید. البته قطعاً راه‌حل‌های متعدد دیگری نیز برای دست‌یابی به اهداف طرح وجود دارد و راه‌حل پیشنهادی چهارطبقه صرفاً یکی از راه‌حل‌هاست.

۱- محور اصلیِ پیشنهاد چهارطبقه، در نظر گرفتن سهمیه‌ی رایگان برای تردد خودروهای شخصی دانشگاهیان در پردیس دانشگاه است. این سهمیه می‌تواند متناسب با نیازهای هریک از افراد به‌صورت منعطف تعریف شود. برای مثال، سهمیه‌ی کارکنان دانشگاه که در تمامی روزهای کاری ملزم به حضور در محل دانشگاه هستند، متفاوت از سهمیه‌ی دانشجویانی خواهد بود که تنها در برخی روزهای هفته و متناسب با تعداد واحدهای درسی و برنامه‌ی کلاسی‌شان در محیط دانشگاه حضور دارند.
این سهمیه می‌تواند برای گروه‌های خاص نظیر دگرتوانان به‌صورت کامل در نظر گرفته شود.

۲- با توجه به در نظر گرفتن سهمیه‌ی تردد رایگان برای تمامی افراد، هیچ‌گونه مشوق مالیِ جبرانی به هیچ‌یک از گروه‌های دانشگاهیان پرداخت نمی‌شود و کلیه‌ی درآمدهای طرح باید صرف توسعه‌ی مُدهای حمل‌ونقل فعال و پاک شود.

۳- عوارض تردد در پردیس دانشگاه، از تمام گروه‌ها، شامل دانشجویان، اساتید و کارکنان به‌صورت مساوی اخذ شود، اما نرخ آن به‌صورت تصاعدی و متناسب با شدت استفاده‌ی فرد از خودروی شخصی افزایش یابد.

برای روشن‌تر شدن پیشنهاد چهارطبقه، در ادامه دو مثال ذکر خواهد شد. بیان این نکته ضروری است که اعداد ذکر شده در این مثال‌ها کاملاً فرضی است.
مثال یک: یکی از کارکنان دانشگاه در ماهی که ۲۵ روز کاری را در بر می‌گیرد، از سهمیه‌ی ۱۰ روز تردد رایگان در‌ پردیس دانشگاه برخوردار است. تصمیم‌گیری درباره‌ی برنامه‌ی استفاده از این سهمیه در اختیار خود فرد است و وی می‌تواند همه‌ی ۱۰ روز ابتدای ماه را به استفاده از سهمیه‌ی رایگان خود اختصاص دهد یا به‌صورت شناور در برخی روزهای ماه، از سهمیه‌ی خود استفاده نماید. در هر حال، این فرد پس از استفاده از سهمیه‌ی ۱۰ روزه‌ی خود، باید در روزهای بعدی هزینه‌ی تردد در دانشگاه را پرداخت کند. برای مثال، این فرد در روز یازدهم ۱۰۰۰ تومان، در روز دوازدهم ۱۵۰۰ تومان و در روز سیزدهم ۲۰۰۰ توامن عوارض تردد پرداخت خواهد کرد و اگر به تردد با خودروی شخصی در تمام روزهای کاری ماه ادامه دهد، در روز بیست‌وپنجم باید مبلغ ۸۰۰۰ تومان بابت ورود به پردیس دانشگاه بپردازد.
مثال دو: یکی از دانشجویان که سه روز در هفته باید در کلاس‌های دانشگاه شرکت کند، دارای سهمیه‌ی ۵ روز تردد رایگان در پردیس برخوردار است. این دانشجو در ازای ورود در روز ششم به پردیس باید مبلغ ۱۰۰۰ تومان بپردازد و اگر استفاده‌ی ماهانه‌ی او از خودروی شخصی به روزهای دوازدهم و چهاردهم برسد، باید به‌ترتیب ۴۰۰۰ و ۵۰۰۰ تومان بابت ورود به دانشگاه هزینه نماید.

این پیشنهاد علاوه بر به‌رسمیت شناختن سفر با خودروی شخصی به‌عنوان یکی از مُدهای حمل‌ونقل شهری، علاوه بر محدود کردن استفاده از خودروی شخصی، افراد را به استفاده از سایر مُدهای حمل‌ونقلی نیز ترغیب می‌کند و شدت استفاده از خودروهای شخصی را تنظیم می‌نماید.
چنین ایده‌ای که پیش‌تر در طرح ترافیک شهر تهران نیز به‌کار گرفته شده، علاوه بر طرح ساماندهی تردد خودروها در پردیس دانشگاه، می‌تواند در نرخ‌گذاری پارکینگ‌های حاشیه‌ای شهر مشهد و نیز طرح تردد زوج و فرد مرکز شهر نیز مورد استفاده قرار گیرد و هزینه‌ی استفاده از خودروی شخصی را برای افراد با مصرف متعادل کاهش دهد و استفاده‌ی افراطی و دائمی از خودروی شخصی را پرهزینه کند.
@CharTabaqeh